Morgunblaðið - 02.07.1996, Blaðsíða 39

Morgunblaðið - 02.07.1996, Blaðsíða 39
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 2. JÚLÍ 1996 39 AÐSENDAR GREINAR Pjármagnstekjuskattur ellilífeyrisþega Á NORRÆNNI ráðstefnu um framtíð velferðarsamfélagsins, sem haldin var nýlega, kom fram að ellilífeyr- isgreiðslur, sem hlut- fall af vergri þjóðar- framleiðslu árið 1994, voru miklu lægri á ís- landi en í flestum öðr- um Evrópulöndum. Árið 1994 fengu 24.105 ellilífeyrisþeg- ar greidda rúma 10 milljarða í ellilífeyri, en þá nam verg þjóðar- framleiðsla rúmum 421,7 milljörðum króna. Það þýðir, að 2,38% af vergri þjóðarframleiðslu fóru í lífeyri til ellilífeyrisþega á íslandi 1994. Til samanburðar við hin Norðurlöndin greiddi Noregur 6,5% af vergri þjóðarframleiðslu 1994 í ellilífeyri, Danmörk 7%, Sví- þjóð 10,5% og Finnland 10%. Nú á að skerða 2,38 prósentin, sem ríkið var svo rausnarlegt að greiða ellilífeyrisþegum, með því að láta vaxtatekjur skerða trygg- ingabætur þeirra ofan á annað, en vextir hafa verið skattfrjálsir. Á síðasta degi Alþingis varð þessi vaxtatekjuskattur að lögum og mun hann nema 10%. Jafnframt mun skattur af öðrum fjármagnstekjum, svo sem leigu, söluhagnaði, arði o.fl. verða 10% í stað 41,94% áður, það er að segja, ef tekjur einstakl- inga eru komnar yfir skattleysis- mörkin, sem eru 58.522 kr. á mán- Margrét H. Sigurðardóttir uði. Mig langar til að ræða nánar um skatta. Margir tala um tvís- köttun, en ég vil meina að það hafi verið um þrísköttun að ræða þegar lífeyrissjóðs- greiðslur eiga hlut að máli síðan árið 1988, að staðgreiðsla skatta var tekin upp. Fyrst borgum við skatt af 4%, sem við lögðum í lífeyrissjóð. Síðan borgum við skatt þegar við fáum greiðslu úr lífeyrissjóðnum og 3. og versti skatturinn (sem er dulbúinn) er, að 45% af lífeyrissjóðsgreiðslunni skerðir tekjutryggingu, heimmilis- uppbót og sérstaka heimilisuppbót- in skerðist um 100%. Hvers vegna vorum við að greiða í lífeyrissjóð? Dæmi um greiðslur til þriggja ellilífeyrisþega eldri en 70 ára, þar sem tveir fá greiðslur úr lífeyris- sjóði. SA TOFLU Ekki eru greiddar gullfyllingar, krónur eða brýr. Skattleysismörk 58.522 80.986 = 0 tekjutrygging. Ríkið var fljótt að draga 15% skattaívilnunina, sem lífeyrissjóðs- þegar 70 ára og eldri fengu í fyrra, til baka um síðustu áramót. Þeir fengu hana í eitt ár, en hefðu átt að fá hana að minnsta kosti í 5 ár. Enn er verið að taka skatt af 1% hjá þeim, sem enn eru að vinna og greiða 4% af launum í lífeyrissjóð, en þeim skatti lýkur 30. júní. Það er einnig athyglisvert, hvað ellilífeyririnn er orðinn lítill hluti af bótagreiðslunum. Áður var hann töluverð upphæð og hann fengu allir, óháð tekjum frá 67 ára aldri, fram til ársins 1992. . Árið 1979 var tekjutrygging 91,84% af ellilífeyri. Nú í dag er óskert tekjutrygging 24.605 kr. á mánuði og ætti ellilífeyrir því að vera 26.791 kr. ef sama hiutfall héldist, en hann er aðeins 13.373 kr. hjá einstaklingi. Það er nefni- lega mun auðveldara að skerða tekjutrygginguna en ellilífeyrinn. Fjármálaráðherra gerði grein fyrir því í Morgunblaðinu 12. júní sl. að vaxtatekjur yrðu skattskyldar Er hægt að skerða bótagreiðslur með vaxtatekjum 1995, spyr Margrét H. Sigurðardóttir, þegar vextir verða ekki skatt- skyldir fyrr en 1997. frá 1. janúar 1997. Þetta þýðir, að eingöngu vaxtatekjur, sem skapast eftir gildistöku laganna, verða skattskyldar. Ennfremur las ég tvær ágætar greinar eftir fjármála- ráðherra í Morgunblaðinu 20. og 21. júní um samræmda skattlagn- ingu fjármagnstekna, en hann minntist ekki einu orði á það, sem ég óttast mest! Það er skattur, sem eingöngu kemur niður á lífeyrisþeg- um með skerðingu á tekjutrygg- ingu, heimilisuppbót og sérstakri heimilisuppbót. Sú regla hefur verið notuð, að 45% af skattskyldum tekjum öðrum en bótum almannatrygginga hafa Júní1996 kr. kr. kr. Lífeyrissjóðsgreiðslur Ellilífeyrir Tekjutrygging Heimilisuppbót Sérstök heim.uppbót Uppbót 35% Uppbót 25% Samtals: 0 13.373 24.605 8.364 5.754 4.681 0 56.777 40.000 13.373 18.444 6.270 0 0 3.343 81.430 81.000 13.373 0 0 0 0 0 94.373 Sjónvarpsgjald Fastagjald af síma Alls: 2.000 461 59.238 2.000 0 83.430 0 0 94.373 Skattur 41,94% Nettó tekjur Greiðslur Trygginga-stofnunar í tannvið- 0 59.238 75% -9.608 73.822 50% -15.036 79.337 0 gerðum skert tekjutryggingu og heimilis- uppbót. Þó má einstaklingur hafa 18.110 kr. á mánuði, áður en skerð- ing hefst og 26.308 kr. ef hann er með greiðslur úr lífeyrissjóði. í fyrra tilfellinu fær maðurinn ekkert nema ellilífeyri, kr. 13.373 á mánuði, ef aðrar tekjur eru 72.788 kr. á mán- uði eða meiri og lífeyrissjóðsþeginn fær einnig bara 13.373 kr. ef tekjur hans eru 80.986 kr. eða meiri á mánuði. Annað hjóna fær 12.036 kr á mánuði í ellilífeyri, en heildar- greiðslur til hvors þeirra eru yfir- leitt aðeins 70% af því, sem ein- staklingur getur fengið. Ég hef verið að reyna að komast að því, hvort vaxtatekjur muni skerða tekjutryggingu nú í haust, þegar nýjar tekjur verða teknar inn af síðasta skattframtali. Mér er sagt, að 50% af vaxtatekjum verði færðar inn og 45% af þeirri upphæð muni skerða tekjutryggingu og heimilisuppbót. Þetta þýðir, að 22,5% af vaxtatekjum 1995 muni skerða tekjutrygginguna ef hún er fyrir hendi. Þetta getur þýtt það, að lífeyris- þeginn missi þá tekjutryggingu, sem hann hafði, og þau hlunnindi sem fylgdu henni. Láglaunauppbót, orlofsuppbót og desemberuppbót falla þá niður. Einnig fær hann ekki lyfjauppbót, frítt sjónvarps- gjald né greiðslur í tannviðgerðum. Hann fær bara ellilífeyri kr. 13.373 á mánuði. Hvernig má það vera, að hægt sé að skerða bótagreiðslur með vaxtatekjum frá árinu 1995, þegar vextir verða ekki skattskyldir fyrr en 1. janúar 1997? Við í Félagi eldri borgara í Reykjavík og nágrenni mótmælum þessu harðlega. Höfundur er viðskiptafræðingur og varaformaður Félags eldri borgara í ReykjavQc og nágrenni. Snj óflóðavarnir ÖLLUM eru í fersku minni hinir hræðilegu atburðir á Vestfjörð- um. Þjóðin sýndi hug sinn í verki með söfn- unum og gjafir bárust víða að. í rauninni má segja að öll þjóðin hafi vakn- að við vondan draum því missir mannslífa er nokkuð sem við get- um aldrei sætt okkur við. Þó eignatjón verði óhjákvæmilega í svona hamförum tekur það ekki eins í og mannsk- aði. íbúar þessara þorpa virðast virkilega hafa leikið sér að eldinum og ekki hlustað á viðvaran- ir glöggra manna, beinlínis þaggað niður í þeim. Má nefna er Súðvík- ingar settu leikskólann á versta stað sem hægt var. Minnisstæð er bygging sorpeyð- ingarstöðvar þegar verkamenn við byggingu hennar urðu frá að hverfa vegna snjóflóðahættu, Samt var haldið áfram og stöðin tekin í notk- un. Síðan varð hún fyrir snjóflóði og stóð mjög tæpt að mannskaði yrði. Má segja að aulaheppnin hafi verið með okkur eina ferðina enn. Ekki minnist ég þess að nokkur hafí verið gerður ábyrgur eða regl- Magnús Þórðarson ur hertar. Ekki er hægt að halda svona áfram. Það verður að setja skýrari reglur og gera bæjarfélögin sjálf ábyrg fyrir gjörðum sínum, því ekki er hægt að skattleggja húseig- endur endalaust. Gjald- þol þeirra er fyrir löngu sprengt þannig að þar er enga peninga að hafa. Sé litið til þessara litlu þorpa er ljóst að framtíð þeirra er ekki björt. Breyttar kröfur til lífsgæða gera það að verkum að þau geta ekki staðið undir þeim og munu komandi kynslóðir hafna búsetu í svona fámenni. Þessa er þegar farið að gæta og mun vera erfitt að sporna við því. Tilefni þessarar greinar er kynn- ing á snjóflóðavörnum fyrir Flat- eyri og verð ég nú að segja að ég hef aldrei séð annað eins, hvet ég Flateyringa til að hafna þessu alfar- ið. Það eru til ótal leiðir til að verja byggðina fyrir minni peninga en 400 milljónir. Þegar litið er til svona atburða þarf að huga að því hvaða breyting: ar hafa átt sér stað því þvílíkt hef- ur ekki gerst í hundruð ára. Tilefni þessarar greinar er kynning á snjóflóðavörnum fyrir Flateyri, segir Magnús Þórðarson og hvetur Flateyringa til að hafna ___þeim alfaríð._____ Sé litið á fjallið fyrir ofan þorpið má sjá að tímans tönn hefur unnið á því. Mikið hefur molnað úr því, skriður hafa stækkað og hækkað og þannig orðið brattari. Þetta gerir það að verkum að fyllur er losna úr fjallinu ná nokk- urs konar rússibanarennsli niður fjallið og niður að þorpinu og fer það eftir aðstæðum hversu langt flóðið dregur. Aðstæður hafa breyst, fyrir utan aukinn halla er nú allt orðið slétt og fellt. Engir stallar og engar nibbur. Þegar snjó- ar ofan á hreinan glerjung er voð- inn vís. Þessar aðstæður hafa verið að skapast á löngum tíma og trú- lega á þetta við víða um land. Það er aðeins tvennt sem stöðvar snjóflóð, það er lóðrétt fall á lárétt- an flöt og einnig er láréttur flötur snjóflóði ofviða. Þetta náttúrulög- mál getur hver sem er prófað í tröppunum heima hjá sér. Snjóflóð í falli er í raun eins og útdregin harmonikka en þegar það stöðvast hefur hún dregist saman og þunginn á fermetra hefur marg- faldast. Að framansögðu er auðveldast að eiga við flóð er það kemur niður á láglendi þó hægt sé einnig að stalla skriðurnar, en ýtumenn eig- um við góða. Einnig er mjög ódýrt að ýta upp varnargarði við skriðujaðarinn og taka efni úr honum og er þessi lausn sú ódýrasta. Þá má einnig taka fyrir svæðið frá skriðujaðri að þorpinu og stalla það í lárétta fleti og væri vel hugs- anlegt að gera t.d fótboltavöll í leið- inni. Á þessu svæði fer máttinn að draga úr flóðinu og munar öllu hver hallinn er á landinu og því nauðsynlegt að hann sé sem minnstur og mætti vel hugsa sér að hafa hann öfugan á hverjum stalli til að tryggja öruggari svörun. Einnig er hægt að vinna láglendi fyrir þorpið með því að vinna sig lárétt inn í landið en trúlega færi mikill peningur í sprengingar, en gott væri fyrir þorpið að hafa þver- hnýptan hamarinn ofan við sig... Þá má vel hugsa sér að byggja tveggja hæða raðhúsalengju í sveig ofan við þorpið með rammbyggðu steyptu þaki og jarðvegsfyllingu upp á það að ofanverðu og vel hægt að ímynda sér að unnt væri að selja misstórar einingar fyrir allskonar starfsemi og ná inn öllum kostnaði. Allar þessar tillögur eru gjald- gengar og ódýrari en sú sem er í kynningu. Þær fara allar betur í landinu og eru þessvegna mun vist- vænni og get ég nefnt fleiri en læt staðar numið hér. Þar sem hinir svokölluðu sérfræðingar hafa að undanförnu nefnt töluna 10 millj- arða í þennan málaflokk og þeir peningar ekki á lausu né í sjónmáli er nauðsynlegt að við stöldrum við og tökum upp þann góða sið að hugsa áður en við framkvæmum. Hefðum við gert það á undangengn- um árum væri staðan önnur en hún er í dag. Höfundur er byggingameistari og matsmaður. Tölvutengt tímaskráningar- og aðgangskerfi. Þægilegt og einfalt í meðförum Fjárfesting sem borgar sig ti J. ÁSTVAIDSSON HF. Skipbolti 33,105 Rcykjavík, simi 533 3535 L0KAÐ í DAG. Útsalan hefst kl. 8 á morgun íhf. tískuverslun v/Nesveg Seltjarnarnesi sími 56
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.