Morgunblaðið - 08.06.1996, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 08.06.1996, Blaðsíða 8
8 LAUGARDAGUR 8. JÚNÍ 1996 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Netanyahu hvetur araba til „friðar með öryggi" SBandaríkin kunna að endurskoða stefnuna !|i'!li1!il!i!|||,|!|||iV'|!l|Hirii!n|i'H!i||;T|iu|i'i'irT' ,!!l jlilH'-ll'l !" ''J1 ¦ " ÍGMUMD HINN RETTI Netanyahu gefi sig fram. 0 Isafjörður Funi lagfærður ÁKVEÐIÐ hefur verið að lagfæra þær skemmdir sem urðu á sorp- brennslustöðinni Funa á ísafirði er snjóflóð féll á stöðina síðastliðið haust. Síðan hefur stöðin verið lok- uð og sorpi ísfirðinga brennt á Skarfaskeri og Þingeyri. Bæjarstjórn ísafjarðarkaupstað- ar tók ákvörðun um að auglýsa útboð á lagfæringum stöðvarinnar, áður en hún fór frá vegnasamein- ingar sveítarfélaganna í ísafjarð- arbæ. Gert er ráð fyrir að verkinu ljúki fyrir haustið. Þorsteinn Jó- hannesson, forseti bæjarstjórnar, segir að auk lagfæringa á stöðinni sjálfri muni verða sett upp snjó- flóðavörn fil að koma í veg fyrir að snjóflóð falli aftur á stöðina. Verið er að hanna varnarvirkin. Áætlað er að heildarkostnaður við lagfæringar og snjóflóðavörn verði öðru hvoru megin við 100 milljónir kr. ísafjarðarkaupstaður fékk um 57 milljónir í bætur vegna skemmda á stöðinni. » ? ? Þjóðhátíðar- sjóður úthlutar styrkjum ÞJÓÐHÁTÍÐARSJÓÐUR hefur lokið úthlutun styrkja fyrir árið 1996 og þar með nítjándu úthlutun úr sjóðnum. Til úthlutunar í ár koma allt að 5.000.000 króna. Þar af rennur fjórðungur, 1.250 þúsund kr. til Friðlýsingarsjóðs til náttúru- verndar á vegum Náttúruverndar- ráðs og fjórðungur, 1.250 þúsund kr. til varðveislu fornminja, gamalla bygginga og annarra menningar- verðmæta á vegum Þjóðminjasafns skv. ákvæðum skipulagsskrár. Allt að helmingi úthlutunarfjár á hverju ári er varið til styrkja skv. umsóknum og voru því urh kr. 2.500.000 til ráðstöfunar að þessu sinni sem fóru til nítján umsækj- enda. Alls bárust 77 umsóknir um styrki um allt að 35 milljónir króna. Morgunblaðið/Krístinn SIGURÐUR Már Helgason frá íþrótta- og tómstundaráði Reykja- víkur á leið á einn smíðavöllinn með kofafyrirmynd. Þrettán smíðavellir hjá ITR í sumar ÍÞRÓTTA- OG TÓMSTUNDARÁÐ Reykjavíkur starfrækir nú í sumar 13 smíðavelli sem ætlaðir eru 8-12 ára börnum víðs vegar um borgina. Helstu viðfangsefni barnanna eru kofasmíðar og ýmiss konar föndur. Smíðavellirnir eru hjá Skólagörðum við Árbæjarsafn, Skólagörðum í Laugardal og Skólagörðum við Logafold, Austurbæjarskóla, Breiðagerðisskóla, Breiðholtsskóla, Hlíðaskóla,. Hólabrekkuskóla, Rimaskóla, Selásskóla, Seljaskóla, Vesturbæjarskóla og gæsluvellin- um Hvassaleiti. Tveir leiðbeinendur eru á hverj- um velli sem aðstoða krakkana og lána þeim efni og verkfæri til smíð- innar. Sigurður Már Helgason, starfsmaður ÍTR, segir að þátttaka kosti ekkert, börnin þurfi bara að mæta og þá eru þau skráð. Þau fá þá bækling og mætingarkort og leiðbeinendur meta dugnað þeirra og gefa þeim einkunn. Smíðavellirn- ir eru starfrækir frá 5. júní fram í ágúst og eru opnir frá kl. 8.30 til 16.00 ef næg þátttaka verður. Dug- legustu börnunum á hverjum velli er umbunað tvisvar í sumar og fá þau verðlaun í þremur flokkum, fyrir dugnað að hreinsa, smíðalagni og góða mætingu. í verðlaun eru hamar, tommustokkur, spilastokk- ur og bolur frá Húsasmiðjunni. Sigurður Már segir að nú fái krakkarnir vörupalla til að smíða á og á hverjum velli hafa verið smíð- aðar fyrirmyndir til að styðjast við. Tilgangurinn með fyrirmyndunum er að krakkaniir smíði fallegri kofa eftir ákveðnum reglum og þannig læri þau undirstöðu smíðarinnar betur. Sigurður Már segir að æskilegt sé að foreldrar fylgist með smíði barna sinna og líti til með völlunum eftir lokun, þar sem síðustu ár hafi' borið á skemmdarverkum á kofum, einkum um kvöld og helgar. Slíkt virki niðurdrepandi fyrir börnin. Ýmis fyrirtæki hafa aðstoðað ÍTR og gefíð efni, timbur og palla. Sigurður Már segir að fólk sem þeir hafa leitað til sé afar liðlegt að hjálpa og margt kannist við starfsemina frá því í æsku þegar það sjálft smíðaði sína fyrstu kofa. Yfirmaður tannverndarmála í Israel Mætti standa „flúor" á leg- steini mínum FLUOR er bætt í drykkjarvatn um 250 milljóna manna víðs vegar um heim í því skyni að draga úr tann- skemmdum. Mikil reynsla er komin á þessa aðferð, enda hefur henni verið beitt í fimm áratugi, að sögn Moshe Kelman, sem hefur verið yfir tann- lækna- og tannverndar- málum í ísraelska heil- brigðisráðuneytinu í þrjá áratugi. Fyrir tíu árum fékk Kelman yfirvöld til að samþykkja að bæta flúor í drykkjarvatn, fyrst í ein- um bæ en nú neyta um 40% ísraela flúorbætts vatns. „Þetta er mesti árangur sem ég hef nað í starfi mínu og það sem ég er stoltastur af. Á leg- steini mínum gæti sem best stað- ið nafnið mitt og svo „flúor"."- - Hvers vegna hefur þú svona mikinn áhuga á að bæta flúor í drykkjarvatn? „Ég held að engin þjóð hafi efni á því að setja ekki flúor í vatn. Þetta er tiltölulega ódýr leið til að varna tannskemmdum og á þeim fimmtíu árum sem lið- in eru frá því að Bandaríkjamenn og Kanadamenn hófu að blanda flúor í drykkjarvatn, hafa ekki komið fram neinar sannanir þess að hann sé mönnum eða um- hverfi hættulegur.' Umhverfis- verndarsinnar og aðrir hafa tínt til alls kyns sjúkdóma sem flúor á að valda en ekki hefur neitt verið sannað í þessum efnum. Menn predika gegn viðbótarefn- um eins og þau séu ö.ll af því illa en allt náttúrulegt af hinu góða. Málið er ekki svona einfalt, menn verða að átta sig á því að viðbót- arefni hafa gert mönnum lífið svo miklu léttara. Þá má ekki gleyma því að flúor finnst mjög víða í náttúrunni. Menn verða að geta stutt mál sitt rökum." - Hver hefur reynslan verið í ísrael? „Þar neyta nú um 2,5 milljónir manna flúorbætts vatns og bæta má hálfri milljón við sem nýtur góðs af, borðar mat og neytir drykkja sem framleiddir eru á svæðum þar sem flúor er bætt í vatn. Dregið hefur úr tann- skemmdum úm helming á þessum tíu árum." Ég vil taka það fram að flúor leysir ekki öll vandamál en það er miklu auðveldara að setja flúor í drykkjarvatn en að fá fólk til að hætta að drekka gos og borða sætindi. Sykur er versti óvinur tannanna og besta vörnin gegn tannskemmdum er að hætta að borða sykur. Hún er hins vegar ekki raunhæf nema fyrir örfáa." - Gekk það átaka- ________ laust fyrir sig að fá stjómvöld til að sam- þykkja að bæta flúor í drykkjarvatn? „Það kom ekki til mótmæla umhverfis- ——— verndarsamtaka, þau eiga sér ekki djúpar rætur i ísrael. Sjálfur er ég vissulega hlynntur mörgum baráttumálum þessara samtaka en mér fínnst að í þessu máli hafi þau farið offari og að mál- flutningur þeirra sé órökstuddur. ísraelsk yfirvöld tóku málaleitan minni vel, töldu þetta skynsam- Fæst lönd hafa ef ni á því að bæta ekki flúorívatn Morgunblaðið/Jón Svavarsson Moshe Kelman ? Moshe Kelman er fæddur í London árið 1933. Hann var rússneskur túlkur í Konung- lega breska flughernum í sex ár en hóf að því loknu nám í tannlækningum í Birmingham. Hann lauk því árið 1963 og gráðu í heilsugæslu árið 1969. Kelman starfaði sem tann- læknir í einkageiranum og í skólum í Bretlandi á sjötta ára- tugnum en frá árinu 1970 hef- ur hann verið yfirmaður tann- verndarmála í ísrael. Hann hefur verið kennari og fyrir- lesari við tannlæknaskólann í Jerúsalem í aldarfjórðung og skrifað fjölda greina um tann- vernd í blöð og tímarit í heima- landi sínu og erlendis. Kelman er kvæntur og á þrjú uppkom- in börn. lega leið til að spara ríkinu millj- arða dala á hverju ári. Kostnaður við að blanda flúor í vatn er rúm- ar 30 kr. ísl. á mann á ári. Kostn- aður við tannviðgerðir er líklega um hundrað sinnum hærri." - Hversu miklum flúor er bætt í drykkjarvatnið? „Einu milligrammi í hvern lítra, sem er einn hluti flúors á móti milljón hlutum vatns. Það er ekkert bragð af svo daufri lausn en hún dugar til að varna tannskemmdum. Flúor kemur ekki algerlega í veg fyrir þær, það má líkja flúor við járnklæðn- ingu utan um timburhús. Hún ver timbrið en getur ekki algerlega komið í veg fyrir skemmdir." - Hvar er flúor bætt í drykkjarvatn? „Flúor finnst í nær öllu drykkj- arvatni, en í minna magni í köld- um löndum en heitum. Af nokkr- um löndum get ég nefnt að allir íbúar Hong Kong neyta flúors í drykkjarvatni, 63% íra, um 53% _______ Bandaríkjamanna og um 40% ísraela. Evr- ópubúar standa ekki framarlega í þessu og ég tel ástæðuna fyrst og fremst vera baráttu "~"— umhverfisverndarsam- taka. En ég ítreka að ekkert styð- ur fullyrðingar þeirra og Alþjóða- heilbrigðisstofnunin segir í árs- gamalli skýrslu að flúorblöndun sé örugg og ódýr aðferð til að hindra tannskemmdir og að hana ætti að nota sem víðast. En það er auðvitað spuming um for- gangsröðun."
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.