Morgunblaðið - 20.08.1992, Blaðsíða 1

Morgunblaðið - 20.08.1992, Blaðsíða 1
48 SIÐUR B 0r0ttttPW»i§> STOFNAÐ 1913 187.tbl.80.árg. FIMMTUDAGUR 20. AGUST 1992 Prentsmiðja Morgunblaðsins Borís Jeltsín Rússlandsforseti hvetur landa sína til að efla umbótastefnuna: Erum að taka fyrstu sporin til eðlilegs lífs Moskvu. Reuter., RÚSSAR minntust þess í gær að liðið var ár frá valdaránstilraun nokkurra harðlínumanna sem m.a. héldu Míkhaíl Gorbatsjov Sovét- forseta í stofufangelsi um hríð. E^jölmiðlar sýndu myndir frá ágúst- dögunum en að Sðru leyti var fátt í þjóðlífinu sem minnti á afmæl- ið. Aðeins nokkrir tugir manna, þar á meðal Gorbatsjov, voru við- staddir minningarathöfn við grafir þriggja manna sem létu lifið í andófi gegn valdaránsmönnum. Borís Jeltsín forseti flutti sjónvarps- ávarp þar sem hann sagði að landið væri að ná sér eftir vesöld kommúnismans og hvatti þjóðina til að efla umbótastefnuna. Um milljón manns hefur að sögn embættismanna í Moskvu látið skrá sig á lista yfir þá sem tóku þátt í að verja Hvíta húsið, aðalstöðvar Jeltsíns ágústdagana rómuðu. í reynd mun mestur fjöldi andófs- manna hafa verið nokkrir tugir þúsunda þegar mest var. Jeltsín sagði að landsmenn myndu reisa Rússland úr rústum og um erfiðleikana sem við væri að etja sagði hann: „Ef ég gæti kveðið þá á brott með forsetatilskip- un væri ég löngu búinn að undirrita slíka skipun. En slíkt gerist aðeins í álfasögum og þjóðsögum. Við er- um að taka allra fyrstu skrefín á leið til venjulegra, mannlegra lífs- hátta og að sjálfsögðu hrösum við, hrösum oft. En flestir skilja og vita að ekki verður aftur snúið. Rússland myndi ekki þola annað tímabil kommúnisma." Gorbatsjov hefur gagnrýnt harð- lega stefnu Jeltsíns og telur hann ganga of hratt fram á braut mark- aðsvæðingar. Að sögn danska blaðsins Berlingske Tidende sagði hann fyrr í vikunni að líkja mætti aðgerðum stjórnvalda við „ný- bolsévisma", litið væri á fólk sem tannhjól í vél en ekki mannverur. Margir róttækir umbótasinnar Frakkland: Dvínandi stuðningur við Maastricht Paría. Reuter. STUÐNINGUR við Maastricht- samkomulagið fer dvinandi í Frakklandi samkvæmt tveimur skoðanakönnunum sem birtar voru í gær. Frakkar ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu um sátt- málann 20. september. Samkvæmt könnun sem birt var í tímaritinu L'Evénément du jeudi ætla 53% Frakka að greiða sátt- málanum atkvæði sitt en 47% að hafna honum. Önnur könnun, sem gerð var fyrir japanska verðbréfa- fyrírtækið Daiwa Securíties, sýndi fram á 54% stuðning við Maastricht-samninginn. Kosningabaráttan vegna þjóðar- atkvæðagreiðslunnar er nú smám saman að hefjast en lítið hefur farið fyrir henni til þessa vegna sumarleyfa. eru vonsviknir og segja að fátt hafi breyst í raun í valdakerfinu þrátt fyrir að Sovétríkin séu hrunin, búið sé að banna kommúnistaflokk- inn og auka frelsi fjölmiðla. Alex- ander Kítsíkín, ofursti og þingmað- ur sem situr f nefnd er kannar starf- semi öryggislögreglunnar, KGB, segir að skipt hafi verið um menn í æðstu embættum en aðrir starfs- menn hindri rannsókn á þætti lög- reglunnar í valdaráninu. Hann seg- ir að harðlínumenn í æðstu stöðum bíði rólegir færis. „Hvað tryggir að þetta sé eitthvað annað en stutt hlé meðan þeir safna kröftum á ný?" spurði Kítsíkín í sjónvarpsviðtali. Reuter Harðlínumenn syrgja Hópur liðsforingja og fleira fólks úr röðum kommúnistahreyfingar á rússneska þinginu kom saman í gær við gröf Sergejs Akhromejevs marskálks sem hengdi sig er valdaránstilraun harðlínuafla fór út um þúf- ur. Liðsforingjarnir lyftu hnefa og hrópuðu: „Ég strengi þess heit" er ofursti hvatti menn til að endur- reisa Sovétríkin. Tveir rauðir fánar voru lagðir yfir gröfina. Sameinuðu þjóðirnar telja nýja herferð „þjóðernishreinsana" hafna; Hætta á nýrri flóðbylgju bosnískra flóttamanna Bardagar í Abkhazíu: Hóta skæruhernaði gegn Georgíustjórn Tbilisi. Reuter. Þjóðerm'ssinnaðir uppreisnar- menn Abkhaza í fyrrum sovét- lýðveldinu Georgíu, sem voru flæmdir frá borginni Sukhumi af Georgíuher á þriðjudag, hóta að halda uppi skæruhernaði gegn stjórninni í Tbilisi. Hafa þeir sett upp bækistöðvar í bæn- um Gudauta. Þing Abkhazíu, sem er hérað í vesturhluta Georgíu, ákvað í síð- asta mánuði að stjórnarskrá Abk- hazíu frá 1925 tæki gildi á ný. Hefur þetta verið túlkað sem sjálf- stæðisyfirlýsing af hálfu Abkhaza. „Skæruhernaður hefur þegar hafist. Abkhazar munu berjast sem einn maður þar til síðasti Georgíu- maðurinn hefur yfirgefið landið," sagði Sergei Schamba, einn leið- toga þings Abkhazíu í gær. Frétta- Shevardnadze stofan Interfax hafði það eftir varnarmálaráð- herra Georgíu að sveitir stjórnar- hersins réðu ríkj- um í allri Abk- hazíu að bænum Gudauta undan- skilnum. Vladislav Ardzinba, leiðtogi þings Abkhazíu, gaf í gær út yfirlýsingu þar sem hann fer fram á fund með Edúard Shevardnadze, forseta Georgíu, á hlutlausum stað. Deilan við Abk- haza er sú alvarlegasta sem so- véski utanrfkisráðherrann fyrrver- andi, Shevardnadze, hefur þurft að takast á við síðan hann tók við embætti í Georgíu. Zagreb, Sarajevo, Washington. Reuter. PETER Kessler, talsmaður Flóttamannahjálpar Sameinuðu þjóð- aniiii, sagði í gær að svo virtist sem Serbar hefðu hafið nýja her- ferð „þjóðernishreinsunar" á svæðum í norðurhluta Bosníu, sem þeir hefðu til þessa látið í friði. Sameinuðu þjóðirnar óttast að Serbar séu að draga hring í kringum svæðið og ætli að hrekja þaðan á brott Múslíma og Króata. Gæti þetta leitt til þess að allt að 200 þúsund manns myndu flýja frá þessum hluta landsins á næstunni að mati SÞ. Serbnesk yfirvöld í Bosníu segja íbúana aftur á móti hafa sig á brott af fúsum og frjálsum vilja. í þeim hluta Bosníu sem Serbar hafa einbeitt sér að undanfarið bjuggu áður 325 þúsund Múslímar og Kró- atar en að sögn Flóttamannahjálp- ar Sameinuðu þjóðanna er ekki vitað hversu margir hafa þegar flúið. Segjast Króatar og Múslímar lifa í stöðugum ótta við herná- mssveitir Serba sem þeir telja hafa það að markmiði að gera svæðið' að hluta Stór-Serbíu, algjörlega laust við íbúa annarra þjóða. „Tal- an 200 þúsund flóttamenn er miðuð við að allt farí á versta veg. Það þarf hins vegar ekki mikið til að svo fari og þá kæmi ný flóðbylgja flóttamanna," sagði talsmaður Flóttamannahjálparinnar. Samkvæmt tölum Sameinuðu þjóðanna telja flóttamenn frá Bosníu nú þegar 1,3 milljón. Bandaríkjamönnum hafa borist skilaboð frá Serbíústjórn þess efn- is að Serbar séu reiðubúnir að sleppa úr haldi því fólki sem hefst við í fangabúðum í Bosníu, að því er bandarískur embættismaður, sem ekki vildi láta nafns síns get- ið, greindi frá í gær. Skilyrði Serba er að Rauðikrossinn og erlend ríki ábyrgist að taka við fólkinu. Yfirmenn fríðargæslusveita Sameinuðu þjóðanna í fyrrum Júgóslavíu segjast vera sannfærðir um að það hafi verið sveitir Serba sem skutu á breska flutningavét við flugvöllinn í Sarajevo á þriðju- dag og ætla að leggja fram mjög harðorð mótmæli. í kjölfar þessa atviks var öllum flutningum til borgarinnar frestað. Serbar halda því fram að sveitir Múslíma hafi skotið á vélina.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.