Morgunblaðið - 30.10.1996, Síða 16

16 MIÐVIKUDAGUR 30. OKTÓBER 1996
MORGUNBLAÐIÐ
Y
Vöruskiptin við útlönd fyrstu
níu mánuði yfirstandandi árs
Fólksbílainn-
flutningur
jókst um 44 %
VÖRUSKIPTIN við útlönd voru
óhagstæð í september um 2,3 millj-
arða, en þá voru fluttar út vörur
fyrir 8,8 milljarða og inn fyrir
11,1 milljarð fob. í september árið
1995 voru þau hagstæð um 1,5
milljarða á föstu gengi.
í frétt frá Hagstofu íslands
kemur fram að fólksbílainnflutn-
ingur jókst um 44% fyrstu níu
mánuði þessa árs miðað við sama
tímabil í fyrra. Innflutningur á
matvöru og drykkjarvöru jókst um
9% og innflutningur á annarri
neysluvöru var 10% meiri. Inn-
flutningur annarrar vöru, þ.m.t.
fjárfestingar og rekstrarvöru, jókst
um 19% frá síðastliðnu ári. Heild-
arverðmæti vöruinnflutnings
fyrstu níu mánuði þessa árs var
20% meira á föstu gengi en á sama
tíma árið áður.
Fyrstu níu mánuði þessa árs
voru fluttar út vörur fyrir 91,6
milljarða en inn fyrir 89,3 milljarða
króna fob. Afgangur var því á
vöruviðskiptum við útlönd sem
nam 2,3 milljörðum, en á sama
tímabili í fyrra voru vöruviðskiptin
hagstæð um 11,4 milljarða á föstu
gengi. Vöruskiptajöfnuðurinn er
því 9 milljörðum króna lakari en á
sama tíma í fyrra en um um 5,3
milljörðum lakari að frátöldum inn-
flutningi og útflutningi á skipum
og flugvélum.
Fyrstu níu mánuði ársins var
verðmæti vöruútflutnings 7%
meira á föstu gengi en á sama tíma
árið áður. Sjávarafurðir voru 76%
alls útflutnings og var verðmæti
þeirra 9% meira en á sama tíma-
bili í fyrra. Þá var verðmæti út-
flutts áls um 3% meira og verð-
mæti kísiljárns 27% meira, en á
sama tímabili í fyrra.
VIÐSKIPTI
VÖRUSKIP
VIÐ ÚTLÖND
Verðmæti vöruút- og innflutnin
jan.-sept. 1995 og 1996 1995
(fob virði í milljónum króna) jan.-sept,
1996
jan.-sept.
Breyting á
föstu gengi*
Útflutningur alls (fob) 85.555,3 91.634,2 +7,0%
Sjávarafurðir 63.232,2 69.240,6 +9,4%
Ál 8.960,0 9.264,1 +3,3%
Kísiljárn 2.300,4 2.927,1 +27,1%
Skip og flugvélar 2.289,5 1.412,3 -38,4%
Annað 8.773,2 8.790,1 +0,1%
Innflutningur alls (fob) 74.182,6 89.288,2 +20,2%
Sérstakar fjárfestingarvörur 1.896,8 4.788,6
Skip 1.126,5 4.619,0
Flugvélar 728,5 103,8
Landsvirkjun 41,8 65,8
Til stóriðju 4.541,7 4.786,2 +5,3%
íslenska álfélagið 3.971,9 4.312,2 +8,5%
íslenska járnblendifélagið 569,8 474,0 -16,9%
Almennur innflutningur 67.744,1 79.713,4 +17,6%
Olía 5.454,8 6.624,3 +21,3%
Alm. innflutningur án olíu 62.289,3 73.089,1 +17,2%
Matvörur og drykkjarvörur 7.715,7 8.438,5 +9,3%
Fólksbílar 3.494,3 5.032,0 +43,9%
Aðrar neysluvörur 15.222,7 16.829,3 +10,4%
Annað 35.856,6 42.789,3 +19,2%
Vöruskiptajöfnuður 11.372,7 2.346,0
Án viðskipta islenska álfélagsins Án viðskipta íslenska álfélagsins, íslenska járnblendifélagsins 6.384,6 -2.605,9
og sérstakrar fjárfestingarvöru 4.261,3 -1.683,0
' Miðað er við meóalgeng! á vöfuviðskiptavog; a þam mælikvarða var meðalverð ertends gjaldeyris 0.1%
hærri í ianúarsept. 1996 en a sama tima árið áður. Heimild: HAGSTOFA ISLANDS
Hamanaka
viðurkennir
koparsvindl
Tókýó. Reuter.
YASUO Hamanaka hefur viður-
kennt að hafa falsað skjöl tengd
2,6 milljarða dollara tapi, sem hann
olli Sumotomo fyrirtækinu með
óleyfilegum koparviðskiptum, að
sögn eins þriggja lögfræðinga hans.
Ef Hamanaka játar sig sekan
fyrir rétti gæti það torveldað rann-
sókn málsins í Bandaríkjunum og
Bretlandi að mati sumra lögfræð-
inga. Til dæmis geti reynzt erfiðara
en ella að lögsækja aðra sem grun-
ur falli á.
----» ♦ ♦-
Námskeið um
fjármagns-
tekjuskatt
ENDURMENNTUNARSTOFNUN
Háskóla íslands gengst fyrir nám-
skeiði vegna nýrra laga um fjár-
magnstekjuskatt, skattstofn,
álagningu og innheimtu þann 31.
október. Námskeiðið er ætlað end-
urskoðendum, bókurum og fjár-
málastjórum fyrirtækja. Leiðbein-
andi verður Árni Tómasson, við-
skiptafræðingur og löggiltur endur-
skoðandi.
>
I
f
t
í
I
í
i
I
Hlutafjárútboð ákveðið hjá Árnesi hf.
Frumvarp til laga um endurskoðendur
130 millj'. boðnar
á genginu 1,25
Urskurðarnefnd verði
sett á laggirnar
STJÓRN Árness hf. hefur ákveðið
að auka hlutafé fyrirtækisins um 130
milljónir að nafnvirði í nóvember.
Gengi til hluthafa á forkaupsréttar-
tímabili verður 1,25. Ef forkaupsrétt-
arhafar hafa ekki nýtt sér réttinn í
lok nóvember verða bréfin seld á
almennum markaði á genginu 1,35.
Kaupþing mun hafa umsjón með
útboðinu.
Pétur Reimarsson, framkvæmda-
stjóri Árness, segir að útboðinu sé
fyrst og fremst ætlað að styrkja
stöðu félagsins. „Ámes stefnir að
skráningu á Verðbréfaþingi íslands.
Til þess þarf að fjölga hluthöfum
félagsins og við vonumst til þess að
það náist annað hvort með útboðinu
eða fljótlega eftir það.“
Síðustu viðskipti með hlutabréf í
Árnesi voru þann 27. september sl.
Þann dag voru tvenn viðskipti með
hlutabréf, önnur á genginu 1,32 en
hin á genginu 1,35.
Minnihagnaður í ár
Hagnaður Árness og dótturfélags
þess í Hollandi, Arnes-Europe, nam
16 milljónum fyrstu sex mánuði árs-
ins. Er það 56% minni hagnaður en
á sama tíma í fyrra en þá nam hagn-
aðurinn 36 milljónum króna. Velta
móðurfélagsins var 825 milljónir á
fyrri árshelmingi en 682 milljónir á
sama tímabili í fyrra sem er 21%
hækkun á milli ára.
Árnes gerir út ljóra báta og rekur
frystihús á Dalvík, Stokkseyri og
Þorlákshöfn.
FJARMALARAÐHERRA kynnti
frumvarp til laga um endurskoðend-
ur í ríkisstjórn í gær og var því
vísað til þingflokka stjórnarflokk-
anna. í frumvarpinu er að finna
nokkur nýmæli miðað við eldrí lög-
gjöf sem er frá árinu 1976. Meðal
þeirra helstu er að gert er ráð fyrir
að sett verði á laggirnar úrskurðar-
nefnd sem úrskurði um ágreining
vegna starfa endurskoðenda.
Nefndin getur samkvæmt frum-
varpinu áminnt viðkomandi sé
ástæða til, ákveðið ijársektir eða
lagt til við ráðherra að endurskoð-
andi sé sviptur starfsleyfi teljist
brotið stórvægilegt. Úrskurði
nefndarinnar verður hægt að skjóta
til dómstóla.
Meðal annarra ákvæða í frum-
varpinu má nefna að þar er að finna
mun ítarlegri reglur um hvenær
endurskoðandi telst vanhæfur held-
ur en er að finna í gildandi lögum.
Sem dæmi má nefna að samkvæmt
frumvarpinu er gert ráð fyrir að
endurskoðandi megi ekki lengur en
í þtjú ár samfellt eiga meira en 20%
af veltu sinni undir einum viðskipta-
vini, sem hann endurskoðar fyrir.
Starfsábyrgðartry gging
lögfest
Þá er gert ráð fyrir að lögfest
verði að endurskoðendur hafi
starfsábyrgðartryggingu og leitast
er við að skýra hvert hlutverk end-
urskoðanda er. í gildandi lögum er
kveðið á um að þeir einir sem hafi
verið löggiltir endurskoðendur megi
nota orðið endurskoðandi í starfs-
heiti sínu og þessari lögverndun er
viðhaldið í frumvarpinu.
Loks er í frumvarpinu að finna
ákvæði um hvað teljist vera ósam-
rýmanleg störf með endurskoðun.
Til dæmis er kveðið á um það að
til ósamrýmanlegra starfa teljist
störf hjá ríki og sveitarfélögum,
önnur en störf við kennslu og rann-
sóknir og við endurskoðun hjá Rík-
isendurskoðun.
Einnig er gert ráð fyrir að haldin
verði skrá um löggilta endurskoð-
endur og þeir sem ekki starfi í fag-
inu leggi inn skírteini sín. Fari þeir
hins vegar að starfa aftur verði
skírteini gefíð út á nýjan leik.
Þriggja manna nefnd samdi
frumvarpið. Bragi Gunnarsson hjá
fjármálaráðuneytinu var formaður,
en auk hans voru í nefndinni Þor-
steinn Haraldsson, löggiltur endur-
skoðandi, tilnefndur af félagi lög-
giltra endurskoðenda, og Ragnar
Hafliðason, löggiltur endurskoðandi
og aðstoðarforstöðumaður banka-
eftirlits Seðlabanka íslands.
STEINAR WAAGE
/” SKÓVERSLUN
^ockerS
Verð kr
7.995
Stæréir: 36-41
Litir:
Svartir, brúnir
PÓSTSENDUM SAMDÆGURS • 5% STAÐGREIÐSLUAFSLÁTTUR
STEINAR WAAGE * | OppskorÍMl SJEINAR WAAGE
SKÓVERSLUN -K Ve'tusundi y/lngóllstorg SKOVERSLUN^#
, bimi jdZ \Z\ l . .<$>
SIMI 551 8519 í/ Austurstræli 20 SIMI 568 9212
Sími 552 2727
Fyrirspurnum svarað fyrirfram hjá ríkisskattstjóra í áratugi
Nýtt frumvarp ísmíðum
RÍKISSKATTSTJÓRAEMBÆTTIÐ
hefur svarað fyrirspurnum fyrir-
fram um hvernig skattlagningu í
landinu er háttað í áratugi og fyrir
nokkrum árum var stofnað alþjóða-
svið hjá ríkisskattsjóra m.a. til þess
að efla þessa þjónustu, segir Garðar
Valdimarsson, formaður samninga-
nefndar um tvísköttun.
Á fundi hjá félagi viðskipta- og
hagfræðinga 24. október sl. kom
m.a fram í máli Þórðar Magnússon-
ar, framkvæmdastjóra Eimskipafé-
lags íslands, að úrskurður skattyfir-
valda fyrirfram myndi leiða til meira
öryggis í viðskiptum. Garðar segir
að það sé algengt að erlendir Ijár-
festar komi og ræði við skattyf-
irvöld og afli upplýsinga um hvernig
skattlagningu sé háttað hér á landi.
Friðrik Sophusson, fjármálaráð-
herra, segir að nýtt frumvarp sé í
undirbúningi hjá fjármálaráðuneyt-
inu sem gerir ráð fyrir því að í
skattkerfinu sé hægt að gefa út
forúrskurði. „Það gæti liðkað veru-
lega til í skattkerfinu ef skattyfir-
völd gætu gefið út forúrskurði.
Fyrirspurnum yrði þá beint til skatt-
yfirvalda sem svara í svokölluðum
forúrskurði, sem síðan yrði grund-
völlur aðgerða af hálfu skattborg-
ara eða fyrirtækja." Að sögn Frið-
riks standa vonir til að hægt verði
að flytja frumvarpið á yfirstandandi
þingi.
Skekkir
samkeppnisstöðu Islands
Þórður Magnússon sagði enn-
fremur á fyrrnefndum fundi að
þrátt fyrir tvísköttunarsamning á
milli Bretlands og íslands sé hagn-
aður dótturfélaga í Bretlandi fyrst
skattlagður í Bretlandi og síðan á
íslandi hjá móðurfyrirtæki. Garðar
Valdimarsson segir að í tilvikum
sem þessum skipti tvísköttunar-
samningar milli landa ekki máli þar
sem íslenskar skattareglur kveði á
um að móðurfélagið greiði skatt af
tekjum frá dótturfélaginu. „Þessar
reglur hafa verið mjög til athugun-
ar hjá ráðuneytinu og skoðaðar leið-
ir til að gera íslensku skattalögin
varðandi hlutafélög líkari því sem
gerist annars staðar, því þetta
skekkir samkeppnisstöðu íslands
gagnvart öðrum löndum og meðal
þess sem hefur verið rætt um er
að skattleggja ekki hagnað sem
hefur verið skattlagður í öðru ríki,“
segir Garðar Valdimarsson.
i
:
í

L
I
I
I
I
L