Morgunblaðið - 23.06.1998, Blaðsíða 44

MORGUNBLAÐIÐ
5 44 PRIÐJUDAGUR 23. JÚNÍ 1998
GUNNAR SIGURÐUR
MALMBERG
+ Gunnar Sigurð-
ur Malmberg,
gullsmiður, fæddist
í Reykjavík 12. jan-
úar 1938. Hann lést
á heimili sinu í
Garðabæ 13. júní
siðastliðinn. Foreld-
rar hans voru Ejner
O. Malmberg og
Ingileif Halldórs-
dóttir Malmberg.
Gunnar var yngstur
fjögurra bræðra,
hinir eru Halldór
Ejner, Otto Johan
og Svend-Aage, og
yngst var ein systir, Inga
Dagný. Allir lifa þeir Malm-
bergarar bróður sinn. Auk þess
eiga þau systkin hálfsystur sam-
feðra, sem er Svava Hauksdótt-
ir. Gunnar kvæntist 1964 Helgu
Ragnarsdóttur, hjúkrunarkonu,
dóttur Ragnars Halldórssonar í
Rún og Guðrúnar
Jóhannsdóttur. Syn-
ir Gunnars og
Helgu eru Tómas
Óskar, gullsmiður,
fæddur 1966, og
Baldur, nemandi,
fæddur 1982. Sam-
býliskona Tómasar
er Arndís Björk
Bjargmundsdóttir
fædd 1970, og
þeirra barn er Alex-
ander Arndísarson,
fæddur 1987.
Gunnar nam fyrst
rafvirkjun (1960) en
síðar gullsmíði (1975). Hann tók
virkan þátt í listsýningum gull-
smiða og myndhöggvara og
annarra listamanna.
Utför Gunnars Sigurðar
Malmberg fer fram frá Foss-
vogskirkju í dag, og hefst at-
höfnin klukkan 13.30.
Enn er stutt stórra högga á milli
og flugfjaðrimar falla hver af
annarri. Vinir og ættingjar hafa
horfíð af velli á undanförnum miss-
erum. Nú er það Gunnar bróðir sem
v lét að lokum undan eftir erfiða og
æðmlausa baráttu við veikindi sín -
andþyngsli. Gunnar lést á heimili
sínu í Garðabæ 13. júní sl. Gunnar
þráaðist við til síðustu stundar, hann
var á vinnustofu sinni á fóstudegi
ásamt syni sínum Tómasi, og var svo
allur heima hjá sér um hádegisbil á
laugardegi í faðmi elskulegrar eigin-
konu, Helgu og sonar, Baldri.
Tómas Óskar bar mér boð þar um á
sjó út á rannsóknaskipi. Þá varð
myrkur, þögn og hiyggð, kökkur í
^ihálsi og tár í augum.
Gunnar var á fyrsta ári þegar
fjölskylda okkar flutti til Danmerk-
ur 1938 og varð hann þannig frá
blautu barnsbeini tvítyngdur eins
og sagt er. Málkennd hans, bæði á
dönsku og íslensku, var alla tíð afar
rík, ríkari en hjá mörgum okkar
hinna, samfara ritfærni á báðum
tungumálunum. Þannig gerðist
hann einnig jafnvígur á báðar hend-
ur svo ekki bar á milli, bæði til
Suðuriandsbraut 10
108 Reykjavik * Sími 5531099
skrifta og smíða. Fjölskyldan flutti
aftur heim 1940 með frægri Pet-
samo-ferð og var síðan í langan
tíma til heimilis á Laufásvegi 47 í
Reykjavík, í Halldórs- eða afahúsi.
Þarna ólumst við drengimir fjórir
upp á stóru og mjög gestkvæmu
heimili í frænd- og vinagarði, í stríði
og friði. Þar fæddist og yngsta
systkin okkar, systir. Við Gunnar
deildum herbergi undir súð á barns-
og unglingsárum, þá knýttust ævar-
andi bræðra- og vináttubönd með
gagnkvæmri virðingu. Við héldumst
í hendur næturlangt, litli bróðir var
afskaplega myrkfælinn, ekki laust
við að ég telji hann hafa verið
skyggnan. Eitthvað mun ég einnig
hafa reynt að halda Gunnari við efn-
ið varðandi skólalærdóminn, sagði
hann síðar meir. Þarna óx Gunnar
úr grasi, yngstur bræðra, sem þá
stundum varð að láta sér nægja að
erfa fatnað eldri bræðra, ungur
myndarlegur drengur og táningur,
sem hafði löngun í meira en gafst. A
þessum þroskaárum treystust bönd
okkar æ meir þótt Gunnar væri
meiri og vinsælli út á við í hverfinu
okkar, svo sýndist mér seinna við
upprifjun á minningum og kynnum
stráka og stelpna. En Gunnar gaf
sér líka tíma til að lesa bækur, góð-
ar bækur, þótt ekki væru það náms-
bækurnar. Bæði bókmenntir, inn-
lendar og erlendar, og ljóð voru
honum hugleikin. Þeim áhuga hélt
hann alla tíð og var hann í þeim efn-
um okkur flestum hinum fremri. Við
J/ú örpcfryÁÁjur VEISLUSALURINN SÓLTÚNI 3
1
AKOGESHÚSIÐ sími 562-4822
1 Brynjar Eymundsson matreiðslumeistari
é Guðbjörg Elsa Guðmundsdóttir smurbrauðsiómfrú
1 VEISLAN A
I mTm VEITINGAELDHÖS Frábærar veitingar Sími: 561 2031
Fyrirmyndar þjónusta
*
LEQSTEINAR
í rúmgóðum sýningarsölum okkareigum
við ávallt fyrirliggjandi margar gerðir
legsteina og minnisvarða úr íslenskum
og erlendum steintegundum.
Verið velkomin til okkar eða
hafið samband og fáið myndalista.
Íj S.HELGAS0N HF
ISTEINSMIÐJA
SKEMMUVEGI 48, 200 KÓP.,SÍMI:557-6677/FAX:557-8410
MINNINGAR
Gunnar vorum áfram lengi sam-
ferða í lífinu, í leikjum með sameig-
inlegum vinum og félögum, bæði í
Reykjavík, í hrauninu suður í Hafn-
arfirði og eins í sumarbústað suður
með sjó í landi Óttarsstaða. Á síðast
nefnda staðnum átti Gunnar síðar
margar hamingjustundir með
Helgu sinni. Við bræður vorum
einnig saman í sumarvinnu austur
við Irafossvirkjun í Grímsnesi.
Námsferill okkar var ólíkur,
strangt bóknám var Gunnari e.t.v.
fjarri, en lagnin og listfengið var
óumdeilanlegt. Að loknu gagn-
fræðaprófi fór Gunnar í iðnnám og
lauk sveinsprófi í rafvirkjun 1960.
Eg aftur með tíu þumalputta fór í
langskólanám m.a. utanlands.
Tengsl okkar Gunnars rofnuðu ekki
við það. Hann skrifaði mér um
áraraðir löng bréf með fréttum að
heiman og um heimilishagi, en ekki
síður um efni bóka sem hann las.
Reynt var að fylgja honum eftir og
gefa honum hlutdeild í minni
reynslu. Bréfin hans Gunnars eru
varðveitt. Á þessum árum var
Gunnar einnig til sjós sem ungþjónn
á Gullfossi í Hafnarsiglingum. Það
var góður og minnisstæður tími í
ævi Gunnars. Báðir kvæntumst við
bræður hjúkrunarkonum, Gunnar
henni Helgu sinni fögru. Gunnar og
Helga bjuggu fyrst búi sínu í afa- og
foreldragarði á Laufásvegi 47,
reyndar á miklum umbrotatímum í
fjölskyldunni. Þau tóku á sig mikla
ábyrgð þar í húsi á tímamótum.
Kostakonan Helga sýndi snemma
hvaða kraftur í henni bjó og mann-
gæska. Síðan byggðu þau sér bú í
fokheldu húsi í Faxatúni í Garðabæ,
hús sem Gunnar með sinni fjölhæfni
og geði lauk við svo þar varð eftir-
minnilegt heimili lista og verkkunn-
áttu og almennrar hamingju. Húsið
í Faxatúni var listhús í orðsins
fyllstu merkingu. Þannig var Gunn-
ar laginn og skapandi listamaður.
Sem fyrr segir gerðist hann raf-
virki. I þeirri grein vann hann lang-
an vinnudag árum saman í nýbygg-
ingum m.a. við lyftur. Var það oft
næðingssamt og erfitt starf á óholl-
um velli. Gunnar var á þessum ár-
um atgervismaður, goðum líkur á
sál og líkama, þrekinn, fagurlega
limaður og jafnframt skemmtilegur,
frjór og glaðvær. Uppvaxtar- og
unglingsárin voru nokkuð bæld af
ytri aðstæðum en hann virtist ná
áttum í góðum vinahópi, þeirra
Söndru, Hjölla, Skúla, Brósa og
Halldórs Ólafs. Síðan kom að því að
rafvirkinn lærði gullsmíði (1975),
handverk sem er nátengt móður-
fólki okkar systkina. Verk Gunnars
á sviði gullsmíði draga dám af
stærri heimi húsbygginga og notk-
un ýmissa efna, efna sem yfirleitt á
festir í mynd og formi. Á þessum
árum var Gunnar í nánum vináttu-
tengslum við valinkunna listamenn
eins og Dieter Roth, Jón Gunnar
Árnason, Ragnar Kjartansson og
Magnús Pálsson. Gunnar tók þátt í

Legsteinar
Lundi
, v/Nýbýlaveg
SÓLSTEINAR 564 4566

4
w
Þegar andlát
ber að höndum
Útfararstofa kirkjugarðanna ehf.
Sími 551 1266
Allan sólarhringinn
ýmsum listsýningum bæði hjá SÚM
með hópi frammúrstefnu lista-
manna og eins hjá Félagi íslenskra
gullsmiða. Á þessum vettvangi lista
átti Gunnar virkan hljómgrunn.
Árin liðu, áfram hélt baráttan,
vonin frá Faxatúni í Garðabæ á
Laugaveginn í Reykjavík, þaðan á
Garðatorg og síðan aftur á Lauga-
veginn og svo enn aftur heim í
Garðabæ. Þeir eru margir sem
heimsóttu Gunnar í smiðju og þáðu
kaffi og vísdómsorð.
Að lokum; Gunnar þráaðist við,
hann lét seint undan, þrjóskur,
æðrulaus, og hann var gefandi frem-
ur en þiggjandi, mjög svo. Gunnar
var mikill náttúruunnandi, naut
fjalls og fjöru, kyrrðar jökuls og
kviku sjávarborðs, allt að svo að
nálgaðist tilbeiðslu. Kærleikurinn
var honum þó mestur, kærleikurinn
sem umber allt. Gunnar átti sínar
vonir, þær rættust ekki allar, von-
irnar voru stærri en lífið gaf, en
hann átti líka sína Helgu allt til ævi-
loka.
Nú situr Gunnar á óræðri strönd
við elda og nið hafsins í völuleik í
landinu eina.
Við þökkum Gunnari gjöfula sam-
íylgd og biðjum almættið að líkna
syrgjandi eiginkonu og sonum, Ai-n-
dísi og Alexander, með minningunni
um góðan dreng, mann og föður.
Farvel, lille broder,
Svend-Aage.
Þú hefur kvatt okkur að sinni,
Gunnar minn.
Eg minnist góðu daganna þegar
við hófum fyrst viðskipti okkar á
Garðatorginu í Garðabæ. Þið í gull-
smíðinni og við í lömpunum. Þá var
mikið spjallað yfir góðum kaffisopa
hver hjá öðrum og sagðar sögur.
Þú varst listamaðurinn og gull-
smiðurinn sem var allra manna fróð-
astur um lista- og menningarsöguna.
Þú vissir deili á okkar bestu skáld-
um. Eg minnist þess er þú fluttir
blaðlaust fegurstu ljóð Steins Stein-
ars um lífið og erfiðleikana þannig að
menn komust við. Ef þú vissir ekki
upp á hár helstu viðburði sögunnar
þá teygðir þú þig bara í næstu fræði-
bók og flettir upp því til öryggis.
Mynd af Dieter Roth listamanni
hékk ætíð á vinnustofunni hjá ykk-
ur feðgum. Þú sagðir okkur með
stolti að þetta væri gamall vinur
þinn. Heimsfrægur listamaður og
mikill mannvinur. Nú er hann
einnig dáinn aðeins nokkrum dög-
um á undan þér.
Það hefur fækkað á gullsmíðastof-
unni, Tommi minn. Nú ert þú stór-
meistarinn sem naust þeirrar gæfu
að nema hjá pabba, karlinum sem
vissi ailt um þessa mikilvægu list.
Ljósið dó eitt andartak en lifnaði
síðan aftur. Gunnar lifir og lífið
heldur áfram.
Kæra Helga, Tómas og Baldur.
Megi allt ganga ykkur í haginn.
Gísli.
MINNiNGAR ÖG TMŒORT
Scgðu hug þinn um leið og þú lætur gott af þér ® 561 ^400 k
Hí
tUÍLfiKTOFMUH VT£/ KUtKJUKKAfi
Stefánsblóm
Laugavegí 178
S: 561 0771
TÖ41UÍÍ1 flHMDÍ HMJl Ufll
ÍWIMWIWUJI
4IÓTÍL m(,
ííítiiumiii • (íiíi
Upplýsingar í s: 551 1247
Það var sólríkan sumardag að
okkur bárust þau válegu tíðindi að
föðurbróðir okkar Gunnar Malm-
berg, eða Gunnar bróðir eins og við
kölluðum hann, væri látinn. Með
söknuði minnumst við hans. Við
minnumst Gunnars bróður sitjandi
við gullsmíðar á bak við vinnuborð
sitt kankvís og hlýlegur á svip.
Heimili hans og verkstæði báru vott
um smekkvísi og listræna hugsun
sem enn frekar var undirstrikað í
fallegri gullsmíði hans. Þeir eru ófá-
ir munirnir sem Gunnar smíðaði
handa okkur og munu þeir ávallt
minna okkur á snilld hans og ekki
síst á hið stóra hjarta sem hann
hafði að geyma.
Gunnar var víðsýnn og hafsjór
fróðleiks og miðlaði óspart þekk-
ingu sinni og skoðunum til okkar.
Hann hafði áhuga á því sem við
fengumst við og átti skemmtileg og
fræðandi innlegg í fræði okkar.
Náttúran var Gunnari mjög hug-
leikin og fór hann ófáar ferðir um
fjörur, hraun og tún en þar leitaði
hann hugmynda í listsköpun sína.
Sem dæmi um hversu mikið nátt-
úrubarn hann var voru fótsporin
sem hann hafði teiknað á gólfið í
vinnustofunni í Silfurtúninu. I
fótsporin átti að stíga og horfa í
gegnum ramma sem hann hafði
merkt á rúðuna og þar blasti Snæ-
fellsjökull við í allri sinni dýrð.
Gunnar var þeirrar gæfu aðnjót-
andi að eiga einstaka fjölskyldu sem
studdi hann í einu og öllu, einkum
þurfti hann á stuðningi að halda síð-
ustu æviár sín sökum erfiðs sjúk-
dóms en í þeirri baráttu stóðu
Helga, Tommi og Baldur sem
klettar við hlið hans.
Elsku Helga, Baldur, Tommi,
Addí og Alexander, megi Guð gefa
ykkur styrk til að takast á við sorg-
ina. Minningin um Gunnar bróður
mun ávallt lifa.
Ingileif, Kristín List
og Páll Jakob.
Gunnar byrjaði starfsferil sinn
sem rafvirki. Hugur hans hneigðist
mikið að listum. Hann kynntist Diet-
er Roth listamanni eftir að hann
kom til Islands og störfuðu þeir
saman að listsköpun um tíma ásamt
fleiri listamönnum og kölluðu þeir
vinnustofuna Kúluna.
Gunnar fór í gullsmíðanám
1971-75 hjá frænda sinum, Guð-
mundi Björnssyni, sem þá var á Oð-
insgötu; og fluttust þeir frændur
ásamt Ivari, bróður Guðmundar, að
Laugavegi 36. Eftir að Gunnar lauk
sveinsprófi tók hann við rekstrinum
og rak upp frá því eigin verslun og
verkstæði, sem einkenndist af því,
að þar var nær eingöngu hans eigin
sérsmíði og lagði hann ótrúlega
natni í sérhvern grip.
Gunnar var mikið náttúrubarn.
Hann fór oft í fjöruferðir og gekk
alltaf með lítinn kuðung í vasanum.
Blés hann iðulega í kuðunginn til að
leyfa börnum að heyra.
Einn af uppáhaldsstöðum hans að
ferðast um var Snæfellsnesið. Gunn-
ar var afar fjölfróður maður, hann
hafði m.a. kynnt sér mikið um
steina, safnaði steinum og slípaði
sjálfur og hafði hann mikið yndi af
að smíða utanum íslenska steina.
Hann var einstaklega bóngóður
maður og því gott að leita til hans.
Sonur hans, Tómas Óskar, lærði hjá
honum 1984-89 og störfuðu þeir alla
tíð saman.
Gunnar tók þátt í félagsstarfi í
FÍG og vann þar í ýmsum nefndum.
Seinast var hann í safnanefnd fé-
lagsins. Það er nefnd, sem á að
standa vörð um gamla hluti, sem
tengjast faginu. En þar sem ekki er
til neitt iðnminjasafn, hefur þetta
beinst að Ái'bæjarsafni.
Helga Ragnarsdóttir, hjúkrunar-
fræðingur, kona Gunnars, reyndist
honum stoð og stytta alla tíð, bæði
við reksturinn og ekki síður eftir að
erfið veikindi hans greindust og
ágerðust. Einnig voru drengirnir
hans honum hugleiknir, Tómas Ósk-
ar og Baldur.
Genginn er góður drengur, sem
saknað er af mörgum félögum, ekki
síður en fjölskyldunni, en þeirra er
söknuðurinn mestur. Guð styrki þau
öll.
Félag íslenskra gullsmiða.