Morgunblaðið - 06.12.1998, Blaðsíða 18

18 SUNNUDAGUR 6. DESEMBER 1998
MORGUNBLAÐIÐ
LISTIR
Leikverkið Málþing hljóðnandi radda frumsýnt 1 Menningarmiðstöðinni Gerðubergi 1 dag
Ólafur
Stefánsson
Nýjar bækur
• ENNÞÁ, eitt andartak er önnur
ljóðabók Olafs Stefánssonar. Fyrri
bókin kom út árið
1995 og heitir
Um eilífð dag-
anna.
I bókinni eru
20 ijóð ort á ár-
unum 1995-98.
Sum ijóðanna
------- I'"__ÁjJ Lesbók Moi-gun-
blaðsins. Einnig
hafa ljóð höfund-
ar verið gefín út í tveimur ljóða-
söfnum í Bandaríkjunum, „A Trea-
sured Token“ 1997 og „Best Poems
of 1998“, á vegum The National Li-
brary of Poetry.
Höfundur gefur út bókina sem er
30 bls., prentuð íprentsmiðju Olafs
Karlssonar. Bókin fæst hjá Máli og
menningu á Laugavegi og hjá Ey-
mundsson í Austurstræti. Verð:
1.500 kr.
• BOK uni tónlistaruppeldi er
eftir Kristin Orn Kristinsson, tón-
listarkennara pg
píanóleikara. í
bókinni er tekin
fyrir uppeldis-
stefna japanska
fíðlukennarans
Shinichis Suzuki,
ævi hans og störf.
I kynningu segir:
„Af því læra
börnin málið að
fyrir þeim er
haft. Þennan eftirþanka fékk Shin-
ichi Suzuki dag einn þegar hann var
beðinn að taka sem fíðlunemanda
dreng sem aðeins var fjögurra ára
að aldri. Þannig tók móðurmálsað-
ferð sú við tónlistarkennslu sem við
hann er kennd að þróast." Utgef-
andi er höfundur. Bókin er 160 bls.,
prentuð í Odda. Um útlitshönnun
og umbrot sá Guðjón Davíð Jóns-
son. Verð er 2.480 kr.
Knstmn Orn
Knstinsson
Mmnismerki um
Oscar Wilde
LUNDÚNABÚI virðir fyrir sér
íiýtt minnismerki um írska leik-
skáldið Oscar Wilde, sem komið
hefur verið fyrir í leikhúshverf-
inu í Lundúnum á Adelaide-
stræti, skammt frá Trafalgar-
torgi. Er það eftir Maggi
Hambling en Ieikarinn Stephen
Fry, sem fór með hlutverk Wild-
es í nýlegri kvikmynd um leik-
skáldið, afhjúpaði minnismerk-
ið. Hambling segir hugmyndina
þá að Wilde rísi upp við dogg
með vindling í hönd og að veg-
farandinn geti fengið sér sæti
hjá Ieikskáldinu og tekið það
tali.
Þetta er fyrsta minnismerkið
til heiðurs Wilde og sýnir hann
rísa upp úr steinkistu sem á er
letrað: „Við erum öll í ræsinu en
sum okkar horfa á stjörnurnar."
Wilde var umdeildur mjög enda
uppi á Viktoríutímanum er sið-
vendni þótti til helstu dyggða.
Rétt öld er nú liðin frá því að
réttarhöld hófust yfir Wilde
vegna samkynhneigðar hans.
Vöktu þau gríðarlega athygli og
uintal og var Wilde dæmdur til
fangavistar. Bar liann þess
aldrei bætur og lést árið 1900 í
sjálfskipaðri útlegð í Frakk-
landi.
Jólaspuna-
keppni Leikhús-
sportsins
í JÓLASÝNINGU Leikhússports-
ins í Iðnó mánudaginn 7. desember
kl. 20, keppa fjögur lið. Tvö lið
keppa í einu og munu sigurvegarar
hvors riðils fyrir sig keppa til úr-
slita.
I kynningu segir að öll sýningin
verði með jólabragði. Stekkjarstaur
mun meta frammistöðu leikaranna
og Iðnó mun skarta sínu fegursta
jólaskrauti og gert verður stólpa-
grín af öllu jólaumstanginu. Áhorf-
endur munu áfram aðstoða við mat-
reiðslu hlaðborðs, þar sem þeir
munu ráða hvaða spunar verða
bornir fram.
Kynnir kvöldsins verður sænski
leikstjórínn Martin Geiger.
„ÞAÐ fer ýmislegt að gerast þegai-
maður hneppir frá brjóstinu og tek-
ur hengilásinn af sálartetrinu," seg-
ir Sigui-veig, sem kemur íýrst inn á
sviðið í hjólastól. „Hún er í raun og
veru engill. Hún er farin yfir móð-
una og vitjar hinna til þess að
hjálpa þeim að fara í gegn og til
þess að ná meiri skilningi. Þess
vegna kemur hún fyrst inn á sviðið
og fer að tala um að hún voni að
þau kunni að meta tónlistina - sem
getur verið lífíð. Það hefur mismun-
andi tóna og hver tónn hefur mikla
fegurð en við höfum stundum ekki
þol eða þroska til að skilja hana og
meta,“ segir Asa Hlín Svavarsdótt-
h-, höfundur verksins og leikstjóri.
Leikarar í sýningunni eru aðeins
tveir, Ólafur Guðmundsson og
Steinunn Ólafsdóttir, en persón-
ui*nar sem smátt og smátt tínast
fram á sviðið eru mun fleiri; Njáll,
Hildur, Jónína, Eygló, Eiríkur og
Lilla, að ógleymdri Sigurveigu, sem
kallar þau inn eitt af öðru.
I kynningu á verkinu segir að
það fjalli um „litríkar manneskjur
sem hafa deilt einangrun sinni frá
umheiminum hver með annarri.
Þær tínast inn í ókunnugt herbergi
og taka til við hversdagslega iðju
sína - en eitthvað hefur breyst!
Eitthvert ókunnugt afl í herberg-
inu knýr þær til uppgjörs við sjálf-
ar sig og lífið. Á málþinginu skai’-
ast raddir þeiri’a í ókunnum tíma
og rúmi.“ Blaðamanni finnst þessi
lýsing dálítið loðin og í lausu lofti
og vill gjarnan fá örlítið skýrara
svar við spurningunni um hvað
leikritið eiginlega fjalli. „Við höf-
um verið að brjóta heilann mjög
lengi um svarið við þessari spurn-
ingu og reyna að setja saman eitt-
hvert áþreifanlegt svar, sem er
ákaflega erfitt. Annars komst ég
niður á mjög tilkomumikið svar í
morgun - að þetta væru villuráf-
andi sálir í flæðarmáli eilífðarinn-
ar. En það er kannski dálítið þykkt
smurt,“ segir Ása Hlín og hlær að
háfleygu svarinu. „Manneskjurnar
Að taka hengílásinn
af sálartetrinu
Farandleikhúsið
Bak við eyrað frum-
sýnir í dag kl. 17 í
Menningarmiðstöð-
inni Gerðubergi leik-
verkið Málþing
hljóðnandi radda
eftir Asu Hlín
Svavarsdóttur, sem
er einnig leikstjóri
verksins. Margrét
S veinbj örnsdóttir
fylgdist með æfingu
í vikunni og átti
spjall við aðstandend-
ur sýningarinnar,
sem segja hana
fjalla um villuráfandi
sálir í flæðarmáli
eilífðarinnar.
eru, eins og Steinunn komst svo
fallega að orði, dálítið í endurskini
dauðans, þær eru að líta yfir farinn
veg og hlýða sér yfir lífið. Svo fjall-
ar þetta bara um lífið, tilfínningar
og vonbrigðin, þetta er svona hug-
leiðing um tilgang," heldur hún
áfram.
Morgunblaðið/Þorkell
„ÞAÐ var einu sinni piltur sem átti það til að ganga í svefni...“ Olafur
Guðmundsson í hlutverki Eiríks og Steinunn Ólafsdóttir sem Hildur.
Leiðin út úr völundarhúsinu?
Sögusviðið sjálft er aðeins eitt
herbergi og fyrir aftan það eru dyr
inn á gang. Erum við stödd á ein-
hverskonar stofnun eða hæli eða
hvar eiginlega? „Fyrir mér er
þetta bara jarðlífið sjálft, við kom-
um til jarðarinnar og síðan erum
við kölluð burt,“ segir Steinunn.
„Kannski er þetta leiðin út úr völ-
undarhúsinu, ég veit það ekki,
kannski er h'fið bara völundar-
hús?“ segir Ólafur meira spyrjandi
en svarandi. „Það má kannski
segja að þetta sé svona saman-
þjappað mannlíf, þau eru öll sam-
an á einhverjum stað og eru á leið
eitthvert annað,“ segir Ása Hlín.
En hvað segir maðurinn sem er
höfundur leikmyndarinnar ásamt
leikstjóranum og sér auk þess um
lýsinguna, varpar ljósi á þessa
óljósu veröld? „Fyrir mér er mjög
mikilvægt að þetta herbergi sé
einhvern veginn á milli lífs og
dauða, svo persónumar geti sagt:
Hér er ég og nú skil ég,“ segir Eg-
ill Ingibergsson. Um búningana
sjá þær Ása Hlín og Áslaug Leifs-
dóttir en sú síðarnefnda var fjar-
stödd spjallið sem hér er skráð.
Hafa allar orðið að
láta í rninni pokann
Hvað skyldu svo allar þær ólíku
persónur sem stíga fram á sviðið á
milli lífs og dauða eiga sameigin-
legt? Enn hefur höfundurinn orð-
ið: „Allar hafa þessar manneskjur
orðið að láta í minni pokann fyrir
því sem fólk stefnir að, bæði í lífs-
gæðum og í því sem það hefur
fengið upp í hendurnar. Og það er
mjög mismunandi hvemig hvert
og eitt þeirra hefur spilað úr. Við
mætum mótlæti á svo mismunandi
hátt.“
Hér er á ferð fyrsta frumsýning
leikhússins Bak við eyrað. Á ferð í
bókstaflegri merkingu, því Bak við
eyrað er farandleikhús. Frumsýn-
ingin verður sem áður sagði í
Gerðubergi í dag kl. 17 og verða
sýningarnar, í Gerðubergi og víð-
ar, auglýstar jafnóðum. Einnig
verður starfsmannafélögum og
hópum boðið upp á óvissuferðir á
sýningarnar og boðið upp á kaffi,
kakó og smákökur á eftir. Mark-
mið leikhússins er að sögn að-
standenda þess að fjalla um „ýmis
efni sem vert er að hafa bak við
eyrað“. „Það era svo margir hlutir
sem er gott að hafa bak við eyrað,
svo er heilinn líka bak við eyrað.
Markmið leikhússins er að fjalla
um eitthvað sem brennur á okkur
hverju sinni,“ segir Ása Hlín.
Menningarárið í
Stokkhólmi
Keppt um
logandi
listaverk
MEÐAL viðburða á menning-
arárinu í Stokkhólmi er Evr-
ópumeistaramót í eldskúlpt-
úram, sem haldið verður í
borginni.
Listamennirnir fá níu
klukkustundir til að gera
listaverk úr hálmi og öðrum
eldfimum efnum áður en
kveikt er í öllu saman. Mark-
miðið er að logandi listaverkin
séu sem glæsilegust þegar
eldtungurnar sleikja verkið og
teygja sig upp úr þeim í kappi
við reykinn.
Hugmyndin er ekki gömul,
fæddist fyrir fimm áram hjá
Kristian nokkrum Brandt.
Hann fékk nokkra listamenn
til að reyna sig við þetta nýja
listform, sem Brandt segir
eiga rætur sínar í hinu forn-
noiTæna. Listamennirnir
keppa í fjöguwa manna liðum
og hafa aðeins þeir þátttöku-
rétt sem hafa starfað sem
listamenn í að minnsta kosti
fimm ár. Alls taka 18 lið þátt í
keppninni, þar af sjö sænsk.
Ekki er ljóst hver verðlaun-
in verða, en keppnisliðin fá
200 kg af hálmi, 20 metra af
trébjálkum og 50 metra af
listum, 20 metra af bandi og
tíu metra af stálþræði, auk
fimm lítra af kveikilegi. Vissu-
lega forgengileg list, en hún
yljar að minnsta kosti vel á
köldum vetrardegi.