Morgunblaðið - 12.04.1990, Blaðsíða 51

Morgunblaðið - 12.04.1990, Blaðsíða 51
MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGURs 12. APRIL 1980 51 < i i 4 < í Hóflaus bílakaup með fylgjandi kostnaði H eftir Guðjón F. Teitsson Frá marz til desember 1988 skrifaði ég 4 greinar, sem birtust í Morgunblaðinu og fjölluðu aðal- lega um hinn hóflausa innflutning fólksbfla til landsins 1986-1988, er leiddi af skyndilegri lækkun verð- tolls af þessum tækjum úr 70% í 10% frá 1. marz 1986, þrátt fyrir miður réttlátar eða viturlegar heml- anir á ný, sem hófust með þunga- skattí af öllum skráðum bílum fyrir síðari árshelming 1987 og síðan áframhaldandi hálfsárslega með nokkrum hækkunum. — Einnig þrátt fyrir aukna hemlun með sér- stökum verðtollsauka við innflutn- ing miðað við þunga bíla og sprengi- rými véla, sem hér greinir: Eigin þungi Sprengir. Vcrðt.- bíls vélarsm1 auki'88 '89 Alltað700kg. 0-1000 5 16% 701- 800 kg 1001-1300 13% 24% 801- 900 kg 1301-1600 20% 31% 901-1100 kg 1601-2000 27% 38% 1101-1300 kg 2001-2300 37% 48% 1301-1500 kg 2301-3000 46% 58% Yfirl500kg yfir3000 55% 66% Hinn nýi þungaskattur frá 1987 varð að því leyti ranglátur, að hann féll jafnt á þá, sem áður höfðu greitt 70% innflutningstoll og hina, sem aðeins höfðu greitt 10%. — Þetta var einnig allsérkennilegur eignarskattur, þar eð hann var óháður því hversu mikið var ekið til nýtingar og slits vegamann- virkja, en í því sambandi átti auðvit- að benzíntollur og/eða kflómetra- gjald að fela í sér hina eðlilegu skattheimtu af hálfu hins opinbera. Hinn stighækkandi verðtollsauki eftir þunga bíla og sprengirými véla, fyrst lagður á fyrir árið 1988 og síðan hækkaður 1989, fól einnig í sér kákkennda viðurkenningu á þeim miklu stjórnarafglöpum, sem gerð höfðu verið með verðtollslækk- uninni 1. marz 1986. Það þurfti að klóra í bakkann á laumulegan hátt til þess að minna bæri á vitleys- unni, sem gerð hafði verið og var á sínum tíma kennd við „þjóðar- sátt". — Enn var verið að gæla við aukinn innflutning á litlum bílum og freista fólks til að kaupa slíka bíla, þar eð innflutningstollur t.d. af 700-1000 kg bílum komst ekki nema í samanlagt 15-37% 1988. Leið oss ekkí í freistni I þessu sambandi skyldi fólk gleyma hinum nýja þungaskatti, auknum viðgerða- og trygginga- kostnaði vegna stóraukinna tjóna í tengslum við algengt umferðaröng- þveiti á vegum. og bílastæðum o.fl. En þótt um hina smærri bíla sé að ræða kostar nú að meðaltali varla undir 150 þúsund kr. á ári að gera út slíka bíla, auk fyrninga og vaxta af höfuðstól, eins og komið skal nánar að síðar. Athyglisvert er, að fyrir nefnda lækkun innflutningstolls af bílum 1986 höfðu á síðastliðnum 6 árum, 1980-1985, verið fluttir inn að meðaltali alls rúmlega 8.000 bílar á ári og þetta nægt til að halda íslendingum meðal þeirra þjóða er næst stóðu Bandaríkjunum, auðug- asta iðnríki heims og mesta bíla- framleiðanda, um mesta bílaeign miðað við íbúatölu. Virtist því alls engin ástæða að ýta undir aukinn bílainnflutning til landsins, svo sem gert var með lækkun verðtolls 1986. Yfrið nóg hefði verið að flytja inn að meðal- tali 8.000 bíla á ári frá 1986-1988 eða samtals 24.000 bíla á þessum árum, en í staðinn voru fluttir inn áþessum árum nálega 54.000 bílar ' eða 30.000 bílar gersamlega um- fram hóf, og er höfuðtilgangur þessarar greinar að ræða nánar um fjárhagshlið þess máls, þótt einnig væri vert að ræða aukna mengun • o.fl______.....-------------....... Endurskoðun á hófleysinu í grein minni í Morgunblaðinu 31. desember 1988 gerði ég hokkra áætlun um fjárfestingu í sambandi við hinn hóflausa innflutning 30.000 fólksbíla 1986-1988 og byggði þá nokkurn veginn á gengi og verðlagsstöðu á miðju ári 1987, sem auðvitað hefir breyst verulega frá þeim tíma, svo að mér þykir vert að birta eftirgreindar endur- skoðaðar tölur og sumpart viðbótar- hugleiðingar. í framhaldi af þessu kunna ein- hverjir lesendur að hugsa sem svo, að þarna sé sýnt fram á árlegan rekstrarkostnað upp á 8.040 millj. kr. eða rúmlega 100 þús. millj. kr. (100 milljarða kr.) eyðslu á 12,5 árum, vegna hinnár hóflausu fjár- festingar á umræddu sviði á árun- um 1986-1988. En sá reikningur þarf þó auðvitað nánari athugunar við, bæði varðandi viðauka og frá- drátt. Viðauki Skal t.d. bent á, að vaxtatap við hóflaus kaup 30.000 bíla ætti ekki skv. II/F að reikna með 840 millj. kr. sinnum 12,5 ár, samsvarandi samtals, 10.500 millj. kr. (10,5 mill- jörðum kr.) heldur með vöxtum og vaxtavöxtum sem 13.293 millj. kr., eða vegna vaxtavaxta 26,6% um- fram hina fyrrnefndu tölu. Svipað myndi eiga við um vexti skv. II/G, Guðjón F. Teitsson þótt orka myndi meira tvímælis vegna möguleika að nýta mannvirki til annarra þarfa. Ennfremur skal bent á, að fyrningu eigna skv. I/B og C myndi fylgja viðhaldskostnað- ur, sem ekki er talinn, eins og fyr- ir bílana sjálfa skv. II/H. Frádráttur Óneitanlega er þægilegt fyrir ökufært fólk að hafa einkabíla til umráða og spara þannig oft tíma og útgjöld vegna leigubíla frá stöðv- um ásamt fargjöldum með almenn- ingsvögnum, en sá sparnaður mun þó yfirleitt reynast léttvægur miðað við útgerð einkabíla með öllum hin- um áðurnefnda kostnaði, enda tefj- ast notendur einkabíla oft frá vinnu o.fl. sökum leitar að bílastæðum, tjóna o.fl. Höfúndur er fyrrverandi forsljóri Skipaútgerðar ríkisins. I. Núvirði flárfestingar A. Fluttir inn 30.000 bílar umfram hóf, greiðslur notenda ca. 700 þús. kr. á bíl. B. Bílskúrar fyrir aðeins þriðjung nefndra bíla, þ.e. 10.000 skúrar á 700 þús. kr. hver. C. Aætluð aukin fjárfesting í bílastæðum við verzlan- ir, skrifstofur, banka, skóla, sjúkrahús, samkomu- hús, ýmiss konar vinnustaði og heimahús, ennfrem- ur aukið húsrými til bílasölu og mannvirkja til þjónustu í sambandi við rekstur bíla (með nokkurri grunnhækkun frá des. áætlun 1988). 21.000 millj.kr. 7.000 millj.kr. 10.000 millj.kr. 38.000 millj.kr. II. Lausleg áætlun um árlegan rekstrarkostnað fylgjandi ofan- greindri fjárfestingu miðað við óbreytt gengi myntar og verðlags D. Reiknað með meðal hámarksendingu bíla í 12,5 ár, samsv. 8% fyrningu á ári af 21.000 millj. kr. skv. I/A E. Meðal fyrningu skv. I/B og C 2% F. 4% vextir af 21.000 millj. kr. verðmæti 30.000 bíla skv. I/A G. 4% vextir af fylgifjárfestingu 17.000 millj.kr. skv.I/BogC H. Annar rekstrarkostnaður umræddra 30.000 bíla í tryggingum, eigin ábyrgð, tjónum og tilfallandi viðhaldi, skoðunarkostnaði, benzíni, olium, stöðu- mælagjöldum b.fl. að meðaltali varla undir 150 þús. kr. á bíl á ári Samtals áætluð árleg rekstrargjöld 1.680 millj.kr. 340 millj.kr. 840millj.kr. 680 millj.kr. 4; 500 millj.kr. 8.040 millj.kr. %$W0= Laugardagur kl.13:55 15. LEIKVIKA 14. apríl 1990 1 X 2 Leikur 1 AstonVilla - Chelsea Leikur 2 C. Palace - Arsenal Leikur 3 Derby - Millwall Leikur 4 Liverpool - Nott. For. Leikur 5 Luton - Everton Leikur 6 Man. City - Sheff. Wed Leikur 7 Q.P.R. - Man. Utd. Leikur 8 Southampton - Charlton Leikur 9 Tottenham - Coventry Leikur 10 Wimbledon - Norwich LeíkurH Bamsley - West Ham Leikur 12 Wolves - Newcastle ¦ Allar upplýsingar um getraunir vikunnar hjá : LUKKULÍNUNNI s. 991002 Okeypis getráunaforrit! BAKER-BRÆÐURNIR Blaöaumsagnir: ,>Baker-bræðurnir er einfaldlega skemmti- legasta mynd ársins" „Frábær skemmtun" „Tilsvörin eru snjöll... Tónlistin frábær" „Mynd sem unun er á að horfa" „Pfeiffer er frábær sem hið kynþokkafulla og djarfa hörkutól, Susie Dimond" „Bridges-bræður koma mjög á óvart" „Michelle Pfeiffer slær í gegn" Leikstjóri: Steve Kloves Aðalhlutverk: Jeff Bridges, Michelle Pfeiffer, Beau Bridges MYND SEM ALLIR ÆTTU AÐ SJÁ j^ jr HASK0LABI0 SÍMI 2 21 40 ^^^•••^^^^ws^ssrsiKrr^^rrí^^^rT^^rrrí^^^^í^^T
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.