Morgunblaðið - 08.06.1996, Blaðsíða 35

Morgunblaðið - 08.06.1996, Blaðsíða 35
4 MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR8.JÚNÍ1996 35" * MINNINGAR sonar af þessu jarðneska sviði vott- um við Sólveig frú Dómhildi, son- um, tengdadóttur og barnabörnum innilegustu samúð okkar. Við kveðj- um hér kæran heimilis- og fjöl- skylduvin. Hlý og björt er minning hans, sem minnir á, að þar sem góðir menn fara, þar eru Guðs veg- ir. Pétur Sigurgeirsson. Sr. Pétur Þ. Ingjaldsson, fyrrum sóknarprestur í Höskuldsstaða- prestakalli og um tíma prófastur í Húnavatnsprófastdæmi, andaðist um hádegið sl. laugardag, daginn fyrir sjómannadaginn, eða fékk hvfldina eins oggamalt sóknarbarn hans sagði við mig, þegar hann sagði mér lát „gamla mannsins" um miðjan þann dag. En því til- greini ég sjómannadaginn, að sr. Pétri eins og hann alltaf var nefnd- ur, var sérstaklega umhugað um hag sjómanna og heimila þeirra enda af sjósóknurum kominn að eigin sögn. Með sr. Pétri er genginn mætur maður, sem setti svip sinn á Húna- þing um og upp úr miðri öldinni. Hann var vígður til Höskuldsstaða 1941 og bjó lengi vel á Höskulds- stöðum en flutti síðar til Skaga- strandar enda var hún þá orðin þungamiðja prestakallsins. Fyrr á tímum var Höskuldsstaðaprestakall eitt af betri brauðum landsins. Það náði yfir næstum allan Vindhælis- hrepp hinn forna og norðurhluta Engihlíðarhrepps m.a. þess hluta hans, sem byggðin norðan ár á Blönduósi reis. Þar var Kvenna- skóli Húnvetninga byggður um aldamótin, þegar hann var fluttur frá Ytri-Ey, en þar var hann áður í nágrenni Höskuldsstaðapresta frá 1883. Kvennaskólinn varð síðar húsmæðraskóli, en sr. Pétur prestur skólans og prófdómari í fjölda mörg ár. Og það fór fyrir honum eins og svo mörgum öðrum Húnvetningum að þar fann hann ástina sína. Hann kvæntist Dómhildi Jónsdóttur, hús- mæðrakennara, árið 1956 og eign- uðust þau tvo sonu. Starf prestsins breyttist mikið á þessum árum. Húsvitjanir voru af- lagðar, sem sr. Pétur taldi afturför. Það væru mikil fríðindi að geta komið heim til fólks og rætt við það og kynnst kjörum þess. Það er nú þannig, að það eru ekki alltaf þeir sem mest heyrist í, sem eiga erfið- ast og þurfa á aðstoð að halda, ekki endilega fjárhagslegri aðstoð heldur bara að geta talað við ein- hvern, sem vill hlusta. Á þessum árum hættu prestarnir einnig að sjá um mánntalið o.fl. veraldleg störf. Sr. Pétur skilaði alltaf skýrslum sínum með prýði og á réttum tíma. Hann var góður ættfræðingur og hafði áhuga á þeim fræðum, en hefði mátt skrifa meira um það efni. Hann var lengi í ritnefnd fyrir Húnavöku, fræði og fréttarit, sem Austur-Húnvetningar hafa gefið úr síðan árið 1961. Sr. Pétur var borinn og barn- fæddur Reykvíkingur og bar mjög hlýjan hug til „bæjarins síns" og síðar borgarinnar. Hann var hafsjór af fróðleik um „Gömlu Reykjavík" og sagði margar sögur þaðan, um menn og málefni, margar sem ekki yrðu skráðar í ævisögum eða ann- álum. Hann hafði einnig mikinn áhuga á uppbyggingu Skaga- strandar, en þar átti að byggja upp 2-3 þúsund manna fyrirmyndarbæ, sem byggði afkomu sína á sjósókn og hefði landbúnað í bakhöndinni svona til öryggis. En sfldin hvarf af vestursvæðinu og þá uni leið framkvæmdirnar og kyrrstöðutíma- bil tók við. Sr. Pétur trúði því að með Guðs hjálp myndi rætast úr erfiðleikunum og það gerði það áður en hann lét af störfum árið 1981. Sr. Pétur kom oft í heimsókn á heimili föður míns og síðar á heim- ili okkar hjóna. Hann var ávallt kærkominn gestur. Það var ekki aðeins fróðlegt að eiga samræður við hann, heldur gat hann einnig verið mjög skemmtilegur. Einhverju sinni var verið að tala um slagsmál á dansleik sem m.a. nokkrir Skag- strendingar voru taldir hafa tekið þátt í og verið að býsnast yfir ósköp- unum. Sr. Pétur spurði aðeins: „Og hvernig stóðu mínir menn sig?" Sr. Pétur varð prófastur í Húna- vatnsprófastdæmi 1968. Áttum við þar gott samstarf á héraðsfundum. Hann vildi einnig leggja áherslu á að kirkjan væri þjóðkirkja m.a. með því að fulltrúi hins veraldlega valds væri ávallt boðinn á meiri háttar athafnir kirkjunnar. Hann var ein- lægur trúmaður. Það fannst þegar farið var að ræða þau mál í alvöru t.d. þegar válegir atburðir höfðu gerst. Og fólkið í sjávarplássunum væri einlægara í trú sinni einfald- lega vegna þess, að alltof oft gæti mannlegur máttur ekkert að gert og eina ráðið væri að leita til Guðs síns, þegar höfuðskepnurnar færu hamförum og ástvinir úti á sjó. Hann var mjög vel ritfær og skrifaði nokkrar greinar og frá- sagnir í blöð og tímarit og hefði mátt gera meira af því. Hann flutti ágætar tækifærisræður, byggði þær vel upp og lagði út af efni sem vakti athygli, en samt var skammt í kímnina, svo menn höfðu gaman af. Hann gat þannig oft á tíðum lífgað upp hálfdautt smkvæmi með litríkum dæmum, sem féllu að efn- inu og vöktu kátínu. Það er ekki hryggðarefni þótt gamall maður hverfi yfir móðuna miklu og fái hvíld, en eftir er sökn- uður aðstandenda og hugljúfar minningar samferðamanna um góð- an dreng. Við hjónin séndum frú Dómhildi, sonum og öðrum að- standendum innilegar samúðar- kveðjur. J6n f sberg. Með séra Pétri Þ. Ingjaldssyni er genginn einn af þeim sem um áratuga skeið setti mjög svip sinn á umhverfi sitt hér í Húnavatns- sýslu. Gáfur hans og sérkenni voru slík að hann vakti hvarvetna at- hygli og skemmtileg tilsvör hans og athugasemdir gerðu hann nán- ast að þjóðsagnapersónu. Þótt hann hafi fallið frá 85 ára að aldri, sadd- ur lífdaga eftir erfið veikindi, stend- ur skarð eftir þegar slíkir menn kveðja. Séra Pétur var virtur prestur og sálusorgari í 40 ár og síðari hlutann af starfsævi sinni prófastur i Húna- vatnsprófastsdæmi. Engan vissi ég af sóknarbörnum hans, eða öðrum sem áttu skipti við hann sem prest, sem ekki báru til hans hlýjan hug. Góðvild hans og mannþekking var ríkuleg. Hreinskiptni hans og hisp- ursleysi urðu síst til þess að draga úr vinsældum hans og virðingu. Séra Pétur var fróður maður, eink- um um ættfræði og sögu. Hann virtist kunna skil á ættum og ætta- reinkennum ótrúlegs fjölda fólks og eiga sagnir af því á hraðbergi. Hann var skemmtilegur maður með magnaða kímnigáfu og frásagnar- hæfileika. Tilsvör hans komu stund- um á óvart og verða því minnis- stæð, kímnin hitti í mark og ekki var alltaf hirt um að hún væri sér- staklega prestleg. Vegna þessarar hæfni sinnar, gáfna og þekkingar var hann eftirsóttur sem tækifæris- ræðumaður, þótt hann yrði of sjald- an við þeim óskum. Hann starfaði nokkuð að félagsmálum m.a. á veg- um Ungmennasambandsins og var um skeið í ritnefnd Húnavöku. Séra Pétur kvæntist eftirlifandi eiginkonu sinni, Dómhildi Jónsdótt- ur húsmæðrakennara og forstöðu- konu Kvennaskólans á Blönduósi árið 1956. Þá voru gæfuspor stigin. Hjónabandið var farsælt og synir' þeirra tveir eru miklir efnismenn. Dómhildur var einnig stoð og stytta manns síns í safnaðarstarfi á vegum kirkjunnar. Það var gott að koma á heimili þeirra. Húsfreyjan virtist jafnan vita hvað ég vildi helst í mat eða drykk og reiddi það fram af rausn sinni og myndarskap. Hús'- bóndinn miðlaði mér af fróðleik sín- um og lífsreynslu. Hann spurði frétta og sagði frá, glampinn í aug- um hans var sérstæður þegar kímn- in tók völdin. Slíkar stundir eru mér dýrmætar í minningunni. Að leiðarlokum flyt ég séra Pétri þakkir fyrir samskipti öll, hollráð hans, stuðning og vináttu við mig og mitt fólk og bið honum blessun- ar og fararheilla til „fegri heims". Við Helga sendum Dómhildi og sonum þeirra hjóna einlægar sam- úðarkveðjur. Pálmi Jónsson. Óðum saxast nú á hóp stúdent- anna frá 1933. Hinn 1. júní féll séra Pétur Þ. Ingjaldsson fyrrum prófastur í Húnaþingi í valinn á sjúkrahúsinu á Blönduósi eftir all- langa vanheilsu. Hann var á 85. aldursári. Það hefði verið í anda,séra Pét- urs að rekja ættir hans, en hér verður látið nægja að geta þess, að hann var af kunnri ætt kenndri við Engey. Pétur var mikill áhugamaður um sögu þegar í menntaskóla og átti það til að koma mönnum á óvart á málfundum með því að líta á ólík- legustu efni af sjónarhóli sögunnar. Þessum áhuga hélt hann alla ævi, enda minnugur vel og mikill fræða- sjór, ekki síst í ættfræði og persónu- sögu. Hann ritaði nokkra sagna- þætti og gerði þar látnum sam- ferðamönnum góð skil, þó voru þessi ritstörf minni en efni stóðu til. Að stúdentsprófi loknu hygg ég að hugur Péturs hafi einkum staðið til frekara náms í sagnfræði, en þá voru krepputímar og atvinnuhorfur afar óvissar. Pétur valdi því guð- fræðinga og að prófi loknu bætti hann við einu ári í Kennaraskólan- um og lauk þaðan kennaraprófi. hann kenndi við unglingaskóla suð- ur í Garði einp vetur, en eftir það hélt han norður yfir heiðar og þjón- aði þar sem prestur í forföllum annars prests. Þetta varð til þess að hann flentist í Húnaþingi, sótti um Höskuldsstaðaprestakall og vígðist þangað 1941. Þar þjónaði hann fieiri sóknum og fluttist reyndar síðar til Skagastrandar og bjó þar. Og tryggð hélt hann við söfnuð sinn allt til starfsloka. Prestsstarfi séra Péturs er ég ekki nógu kunnugur til að geta nokkuð sagt um það. Þó kemur upp í hug- ann lítið atvik sem varpar ljósi á hug sóknarbarna til hans. Fyrir nokkrum áratugum hitti ég hann á götu í Reykjavík. Hann var þá að koma vestan af Snæfellsnesi, frá því að jarðsyngja gamla konu. Hún hafði verið sóknarbarn hans fyrir norðan en flust vestur á Snæ- fellsnes fyrir nokkrum árum. Þeg- ar leið að ævilokum hjá henni gat hún ekki með nokkru móti hugsað sér að hverfa aftur til moldar án þess að séra Pétur veitti henni leiðsögn síðasta spölinn, og það gerði hann. í einkalífi sínu var Pétur far- sæll. Hann kvæntist fremur seint en fékk þá hinnar ágætustu konu Dómhildar Jónsdóttur frá Akureyri sem verið hafði kennari við Kvenna- skólann á Blönduósi. Hún bjó hon- um gott heimili og annaðist hann vel þegar ellin sótti að honum. Þau eiga tvo syni, Pétur Ingjald og Jón Hall sem báðir búa norðan heiða, annar á Akureyri, hinn á Skaga- strönd. Þótt séra Pétur byggi fjarri Reykjavík hélt hann tryggð við okkur bekkjarsystkini sín. Þau hjónin sóttu jafnan afmælishóf okk- ar sem haldin voru á fimm ára fresti. Hin síðari ár var spjall hans um eitthvert sögulegt efni fastur þáttur á dagskrá hjá okkur í afmæl- ishófunum. Þótt ekki hefðu allir jafn mikinn áhuga á viðfangsefninu kunni hann að bregða yfir það blæ góðlátlegrar kímni, þannig að eng- um leiddist meðan hann sagði frá. Þessi kímni var honum eiginleg, hún leyndi á sér en var bæði frumleg og notaleg. Við bekkjarsystkinin kveðjum séra Pétur með þökk fyrir liðnar samverustundir - og vottum frú Dómhildi og sonunum tveimur ein- læga samúð okkar. Guðmundur Arnlaugsson. farinn var hann að heilsu seinustu árin. Þegar sr. Pétur Ingjaldsson lauk embættisstörfum sem sóknarprest- ur á Skagaströnd í Húnavatnssýslu eftir 40 ára þjónustu þar auk próf- astsstarfa í 13 ár, fluttist hann með fjölskyldu sinni til átthaganna hér syðra, enda Reykvíkingur í húð og hár, fæddur að Rauðará af Eng- eyjarætt. Hann gerðist þegar meðlimur í félagi okkar, Félagi fyrrverandi sóknarpresta, og þótti okkur mikill fengur í honum. Starfskrafta hans fengum við notið í 10 ár uns þau hjónin, sr. Pétur og frú Dómhildur, tóku þá ákvörðun að flytjast norður á Blönduós árið 1992 þar sem þau hafa átt heimili síðan. Sr. Pétur var mikill aufúsugestur hjá okkur öldruðum prestum, og var hann brátt kjörinn til ábyrgðar- starfa í félagi okkar ýmist sem for- maður, ritari eða gjaldkeri eftir at- vikum, og hvíldi félagsstarf okkar eftir það mjög á herðum hans. Sr. Pétur var sérstaklega eftir- minnilegur maður, fróður og skemmtilegur, hófsmaður í hví- vetna og fordómalaus. Áhugamál hans auk skyldustarfanna voru helst saga, ættfræði og alls kyns þjóðlegur fróðleikur. Hann kunni vel að segja frá pg fór þá oft á kostum, þegar það átti við með þeirri háttvísi, sem honum var lag- in. Naut gamansemi hans sín eink- ar vel í hópi vina og á öðrum gleði- og fagnaðarfundum. Hann var trúr og sannur til orðs og æðis, integer vitae scelerisque purus, eins og Horatius segir um hinn vammlausa hal og vítalausa. Ég, sem rita þessar fáu línur, þakka séra Pétri Ingjaldssyni 73 ára kynni og vináttu, samleið um óralangan veg, þótt vegslóðin væri ekki samfelld, stundum löng leið á milli okkar veraldlega séð, en aldrei svo að okkur gæfist ekki tóm til að hittast á góðum stundum og blanda geði meðal vina. Fyrir hönd okkar öldunganna í Félagi fyrrverandi sóknarpresta, vil ég þakka sr. Pétri störf hans í þágu félags okkar, fórnfúst starf hans að heill og góðu gengi þess meðan hans naut við og heilsa leyfði. Eiginkonu hans, frú Dómhildi, sonunum tveim, þeim Jóni Halli og Pétri Ingjaldi, og öðrum ástvinum vottum við samúð okkar og biðjum þeim Guðs blessunar og heilla um ófarinn veg. Grímur Grímsson. Dánarfregnin kom okkur, vinum hans, ekki að óvörum, því að svo Pétur Þ. Ingjaldsson, hefur hlýtt því kalli sem allir skulu gegna. Oft hafði hann staðið yfír moldum lát- inna sveitunga og samferðamanna. Nú kveðjum við hann í dag og minn- umst í þakklæti góðra kynna. Hann var sérstæður sem prestur og tók flestum fram. Hann var nákvæmur í embættisfærslu en frjálslegur í fasi. Séra Pétur var hispurslaus maður, hreinskilinn og hollur. Hann kom eins fram við alla, sagði að meðal Húnvetninga þekktist ekki stétta- skipting. „Hér eru allir höfðingjar." Þegar við komum norður til starfa og þjónustu meðal Húnvetn- inga að loknu skólanámi tóku þau séra Pétur og frú Dómhildur á móti okkur. Þau voru okkur sem foreldrar frá fyrsta degi í vináttu og hollum ráðum, sem jafnt tóku til andlegra og veraldlegra mála. Séra Pétri var lagið að skapa góðan anda á samfundum. Fleyg orð, tilsvor og taktar bárust um samfélagið, vöktu bros, gleði og svo umhugsun þegar fólk tók að íhuga dýpri merkingu. Hann hafði fágæta frásagnargáfu, var sagnameistari af Guðs náð. Það var bara einn séra Pétur til og allir þekktu hann og mátu. Sögurnar hans og sögurn- ar um hann munu áfram kalla fram hlýjar hugsanir og minningar þeirra sem þekktu hann. „Vertu prestur á stéttunum. Vertu eitt með fólkinu sem þú ert að þjóna, og þú þjónar Drottni," sagði séra Pétur. Þannig þjónaði hann af kostgæfni og stakri trúmennsku í samfélagi við Guð og menn. Við kveðjum hann með innilegu þakklæti og sendum Dómhildi, Jóni Halli, Ingjaldi og skylduliði og venslafólki kærar kveðjur. Signý Bjarnadóttir, " Hjálmar Jónsson. Því miður get ég ekki fylgt prest- inum mínum síðasta spölinn en hugurinn verður hjá honum og fjöl- skyldu hans í Húnaþingi þar sem hann starfaði áratugum saman og þar sem við hittumst á eftirminni- legan hátt fyrir rúmri hálfri öld. Þá var ég þriggja ára ásamt móður minni og bróður í sumardvöl á Geitaskarði í Langadal og sveita- kyrrðin var skyndilega rofin af sím-»- skeyti sem setti hið mikla myndar- heimili á annan endann. Skeytið var frá föður mínum, Þorsteini Egilson, þess efnis, að skólabróðir hans, nývígður prestur, væri á leiðinni norður' til að skíra mig. Forsaga þess máls var sú, að þeir faðir minn og Pétur höfðu hist á förnum vegi þegar ég var nýfædd og Pétur í guðfræðinámi. Talaðist þeim svo til að Pétur myndi skíra mig og engu máli skipti þótt nokkur ár væru í prestvígsluna. Þess vegna var ég óskírð þar til Pétur birtist á Geita- skarði um hábjargræðistímann þar sem fólk var drifið úr heyskap til að pússa, skúra og baka svo að skírnin yrði öllum til sóma. Þessi atburður tengist mínum fyrstu end- urminningum enda þótti hann sögu- legur. Móðir mín átti ekki orð til að lýsa myndarskapnum á bænum og hvað húsráðendur hefðu lagt sig fram um að gera þessa stund hátíð- lega og fagra. Húsfreyjan, frú Sig- ríður, lék á orgel en Þorbjörn bóndi hélt uppi söngnum og allir viðstadd- ir voru með sparisvip. í öllu írafár- inu hafði þó gleymst að útskíra fyrir skírnarbarninu í hverju aA höfnin ætti að felast því að þegar séra Pétur sagði: „Nú skíri ég þig..." greip mig ofsahræðsla og ég þóttist eiga fótum fjör að launa og sagðist alls ekki ætla að láta skera mig! Prestur var þó ekki á því að láta fyrsta prestverkið hlaupa frá sér og tókst að koma nafninu á mig í þriðju tilraun. Nokkrum árum síðar var ég í sveit á Akri í Húnavatnssýslu hjá Jóni Pálmasyni sem lengi var for- seti Sameinaðs Alþingis og frú Jón- ínu Ólafsdóttur, konu hans. Þar var haldin fjölmenn veisla í gamla, hlý- lega torfbænum þeirra og glatt á hjalla og ég fékk að taka þátt í gleðskapnum. Þar sem ég er á vappi milli gestanna vindur sér að mér maður og spyr mig að heiti. Þegar hann heyrir nafnið glaðnar yfir honum og hann segir: Veistu það, Dóra, að ég er presturinn þinn. Og síðan sagði hann öllum viðstöddum á sinn skemmtilega hátt frá hinni sérstæðu skírnarathöfn á. Geita- skarði sem hefði reynst heilmikil þrekraun fyrir hann nývígðan prest- inn. Þegar við hittumst rifjuðum við þessa sögu gjarnan upp og höfðum bæði jafn gaman af. Þarna hefur kannski sannast hið fornkveðna að fall sé fararheill því að þrátt fyrir erfiða byrjun reyndist séra Pétur einkar farsæll í starfi og þjónaðl sama prestakalli alla starfsævi sína. Þegar hann skrapp i bæinn leit hann oft inn hjá foreldrum mínum og þeir skólabræður rifjuðu upp gamla daga, fóru með kveðskap og Pétur jós af sínum viskubrunni en hann var mikil fróðleiksnáma um menn og málefni. í einni bæjarferð- inni skírði hann yngri systur mína, Snæfríði Þóru, og sýndi fjölskyld- unni tryggð og vináttu alla tíð. Á sama hátt bar f aðir minn mikla virð- ingu fyrir séra Pétri og þótti vænt um hann sem sést best á því a^- hann geymdi handa honum barn í heil þrjú ár til að hefja sinn feril á. Og í hjarta mínu var séra Pétur alltaf presturinn minn. Dóra Egilson. 4- Vinur, einlægur sannur ogj— traustur. Þetta eru orð, sem koma í huga minn, þegar ég minnist sr.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.