Morgunblaðið - 07.11.1993, Qupperneq 25

Morgunblaðið - 07.11.1993, Qupperneq 25
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 7. NÓVEMBER 1993 25 stundinni. Þá erum við komnir svo nærri togaranum að við renn- um rétt samtímis upp að síðunni á honum. Að svo búnu ákveð ég að sigla með djöflamerginn til Siglufjarðar. Styttra hefði verið að fara til Húsavíkur, en ég hreinlega gleymdi vini mínum Júlíusi Havsteen sýslumanni — og það líkaði honum illa. Á Siglufirði liggur fyrir mér beiðni um hraðsamtal við Júlíus, og hann er bálreiður, þegar við hefjum samtal okkar. „Hvernig stendur eiginlega á því, Eiríkur," segir hann, „að þú kemur ekki með togarann til mín. Hann hefði sko aldeilis fengið þús- und króna sekt fyrir hvert skot hjá mér, helvískur þorparinn." Síst af öllu vildi ég særa Júlíus sýslumann, og ég er svo heppinn að mér dettur samstundis í hug ráð til bjargar. „Ja, það er nú ekki mér að kenna, Júlíus minn,“ svara ég. „Þegar breski skipstjórinn heyrði þig nefndan, þá harðneitaði hann að fara til Húsavíkur; við gætum farið hvert á land sem við vildum, en e_kki þangað." „Á,“ segir Júlíus þá og er dijúg- ur með sig. „Hann hefur frétt af mér, dóninn! Og orðið hræddur!“ Það var oft gaman að Júlíusi Havsteen; hann var engum líkur. Samskipti okkar urðu löng og minnisstæð, og ævinlega fór vel á með okkur. Hið sama má raunar segja um marga fleiri sýslumenn á þessum árum, Odd Gíslason á Isafirði til dæmis, Einar M. Jónasson á Pat- reksfirði, Halldór Kr. Júlíusson á Borðeyri og Boga Brynjólfsson á Blönduósi; þetta voru skrítnir og skemmtilegir karlar. Enginn þeirra komst þó með tærnar þar sem Júlíus hafði hæl- ana. Einhveiju sinni grunar mig að maður nokkur hafí stolið björgun- arbáti úr rússnesku skipi, sem strandað hafði, og báturinn sé nið- ur kominn á Hjalteyri. Ég hringi til Júlíusar og segi honum frá þessu. Hann lofar að rannsaka málið, og hefur samband við mig símleiðis að því loknu. „Það er alveg öruggt," segir Júlíus, „að þessi maður hefur ekki stolið bátnum. Hann talaði svo fallega fyrir sig að það getur ekki verið. Hann er blásaklaus." „Jæja,“ segi ég. „Ég þykist nú samt vita að hann hefur gert það og enginn annar.“ „Það er líklega laukrétt hjá þér, Eiríkur minn,“ segir Júlíus og kúvendir á augabragði. „Það getur svo sem vel verið að hann hafi tekið bátinn ófijálsri hendi. Já, hann hefur áreiðanlega stolið bátnum. Þetta er helvískur fantur! Ég vissi það alltaf.“ Öðru sinni sé ég hvar allmargir norskir síldveiðibátar liggja undir Rauðanúp. Það er austan stormur. Ég sigli til þeirra og svipast um. Á einu skipinu er verið að fleygja hömum af æðarfugli. Ég læt setja út bát og sæki hamina. Að svo búnu sný ég mér til skipstjórans, og hann getur ekki annað en játað brot sitt; þegar hann sér að ég hef sönnunargögnin í höndunum. Ég fer með hann til Húsavíkur, og Júlíus sýslumaður segir við mig: „Þú hefðir átt að láta hann meðganga meira, Eiríkn.r. Ég er viss um að þessi slordóni hefur drepið margfalt fleiri kollur en þetta.“ Viðurlög við æðarfugladrápi voru sekt, en einnig var byssa sökudólgsins gerð upptæk. Júlíus dæmir norska skipstjórann í sekt, en leyfir honum að halda byss- unni. Þetta frétti ég ekki, fyrr en ég var kominn aftur út á sjó. Þegar ég kem til Húsavíkur næst, hitti ég hinn eina og sanna sýslumann landsins og segi við hann: „Hvernig gekk þér að eiga við Norðmanninn sem drap æðarfugl- inn, Júlíus? Þú hefur náttúrlega dæmt hann í háa sekt?“ „Já, þú getur nú nærri,“ er Júl- íus fljótur að svara og reigir sig. „Og byssuna? Gerðirðu hana ekki upptæka," spyr ég. „Ja, það var nú svolítið sérstakt með byssuna," segir Júlíus og er ekki vitund valdsmannslegur leng- ur. „Skipstjórinn átti hana ekki. Það var vélamaðurinn sem átti hana. Og hann hafði skotið Þjóð- veija með henni í stríðinu. Svo að mér fannst ómögulegt að taka hana af greyinu, fyrst svona stóð á!“ Á Nýja-Þór flutti ég oft forseta- hjónin, herra Ásgeir Ásgeirsson og frú Dóru Þórhallsdóttur, þegar þau heimsóttu byggðir landsins. í einni slíkri ferð er Júlíus meðal gesta og nýtur sín vel í hópi höfð- ingjanna. I fylgd með forsetahjón- unum er meðal annarra Henrik Sv. Björnsson sem þá var forseta- ritari.' í kvöldboði um borð birtist sýslumaðurinn í fullum skrúða og er með tvö heiðursmerki í barmin- um: fálkaorðuna og stórriddara- krossinn. Nú eru reglurnar þær að þegar menn fá stórriddara- krossinn eiga þeir að skila fálka- orðunni aftur, en yfírvaldinu hafði bersýnilega láðst að gera það. Ég tek Júlíus afsíðis og bendi honum á þessi leiðu mistök. „Hér er sjálfur forsetinn og Henrik Sv. Björnsson,“ hvísla ég að honum. „Þeir taka áreiðanlega eftir þessu.“ Þá brosir Júlíus út undir eyru og segir: „Forsetinn? Og hann Henrik? Þeir hafa sko ekkert vit á þessu!“ Síðar um kvöldið, þegar Júlíus er orðinn hýr af víni, gerir hann sér dælt við frú Dóru þannig að athygli vekur. Ég hnippi því öðru sinni í vin minn og segi við hann að ekki sé viðeigandi að láta svona við sjálfa forsetafrúna. Júlíus lyftir brúnum, kímir háðslega og afsakar hegðun sína með þessum orðum: „Ég hef alltaf verið svag fyrir þessari konu!“ Þegar Júlíus Havsteen á sjö- tugsafmæli hinn 13. júlí árið 1956, er mikið um dýrðir á Húsavík. Ég er á ferð vestur með landi út af Tjörnesi, hringi til sýslumannsins og óska honum til lukku með dag- inn. „Ég ansa því ekki,“ segir Júl- íus. „Þú verður að koma hingað og skála við mig. Annað kemur ekki til greina.“ Ég átti að vera kominn vestur á Dýrafjörð daginn eftir, en við nánari athugun sé ég að ég muni hafa tíma til að heilsa upp á Júlíus örstutta stund, svo að ég renni inn að bryggju á Húsavík. Ég segi við undirmenn mína: „Nú farið þið í ykkar fínustu einkennisföt. Síðan göngum við fylktu liði frá höfninni að sýslu- mannsbústaðnum, stönsum fyrir- utan húsið og heilsum Júlíusi." Við gerum þetta. Júlíus gengur út á tröppumar ásamt fleiri gest- um, og þegar hann sér okkur koma marsérandi, verður hann svo glað- ur að hann brunar til móts við okkur, tekur um báðar ’axlir mínar — og kyssir mig á ennið. Að því loknu snýr hann sér að fólkinu og segir: „Svona heilsa ég nú ekki hveij- um sem er.“ Litlu síðar kemur til mín sonur Júlíusar, Jóhann Hafstein, al- þingismaður og síðar forsætisráð- herra, og hvíslar að mér: „Þetta var fallega gert, Eiríkur. Þessu gleymir pabbi aldrei.“ Eldhress íheila öld Eiríkur Kristófersson skipherra segir frá ævintýrum og atburðum þessa heirns ogannars Höfundur er Gylfí Gröndal Útgefandi Forlagið Bókin kemur útí vikunni Verð 2.980 krónur SIÐUSTU SÆTIN TIL NEWCASTLE Jólaverslunin í Newcastle byrjar íyrir alvöru 1. nóvember og stemmningin er engu lík. 3 HeÍIÍI verslunardagar í stærstu verslunarmiðstöð Evrópu. Allt að 10% afsláttur íyrir íslendinga í tugum vandaðra verslana.< Hagstætt gengi á pundinu tryggir einstaka verslunarmöguleika. Tryggdu þér sæti 10., 14., 17. og 21. nóvember. Miðaldaveisla í Lumley með Lord og Lady. Ævintýraleg stemmning. Sláðu til og komdu með. 65 22 66 Ferðaskrifstofan Alís, sími 652266, fax. 651160

x

Morgunblaðið

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.