Morgunblaðið - 02.10.1991, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 02.10.1991, Blaðsíða 1
48 SIÐUR B tfttmiHafrife STOFNAÐ 1913 223.tbl.79.árg. MIÐVIKUDAGUR 2. OKTOBER 1991 Prentsmiðja Morgunblaðsins Haítí: Forsetinn flýr eftír blóðugt valdarán Port-au-Prince. Reuter. ÞRÍR herforingjar sendu Jean-Bertrand Aristide, forseta Haítí, í út- legð í gær eftir blóðugt valdarán á mánudag. Mikil spenna var í höfuð- borginni, Port-au-Prince, og hermenn hollir forsetanum veittu enn mótspyrnu. Sjónarvottar skýrðu frá því að hermenn hefðu skotið á óbreytta borgara á götunum'. Hörð átök í Króatíu Níu daga vopnahlé rann út í sandinn í Króatíu í gær er harðir bardagar brutust þar út og júgóslavneski herinn hótaði að tortíma mikilvægum skotmörkum í lýðveldinu. Stærri myndin er af skriðdrekasveit, sem bjó sig undir árás á króatíska bæinn Vukovar en sú innfellda af serbneskum börnum, sem herinn flutti frá átakasvæði við landamæri Króatíu og Svartfjallalands. Sjá „Sambandsherinn hótar ..." á bls. 18. Aristide fór tii Venezúela eftir að vestrænir stjórnarerindrekar" höfðu samið við herforingjana um að for- setinn yrði leystur úr haldi her- manna. Forsetinn kvaðst staðráðinn í að snúa aftur til heimalands síns og koma á lýðræði að nýju. Hann sakaði jafnframt hermenn valdaræn- ingjanna um að hafa „drepið fólk eins og flugur". „Hermenn ganga eftir götunum og skjóta af handahófi á vegfarend- ur," sagði bandarískur ferðamaður í Port-au-Prince. Hann kvaðst hafa komið á sjúkrahús í borginni síðdeg- is á mánudag og þá hefði mannfallið verið komið í 130 manns. Læknir sagði ógjörning að áætla fjölda lát- inna og særðra. Hermenn skutu á hundruð stuðningsmanna Aristide, sem komu saman á götunum til að mótmælá valdaráninu. Fátt var vitað um áform herfor- ingjanna þriggja í gær. Leiðtogi Sovétmenn hyggjast minnka heraflann um tæpan helming þeirra er Raoul Cedras hershöfðingi, sem Aristide hafði skipað sem æðsta yfirmann hersins. Stjórnvöld í Bandaríkjunum og Frakklandi lýstu því yfir í gær að þau myndu hætta efnahagsaðstoð við Haítí og stjórnarerindrekar sögðu líklegt að önnur ríki myndu fara að dæmi þeirra. Jean-Bertrand Aristide var kjörinn forseti í fyrstu lýðræðislegu kosning- unum í landinu fyrir átta mánuðum. Moskvu. Reuter. PAVEL Gratsjev, aðstoðarvarn- armálaráðherra Sovétríkjanna kynnti í gær áform um að minnka herafla Sovétmanna um tæpan helming fyrir árið 1995. í ráði er að fækka hermönnun- um niður í tvær til tvær og hálfa milljón, að því er óháða fréttastofan Interfax hafði eftir honum í gær. Fréttastofan sagði að Pavel Gratsjev, hefði skýrt frá þessu á fundi á rússneska þinginu. Hann hefði ennfremur sagt að gert væri ráð fyrir því að um næstu áramót yrði herinn að hluta til byggður á sjálfboðaliðum og að þeir yrðu 45-50% heraflans árið 1995. Sama ár yrði herskyldan eitt ár í stað tveggja. Gratsjev sagði að það ætti að vera forgangsverkefni að tryggja að öllum kjarnorkuherafla Sovét- manna yrði stjórnað frá Moskvu. Hann gagnrýndi ennfremur áform nokkurra Sovétlýðvelda um að stofna eigin hersveitir. Míkhaíl Gorbatsjov Sovétforseti hefur skipað ráðgjafarnefnd til að undirbúa svar við afvopnunarfrum- kvæðinu sem George Bush Banda- ríkjaforseti kynnti á föstudag. Tals- maður Gorbatsjovs, Andrej Gratsjev, sagði í gær að svar Sovét- manna yrði jafn „afdráttarlaust og viðamikið" og frumkvæði Bush. Nefndin myndi starfa í náinni sam- vinnu við bandaríska embættis- menn. Gert er ráð fyrir að nefndin ljúki störfum á næstu dögum. Dagblaðið Pravda, sem kveðst nú óháð sovéska kommúnista- flokknum, gerði í gær lítið úr af- vopnunarfrumkvæði Bush og fyrstu viðbrögðum Gorbatsjovs við því. Blaðið sagði að svar Sovétmanna yrði að tengjast loforðum um efna- hagsaðstoð frá Vesturlöndum. Allír afvopnunarsamningar, sem Sovét- menn hafa undirritað til þessa, hefðu aðeins aukið á efnahagsvand- ann í Sovétríkjunum. Nýr forsæt- isráðherra í Rúmeníu Búkarest. Reuter. TILKYNNT var í gær að Theodor Stolojan, fyrrverandi fjármála- ráðherra Rúmeníu, myndi taka við embætti forsætisráðherra lands- ins af Petre Roman. Roman fór á fund Ions Iliescus forseta eftir viðræður við stjórnar- andstöðuflokka og lagði til að Stoloj- an yrði falið að mynda nýja stjórn. Stolojan er 48 ára að aldri og sagði af sér émbætti fjármálaráðherra í mars til að mótmæla því að ekki hefði verið gripið til nógu róttækra aðgerða til að stuðla að frjálsri verð- lagningu. Síðan hefur hann haft yfir- umsjón með einkavæðingu ríkisfyrir- tækja. Fundur utanríkisráðherra Evrópubandalagsins: Arangurslausar umræður um samningana við EFTA-ríkin Brussel. Frá Kristófer M. Kristinssyni, fréttaritara Morgunblaðsins. ENGINN árangur náðist á fundi utanríkisráðherra Evrópubanda- lagsins (EB) um samningana við aðildarriki Fríverslunarbanda- lags Evrópu (EFTA) í Brussel í gær. Fyrirhugað var að á fundin- um undirbyggju ráðherrarnir samhliða ráðherrafundi bandalag- anna beggja vegna samninganna um Evrópska efnahagssvæðið (EES) sem halda á í Lúxemborg 21. október. Ráðherrarnir sam- þykktu að fresturinn til að ljúka samningunum skyldi útrunninn að afloknum þeim fundi. Tillögur framkvæmdastjórnar EB til lausnar á deilunum um aðgang sjávarafurða frá EFTA-ríkjunum að mörkuðum EB hlutu dræmar undirtektir. Framkvæmdastjórn- inni var í lok fundarins falið að undirbúa lausnir vegna þeirra atriða sem enn eru óútkljáð. Fyrir fundinum lá tillaga frá framkvæmdastjórninni um að gengið yrði frá samningum við Islendinga og Norðmenn um sjáv- arafurðir með þyí móti að semja sérstaklega yið íslendinga vegna yfirgnæfandi hagsmuna þeirra í sjávarútvegi. Virðist fram- kvæmdastjórnin hafa mælt rneð því að gengið yrði að tilboði ís- lendinga um gagnkvæm skipti á veiðiheimildum gegn takmörkuðu tollfrelsi sjávarafurða. Heimildarmenn Morgunblaðs- ins í Brussel kveða ráðherrana í erindum sínum hafa ítrekað fyrri fyrirvara og kröfur í þessu efni og mun þeim því hafa þótt lítið til hugmynda framkvæmdastjórn- arinnar koma. Viðmælendur hér í Brussel segja að öll umræða á fundi ráð- herranna hljóti að vekja efasemd- ir um getu og vilja aðildarríkjanna til að ganga frá svo umfangsmikl- um samningi sem samningurinn við EFTA er. Vísað er til þess að líkurnar á því að EB takist að semja um alhliða samskipti við Eystrasaltsríkin og ríkin í Mið- og Austur-Evrópu hljóti að vera takmarkaðar ef samningarnir við EFTA fara út um þúfur. Sameig- inlegir hagsmunir EFTA og EB séu yfirgnæfandi í samanburði við tengsl EB við þau ríki. Heimildarmenn telja litla ástæðu til bjartsýni um að fram- kvæmdastjórninni takist að leggja fram lausnir á deilunum um sjáv- arafurðir og greiðslur EFTA-ríkj- anna í sérstakan þróunarsjóð EB. Fátt þykir því benda til þess að ráðherrum EFTA og EB takist að leysa öll útistandandi ágrein- ingsmál á fundinum í Lúxemborg eftir þrjár vikur. Raunar fullyrða sumir heimildarmenn Morgun- blaðsins að nokkur aðildarríkja EB telji tilgangslaust að halda fundinn hafi ekki náðst samkomu- lag um sjávarútvegsmál fyrir þann tíma.'

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.