Morgunblaðið - 21.09.1995, Side 30

Morgunblaðið - 21.09.1995, Side 30
30 FIMMTUDAGUR 21. SEPTEMBER 1995 ELDVARNIR OG ÖRYGGI MORGUNBLAÐIÐ Morgunblaðið/Ámi Sæberg ROLEGT í setustofunni á Tunguhálsi. Við græna borðið sitja Vernharður Guðnason, lengst til vinstri, Sumarliði Jónsson, Jón Helgi Guðmundsson og Viggó Magnússon. • • Oryg’g’i fyrir íbúa austurhluta borgarinnar FJÓRIR slökkviliðsmenn eru á vakt allan sólarhringinn í slökkvistöðinni að Tunguhálsi 13. Þeir sinna útköllum í austurhluta borgarinnar og upp í Hvalfjarðarbotn. Þar er forystubíll sömu gerðar og er á stöðinni í Öskjuhlíð, varakörfubíll, varaneyða'rbíll með hálfsjálfvirku hjartastuðtæki sem neyðarbílsmenn hafa réttindi til að nota, varasjúkra- bíll og jeppi neyðarsveitar Slökkvi- liðsins. Þar er sérstaklega góð að- ^staða fyrir slökkviliðsmennina. I skoðunarferð með blaðamanni um slökkvistöðina að Tunguhálsi segir Jón Viðar Matthíasson vara- slökkviliðsstjóri að stöðin stytti út- kallstíma í ibúðar- og iðnaðarhverf- unum í austurhluta borgarinnar, svo sem Grafarvogi og Breiðholti, auk Árbæjarins. Einnig í Mos- fellsbæ og aðstoði slökkvilið á Kjal- arnesi og í Kjós. Þá liggi hún vel við umferð upp í Bláfjöll og yfir heiðarnar svo og gatnakerfinu á höfuðborgarsvæðinu, til dæmis í austurhluta Kópavogs. Jón segir að stuttur útkallstími sé forsenda fyrir árangri, bæði í slökkvistarfi og sjúkraflutningum. Þeir slökkviliðsmenn sem búa í Árbæ og Grafarvogi og öðrum hverfum í nágrenni stöðvarinnar mæta á Tunguhálsinn í stórútköll- um. Slökkvistöðin á Tunguhálsi var tekin í notkun 21. maí 1993 en áður hafði slökkviliðið verið með aðstöðu á Bíldshöfða í tæp tuttugu ár. Aðstaða er góð fyrir slökkviliðs- mennina. Þarna er góð setustofa og allir mennirnir hafa sér herbergi til að haila sér í á næturvöktum. í stöðinni eru tvær kennslustofur og •góð aðstaða til námskeiðshalds. Fyrirtækin heimsótt Engir ákveðnir menn ganga vaktir á Tunguhálsi heldur eru fjór- ir menn af hverri vakt Slökkviliðs Reykjavíkur látnir fá það hlutverk í hverri vaktatörn. Eru það yfirleitt vanir menn, varðstjóri og að minnsta kosti tveir sjúkraflutninga- Stuttur útkallstími er forsenda góðs árangurs í slökkvistarfi og sjúkra- flutningum. Því er rekstur slökkvistöðvar á Tunguhálsi mikilvægur fyrir austurhluta borg- arinnar og nærsveitir. menn með réttindi til að vera á neyðarbíl. Þegar blaðamaður skoðaði stöð- ina kvöld eitt fyrir skömmu var Jón Helgi Guðmundsson varðstjóri á vakt ásamt Sumarliða Jónssyni, Vernharði Guðnasyni og Viggó Magnússyni. Þeir eru ánægðir með aðstöðuna, segja að hún sé miklu betri en niðri í Öskjuhlíð því þar sé húsnæðið orðið dálítið þreytt og þröngt. Slökkviliðsmennirnir hefja allar vaktir með því að „telja á tækjun- um“. Þá eru bílarnir yfirfarnir, at- hugað hvort öll tæki og tól séu á sínum stað og í lagi. Á dagvaktinni eru bílarnir þrifnir svo og bíla- geymslan og unnið við léttasta við- hald tækjanna. Haldnar eru æfing- ar; froðuæfing, klippiæfíng, rana- æfing, dæluæfing og svo framveg- is. A vöktunum eru haldin nám- skeið á ýmsum sviðum sem snerta starfið. Um þetta leyti voru menn frá ávana- og fíkniefnadeild Lög- reglunnar í Reykjavík að fræða slökkviliðsmenn um helstu fíkniefn- in sem nú eru notuð. Jón Helgi segir að þetta sé vaxandi vandamál sem snerti starf slökkviliðsmanna með beinum hætti. Slökkviliðsmennirnir á Tungu- hálsi segjast fara iðulega í skoðun- arferðir um hverfin, sérstaklega nýju hverfin sem eru að byggjast hratt upp. Gatnakerfið er kannað og fyrirtæki heimsótt. Segja þeir að þegar eitthvað kemur upp á geti munað miklu fyrir þá að hafa komið einhvérn tímann áður inn í húsið. Á næturvaktinni er mikið horft á sjónvarp og stundum spilað. Þeir mega taka eigin bíla inn á nóttunni og þrífa þá gjarnan og bóna á næturvöktunum. Þá geta menn fengið sér „kríu“ milli útkalla, að sjálfsögðu í öllum fötunum. Öryggi að bíl neyðarsveitarinnar Þeir félagarnir segja að mikið öryggi sé að því að hafa neyðarsveit- arbílinn á stöðinni. Þeir geti komist á slysstað þegar slys verða utan vega og í ófærð þegar aðrir sjúkra- bílar komast ekki áfram. Jón telur að það sé mikið öryggi fyrir björgun- arsveitir landsins að geta fengið þennan bíl og sérþjálfaða sjúkra- flutningamenn með sér til að sinna stórslösuðu fólki. Þá hafi það sýnt sig að jeppi neyðarsveitarinnar kom- ist mun fyrr á staðinn en björgunar- sveitirnar, enda geti það ekki öðru- vísi verið þar sem menn úr sveitinni séu á vakt á slökkvistöðinni allan sólarhringinn. Þeir segja að neyðarsveitarbíllinn hafi oft komið að góðum notum og verið oftar kallaður út en þeir áttu fyrirfram von á. Nefna þeir útköll I skíðasvæðin á veturna, flugslys við Kleifarvatn, snjóflóð í Bláíjöllum og nokkur slys í Esjunni, sem dæmi um notkun bílsins. jSnJtos*** vy. genu«f« \&n*i**' Í5WH iwi*. •— lotaww \ ------------------- L.___-—-r >*j-mos,!££~ssSS= rTiy<yr**on Tölvuvædd varðstofa Slökkvilið Reykjavíkur hefur í nokkur ár verið með i notkun tölvukerfi fyrir sjúkra- flutninga og rekstur varðstofu. Helgi Bjarnason kynnti sér hvemig kerfið vinnur og nýtt upplýsingakerfí, Eldibrand, sem nú er verið að taka í notkun. SLÖKKVILIÐ Reykjavíkur stendur framarlega í hug- búnaðargerð og tölvunotk- un við rekstur slökkviliðs og sjúkraflutninga. Tölvuvætt upp- lýsingakerfi hefur verið í notkun og áframhaldandi þróun á slökkvistöð- inni frá því í júní 1992. Svavar Tryggvason slökkviliðsmaður og Jón Viðar Matthíasson varaslökkviliðs- stjóri sýndu blaðamanni notkun þess. Öll símtöl rakin sjálfvirkt Þegar svarað er í neyðarsíma Slökkviliðsins fær slökkviliðsmað- urinn sem svarar á varðstofunni, svokallaður innimaður, símanúmer og skráðan eiganda þess á sér- stakan tölvuskjá. Þetta er mikið öryggisatriði, ef sá sem hringir getur af einhveijum ástæðum ekki veitt nauðsynlegar upplýsingar, eins og komið hefur fyrir. Þá liggja alltaf fyrir upplýsingar um það hvaðan hringt er ef um gabb hefur verið að ræða. Nokkuð er um það, einkum fikt barna. Áður en þetta fyrirkomulag var tekið upp gat tek- ið langan tíma að rekja símtöl. Þegar hringt er eftir sjúkrabíl metur innimaðurinn það strax hvort senda eigi neyðarbíl eða almennan sjúkrabíl og kallar þá út með því að- ýta á hnapp við símann, jafnvel áður en vitað er hvert þeir skuli fara. Eingöngu reyndir menn, inni- varðstjóri og aðstoðarvarðstjóri, eru á vakt í varðstofunni og verða þeir að treysta á éigin tilfínningu og reynslu þegar þeir meta hversu al- varlegt atvikið er og hvaða bíl á að senda. Stundum getur þurft að „lesa milli línanna“, ef svo má að orði komast um þessi samskipti. Yfírleitt er neyðin ekki eins mikil og í fyrstu virðist, að sögn Svav- ars, þótt það komi einnig fyrir að sjúkdómarnir og slysin séu alvar- legri en tilkynning ber með sér. Reynt er að senda ekki sjúkra- bíla á bláum ljósum út í umferðina að óþörfu, bæði vegna eigin örygg- is áhafnarinnar og annarra vegfar- enda. Svavar leggur áherslu á að fólk virði bláu ljósin. Þau séu ekki á nema brýna nauðsyn beri til og þörfín sé ekki minni þótt bíllinn aki hægt með ljósin á eða stöðvi alveg, það bendi einungis til að vinna læknis og sjúkraflutningamanns við sjúkling aftur í bílnum þoli ekki hristing. Upplýsingar um sjúklinga Innimaðurinn heldur áfram að tala við fólkið. Tölvukerfið er tengt við þjóðskrá og reynir innimaðurinn að fá kennitölu hins sjúka til að fá upplýsingar um hann úr þjóð- skránni og ber síðan saman við upplýsingar um það hvaðan hringt er. Farið er að skrá ýmsar upplýs- ingar við kennitölur fólks sem áður hefur þurft á aðstoð sjúkrabíls að halda, til dæmis vegna sykursýki. Eins koma fram upplýsingar um fólk sem þekkt er að því að reyna að svikja út lyf með því að látast vera veikt og kalla á sjúkrabíl. Umsögn um þannig mann gæti verið: „Elskar morfín". Um leið og slökkviliðsmaðurinn veit um veikindin skráir hann þau inn, allt er þetta gert á fljótlegan hátt í gluggaumhverfi, og þá koma upp til minnis fyrir hann þær spurn- ingar sem nauðsynlegt er að spyija. Þegar til dæmis er tilkynnt um bijóstverk er spurt hversu lengi hann hafi varað, um öndun, púls meðvitundarstig og líðan sjúklings- ins. Þessar upplýsingar gefur hann áhöfn neyðarbílsins sem er á fullri ferð á leiðinni til sjúklingsins á meðan þessi samskipti eiga sér stað. Nýtist við þjálfun Upplýsingar um útköll safnast síðan upp í tölvunni. í byijun vakt- ar hafa nöfn allrar vaktarinnar ver- ið færð inn og hlutverk manna til- greint, eins og til dæmis hver svar- ar í símann og hveijir eru á neyðar- bílnum. Tölvan skráin sjálf inn hvenær tilkynning berst og svo er tíminn á hinum ýmsu stigum sjúkraflutningsins skráður, allt til loka að bíllinn er laus og tilbúinn í annað útkall. Allt var þetta áður handfært á laus blöð. Jón Viðar segir að þessi upplýsingasöfnun hjálpi til við stjórnun Slökkviliðsins. Helmingur slökkvibíl- anna 30 ára gamall HÆGT gengur að endurnýja tækjakost slökkviliðanna i land- inu, að sögn Guðmundar Bergs- sonar, deildarstjóra í Brunamála- stofnun ríkisins. Liðlega helming- ur slökkvibílanna er 30-35 ára gamlir Bedford-bílar. Nú eru 84 slökkvilið í landinu með um 100 bíla og aðeins eru endurnýjaðir einn eða tveir á ári. Á íslandi eru þijú almenn slökkvilið sem eingöngu eru skip- uð atvinnumönnum, það eru liðin í Reykjavík, Hafnarfirði og á Ak- ureyri. Slökkviliðið á ísafirði er að hluta skipað fastráðnum mönn- um. Þá eru atvinnumenn í flug- vallaslökkviliðunum á Keflavíkur- flugvelli og Reykjavíkurflugvelli. Onnur slökkvilið eru skipuð sjálf- boðaliðum. Það hefur þó færst í vöxt, að sögn Guðmundar Bergs- sonar, að sveitarsljórnir ráði slökkviliðsstjóra í fast starf. Fjöldi slökkviliðsmanna er í allt á bilinu 1.700 til 1.800. Þar af eru um 200 atvinnumenn, helmingur þeirra í Slökkviliði Reykjavíkur. Guðmundur segir að sveitar- stjórnir leggi gjarnan fjármagn sem nemur um 2.000 kr. á hvern íbúa í rekstur slökkviliðs. Það dugi aðeins í rcglubundins rekstr- ar. Hins vegar sé endurnýjun" tækjakosts liðanna mikið vanda- mál um allt land, í stórum jafnt sem litlum sveitarfélögum. Bendir hann á að enn séu 54 Bedfordar frá því um 1960 í notk- un. „Þetta eru í sjálfu sér ágætir bílar, þó heldur hægfara. En þess- ir Bedford-bílar eru orðnir svo

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.