Morgunblaðið - 20.01.1999, Qupperneq 11

MORGUNBLAÐIÐ
MIÐVIKUDAGUR 20. JANÚAR 1999 11
FRÉTTIR
Formaður smábátafélagsins Reykjaness gagnrýnir breytingar á fískveiðistjórnun
Lögreglustjóri
Bið eftir aflahámarkskerfinu
óhagstæð sóknardagabátum
JÓNAS Jakobsson, formaður smábátafélagsins
Reykjaness, gagnrýnir að samkvæmt breytingum
á fiskveiðistjórnunarlögum, sem samþykktar voru
í kjölfar á dómi Hæstaréttar, þurfí sóknardaga-
bátar að bíða fram til fískveiðiársins 2000/2001 áð-
ur en þeir geti fært sig yfir í aflahámarkskerfi.
Hann telur að sóknardagakerfið, eins og það muni
líta út fram að þessum tímamótum, sé smábáta-
sjómönnunum mjög óhagstætt vegna reglna um
hámarksafla. Þetta kom fram á fundi Sjálfstæðis-
félagsins Njarðvíkings um sjávarútvegsmál í
fyrrakvöld. Framsögumenn á fundinum voru Þor-
steinn Pálsson sjávarútvegsráðheiTa og Kristján
Pálsson þingmaður.
„Maður, sem er í svokölluðu B-kerfi, með
blöndu af línu og handfærum, getur nú veitt í 32
daga,“ sagði Jónas. „í fyrra gat laginn maður
breytt þessum 32 dögum í hundrað tonn [af fiski],
það er að segja um það bil þrjú tonn í ferð. Nú
verður hann tekinn út með þaki á þrjátiu tonn.“
Breytingar Alþingis til hins verra
Jónas lýsti þeirri skoðun sinni að leggja ætti
sóknardagakeifið af með öllu. Hann sagði að í
meðfórum Alþingis og sjávarútvegsnefndar hefði
kvótafrumvarp ríkisstjórnarinn aðeins tekið breyt-
ingum til hins verra fyrir smábátasjómenn. Þor-
steinn Pálsson og Kristján Pálsson tóku báðir und-
ir að fæstar þeirra breytinga sem gerðar hefðu
verið á frumvarpinu á Alþingi hefðu verið til góðs.
Þorsteinn sagði að sjávarútvegsráðuneytið og
Landssamband smábátasjómanna hefðu á sínum
tíma átt góðar viðræður um skipan mála fyrir
smábátana. Þær hefðu þó truflast töluvert af dómi
Hæstaréttar. „Þeim var þó haldið áfram og lauk á
þann veg að góð sátt var um breytingar sem hefðu
leitt okkur inn í tiltölulega einfalt og skýrt kerfi
fyrir smábátana.“
Þorsteinn sagðist bera ábyrgð á þeim breyting-
um sem gerðar hefðu verið á frumvarpinu í með-
fbrum Alþingis, á sama hátt og aðrir þingmenn
Morgunblaðið/Björn Blöndal
ÞEIR sem til máls tóku á fundi Sjálfstæðisfé-
lagsins Njarðvíkings í fyrrakvöld, þar á með-
al Þorsteinn Pálsson sjávarútvegsráðherra,
voru sammála um að breytingar Alþingis á
kvótafrumvarpi ríkisstjórnarinnar hefði að
flestu leyti verið til hins verra.
sem greitt hefðu frumvarpinu atkvæði sitt. „Á
hinn bóginn get ég tekið undir þá gagnrýni sem
hér hefur komið fram á þær breytingar sem gerð-
ar voru á frumvarpinu í meðferð þingsins. Kerfið
sem við lögðum upp með, í sátt við forystu Lands-
sambands smábátaeigenda, var gert flóknara og
að því er ég held verra í heild fyrir smábátaeig-
endur.“
Gjaldtaka verði þróuð áfram
Þorsteinn rakti í máli sínu sögu kvótakerfísins
og ræddi meðal annars hugmyndir um veiðileyfa-
gjald. Hann benti á að eiginfjárstaða og hagnaður
í sjávarútvegi væri að jafnaði minni en í öðrum at-
vinnugreinum og að sjávarútvegurinn ætti í sam-
keppni við ríkisstyrkt fyrirtæki í öðrum löndum.
Oráðlegt væri við þessar aðstæður að leggja þung-
ar byrðar á atvinnugreinina.
Hann benti einnig á að sjávarútvegurinn hefði í
raun gi’eitt skatt á veiðiheimildir allt frá árinu
1983, sem hefði verið að smáaukast og stæði nú
undir öllum eftirlitskostnaði í greininni og kostn-
aði við Þróunarsjóð sjávarútvegsins. Skatturinn
næmi nú um 700 milljónum króna. Til samanburð-
ar nefndi hann að heildarhagnaður af fiskveiðum á
undanfórnum ánim hefði verið að jafnaði um 1,5-2
milljarðar króna.
„Ég tel hins vegar að það sé ekkert óeðlilegt að
eftir því sem staða greinarinnar batnar verði hald-
ið áfram að þróa gjaldtöku af þessu tagi þannig að
hún standi undir kostnaði samfélagsins af fisk-
veiðunum, en það verður að gera í ljósi samkeppn-
isstöðunnar, menn geta ekki haft nein önnur við-
mið í þeim efnum. Ég held að það væri mjög eðli-
legt verkefni, ekki síst í ljósi nýgengins dóms
Hæstaréttar, að þær greiðslur, sem hafa farið til
Þróunarsjóðsins, gætu runnið til þess að standa
undir kostnaði við rekstur Hafrannsóknastofnun-
ar, en ríkið tæki yfir skuldbindingar Þróunar-
sjóðsins. Þar með myndi sjávarútvegurinn kosta
allt veiðieftirlit og allar rannsóknir á þessu sviði.“
Þorsteinn sagði að gjaldtaka yrði að þróast í
takt við stöðu greinarinnar. „Það er engin ástæða
til þess að segja að sjávarútvegurinn greiði aldrei
gjald af notkun auðlindarinnar, enda hefur það
aldrei verið stefnan, hann hefur gert það allt frá
fyrsta degi.“
Jónas Jakobsson vakti máls á því hvort að leyfa
ætti smábátasjómönnum að stækka báta sína í
kjölfar breytinga á lögunum. Þorsteinn sagði að
málið hefði verið nokkuð rætt en ekki hefði verið
talið nauðsynlegt að taka afstöðu til þess strax.
Það yrði þó að gera fljótlega, en sennilega yrði
það þó ekki fyrr en hann hefði látið af störfum
sj ávarútvegsráðherra.
Nokkuð var rætt á fundinum um það hvort
Reyknesingar ættu möguleika á því að fá hluta af
þeim kvóta sem Byggðastofnun hefur fengið til
ráðstöfunar til að styrkja byggðarlög sem lent
hafa í vanda vegna samdráttar í sjávarútvegi.
Bent var á í þessu sambandi að mikill kvóti hefði
færst frá Reykjanesi. Þorsteinn taldi ólíklegt að
Reyknesingar yrðu aðnjótandi aðstoðar Byggða-
stofnunar, líklegra væri að kvótinn færi á staði á
borð við Breiðdalsvík.
Ríkislögreglu-
stjóri rannsak-
ar skattabrot
SKATTA- og efnahagsbrot eru af-
brot sem lúta rannsókn Ríkislög-
reglustjóra en ekki lögreglustjóra í
hverju umdæmi, segir í svari
Böðvars Bragasonar lögreglustjóra
í Reykjavík við erindi borgarráðs
um meint skattsvik einstakra vín-
veitingahúsa í Reykjavík.
I erindi borgarráðs frá því í
nóvember sl. til lögreglustjóra
segir að ítrekaðar fréttir hafi
borist af meintum skattsvikum
einstakra vínveitingahúsa í
Reykjavík. Bent er á að þrátt fyrir
að verulegur árangur hafi náðst
hvað varðar skil á opinberum
gjöldum sé ljóst að enn sé víða
pottur brotinn og kröfur borgaryf-
irvalda ekki uppfylltar. Því óski
borgarráð eftir afstöðu lögregl-
unnar í Reykjavík til þess hvort
rannsóknir á skattskilum þessara
aðila og mögulegri svartri at-
vinnustarfsemi gefi tilefni til aft-
urköllunar vínveitingaleyfis.
I svari lögreglustjóra segir að
áfengislög kveði á um umsögn lög-
reglustjóra vegna útgáfu vínveit-
ingaleyfa. Ekki sé tilgreint frekar
um innihald þeirrar umsagnar en
umsækjendur þurfi meðal annars
að leggja fram sakavottorð. Þá seg-
ir: „Skatta- og efnahagsbrot eru af-
brot sem lúta rannsókn Ríkislög-
reglustjóra en ekki lögreglustjóra í
hverju umdæmi fyrir sig sbr. 5. gr.
lögreglulaga. Af þeim sökum er
staðarlögreglu ekki alltaf kunnugt
um meint brot á skattalögum fyrr
en málið er komið á ákærustig."
Jafnframt bendir lögreglustjóri á
að reglugerð sé ókomin og að rétt
þyki að bíða hennar.
HVALUR af tegundinni norðsnjáldri.
Norðsnjáldri en
ekki andanefja
HVALURINN sem rak á fjöru undir Enni milli Olafsfjarðar og Hellissands er
ekki af tegundinni andanefja eins og haldið vai- í fyrstu heldur af tegundinni
norðsnjáldri, sem er tegund af ætt svínhvela. Svínhveli lifa á úthöfunum og
reka mjög sjaldan. Þau skiptast í nokkrar tegundir. Ef það er rétt að um norð-
snjáldra sé að ræða er það einungis í annað skipti sem hval af þeirri tegund
rekur hér við land svo vitað sé, en áður rak slíkan hval fyrir austan árið
1992. Gísli Víkingsson, dýrafræðingur, sem hefur með hvalarannsóknir að
gera á Hafrannsóknastofnun, sagði að það væri frekar sjaldgæft að hvalir af
þessari tegund rækju á land, þar sem þeir lifðu djúpt út í úthöfunum, væru
miklir kafarar og kæmu sjaldan nálægt ströndum.
Svínakjöt
á útsölu
MILLI 20 og 40% verðlækkun er á
svínakjötsútsölunni í öllum verslun-
um Nýkaups sem hefst í dag og
stendur meðan birgðir endast. Að
sögn Árna Ingvarssonar innkaupa-
stjóra eru tæp 15 tonn í boði.
„Þetta er árvisst í janúar eða
febrúar," sagði Árni. „Svínabændur
standa frammi fyrir því að þurfa að
slátra svínunum á ákveðnum tíma.
Þeir hafa því oft valið þann kost að
lækka verðið í stað þess að frysta
kjötið og geyma en við það fellur
það í verði.“
Sem dæmi má nefna að kíló af
svínalæri kostaði 495 krónur en er
nú boðið á 389 krónur, kíló af
svínarifjasteik með puru kostaði
398 krónur en kostar nú 298 krón-
ur, kíló af lærisneiðum kostuðu
798 krónur en kosta nú 639 krónur
og kíló af úrbeinuðum svínahnakka
kostaði 1.198 krónur en kostar nú
899 krónur.
Nokkrar tegundir hefðu þó fundist
hér á landi og sér sýndist af mynd-
um að dæma að um norðsnjáldra
væri að ræða, en það yrði ekki end-
anlega staðfest fyrr en hausinn af
skepnunni bærist til tegundar-
greiningar. Ef það reyndist rétt
væri þetta í annað skipti sem hval-
ur þessarar tegundar ræki hér á
land.
Gísli sagði að um kvendýr væri að
ræða, fullvaxið í kringum fimm
metra langt. Þrjár tegundir svín-
hvela hefðu rekið á land hér, en auk
norðsnjáldra kölluðust þær skugga-
nefja eða gáshnallur og króksnjáldri.
Hins vegar væri enn verið að upp-
götva nýjar tegundir af þessum svín-
hvelum. Þeir hefðu aldrei verið
veiddir og lifðu svo djúpt í úthöfun-
um að það væri sjaldgæft að menn
kæmust til að skoða þá.
I bók um íslenska hvali segir að
kvendýr af þessari tegund verði um
5,1 metri að lengd og eitt tonn að
þyngd, en karldýr verði um 5,5 metr-
ar og vegi 1,3-1,5 tonn. Lífslíkur dýr-
anna eru óþekktar samkvæmt bók-
inni og það sama gildir um stofn-
stærðina og í hversu miklu magni
dýrið er á íslensku hafsvæði.
Föstudagur - Þorramaöborð ^
/ „Dinner & dancing" Þórir Baldursson, Edda __'j
/ Borg og Birgir Baldursson leika og syngja.
I Laugardagur - Þorrahlaðborð og þorragánga
- glæsileg uppákoma fyrir útivistarfólk.
„Dinner & dancing" Þórir Baldursson, Edda Borg
\ og Birgir Baldursson leika og syngja.
P I M L A N
< iíesulus1 uþþúr
'föeins
Pessa
&nu
helgi
ásamt þjóðlegu
eftirréttahlaóborði
um helgina.
ísa
orralilaðborð

Sunnudagur - Þorrahlaðborð
Þórir Baldursson leikur „dinnertónlist".
Verð 2.650 kr.
SIMI: S62 0200
Nýr og spennandi sérréttamatseðiU.
Sturla Birgisson matreiðslumeistari Perslunnar
keppir fyrir íslands hönd í Bocuse d'or '99. Sam-
kvæmt skilgreiningu Steingríms Sigurgeirssonar blaðamanns Mbl.
er Bocuse d'or óopinber heimsmeistarakeppni einstaklinga í matreiðslu