Morgunblaðið - 10.07.1999, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 10.07.1999, Blaðsíða 6
6 LAUGARDAGUR 10. JÚLÍ 1999 MORGUNBLAÐIÐ FRETTIR Strandamenn gera út á galdrahefð Á JÓNSMESSUNÓTT næsta sum- ar verður opnaður fyrsti áfangi yfir- litssýningar um galdra á fyrri öld- um á vegum héraðsnefndar Strandaýslu. Sýningin, sem hefur verið í undirbúningi í nokkur ár, verður á fjórum stöðum í Stranda- sýslu, og gera menn sér miklar von- ir um að hún muni laða að bæði inn- lenda og erlenda ferðamenn. Strandamenn ætla þar með að gera út á sterka galdrahefð í sýslunni, en um fimmtungur þeirra galdra- manna sem brenndir voru á Islandi voru úr sýslunni. Jón Jónsson, framkvæmdastjóri Sögusmiðjunnar, sem unnið hefur að undirbúningi sýningarinnar, seg- ir að á hverjum sýningarstað verði þema sem tengist göldrum, og er það valið með tilliti til sögu hans. Á Bæ í Hrútafirði verður fyrsti áfanginn opnaður, og er þema hans „yfirvaldið og almúginn" í tengslum við galdra. Þar bjó á 17. öld Þorleif- ur Kortsson lögmaður, sem hafði forgöngu í galdraofsóknum og lét brenna fjölda manna á Vestfjörðum. Galdrar sem hjálpartæki við búreksturinn Á Hólmavík verður sýning með sögulegu yfirliti um galdra, og fræðasetur í tengslum við það. I Bjarnarfirði verður sýning um „bú- andkarlagaldra", um galdra sem hjálpartæki við búreksturinn. Þar bjó Svanur bóndi á Svanshóli sem sagt er frá í Njálu. Hann var fjöl- kunnugur mjög, ódæll og illur viðureignar. í Trékyllisvík verður sýning helguð einu galdramáli, „Trékyllis- víkurundrunum", sem olli þrjátíu ára málaferlum. Þar lét Þorleifur Korts- son brenna þrjá menn á báli árið 1654, og er það talið upphaf galdra- aldar á íslandi, þó að vísu hafi einn maður verið brenndur fyrir galdra árið 1625. „Hugmyndin er sú að menn þræði sýninguna, fari alla sýsluna á enda og skoði staði sem tengjast göldrunum," segir Jón. „Á öllum þessum stöðum verður varanleg sýning. Textar og myndir eru aðalsýn- ingargripirnir, en við ætlum einnig að reyna að endurskapa þennan hugarheim með allra handa uppstillingum og leikmyndum." Jón segir að ýmist verði eldri hús nýtt, eða ný reist undir sýning- una. „I Bjarnarfirði, öðrum áfanga hennar, verður reist torfhús með því lagi sem Strandamenn notuðu til að reisa sér útihús. Það var nokkuð sérstakt, því þeir höfðu nógan reka og voru því ekki í neinum vandræð- um með viðinn." Fjármögnun hefur gengið vel Stefnt er að því að allir sýningar- staðirnir verða komnir í gagnið inn- an 3-5 ára, og fer framkvæmdahrað- Morgunbiaðið/Arni Sæberg JON Jónsson, fram- kvæmdastjóri Sögu- smiðjunnar, sem unnið hefur að und- irbúningi galdrasýn- ingarinnar. inn eftir því hvernig til tekst með fjármögnun. „Hún hefur reyndar gengið ágætlega hingað til," segir Jón. „Við höfum fengið styrM frá Byggðastofnun, Átaki til atvinnu- sköpunar, Nýsköpunarsjóði náms- menntamálaráðuneytinu og auk þess höfum við verið í samstarfi við Menningarborgina Reykjavík árið 2000." I tengslum við und- irbúning sýningarinnar hefur verið gerð um- fangsmikil grunnrann- sókn á heimildum um galdra, enda tekur Jón fram að hún sé fræði- lega unnin. Hann segir að stefnt sé að því að gera rannsóknirnar að- gengilegar á tölvutæku formi á sýningunni. Jón og Magnús Rafnsson bókmennta- fræðingur, sem búsett- ur er í Bjarnarfirði, hafa unnið hvað mest að undirbúningi sýn- ingarinnar. Arni Páll Jóhannsson hönnuður hefur verið fenginn til að hanna hana. Auk þeirra þriggja er í undirbúningsnefhd sýningar- innar Þór Örn Jónsson sveitarstjóri. Aðspurður segist Jón ekki hafa fengið leyfi frá kirkjunni fyrir sýn- ingunni. „Við vorum reyndar að spá í hvort við gætum styrk frá Kristni- hátíðarnefnd, úr því opnunin verður á kristnitökuárinu. Kirkjan hefur GALDRASYNING í STRANDASÝSLU Galdrastafurínn 4+ff Ægishjálmur er merki Strandasýslu ^iSkjaldabjarnarvík fl ý }J fl . / sBjarnaTfíorður ,, X/ v^ flói T$fynga- Z^Drangavik ' SÖv^T '"Sólftfiöröur 1 Noröurfíörður yeioikysa ýmislegt að svara fyrir í sambandi við galdramálin, þannig að hún ætti auðvitað að sjá sóma sinn í styðja við svona uppákomur." Friðarhlaupinu lýkur á Ingólfstorgi í dag MARGIR hafa tekið þátt í friðarhlaupinu. Morgunblaðið/Pétur Blöndal Hálendiseftir- lit fjalla- lögreglu hafíð LÖGREGLUEMBÆTTIN í Vík í Mýrdal, á Hvolsvelli og Selfossi hafa með tilstyrk frá embætti ríkislög- reglustjóra og í samstarfi við Um- ferðarráð hafið eftirlit á öllu hálend- inu sunnan jökla. Hér er um nýmæli að ræða í lög- reglueftirliti og mun það fara fram allar helgar í sumar um aðalferða- mannatímann. Mega vegfarendur því eiga von á lögreglu á ferða- mannastöðum s.s. í Veiðivötnum, Landmannalaugum, Kerlingarfjöll- um og á leiðum milli þeirra, um hverja helgi það sem eftir lifir sum- ars. Eftirlitið hófst í gær þegar lög- reglan í Vík hóf fyrstu yfirreið sína en tveir lögreglumenn og einn lækn- ir verða í hverri för á lögreglujeppa. Verður m.a. haft eftirlit með ölvun- ar- og utanvegaakstri og önnur að- stoð veitt sem kostur er. Með því að hafa lækni með í för verður unnt að taka blóðsýni úr ökumönnum á staðnum þegar upp koma tilvik þar sem grunur leikur á ölvunarakstri. Um næstu helgi tekur lögreglan á Selfossi við hálendisvaktinni og því næst lögreglan á Hvolsvelli uns röð- in kemur aftur að lögreglunni í Vík í Mýrdal. Að sögn lögreglunnar í Vík er full þörf á eftirliti fjallalögreglu á þeim slóðum sem ætlunin er að fara á, þar sem fréttir af ölvunar- og utanvega- akstri á hálendinu hafa borist á liðn- um árum. 2.800 kílómetrar á tveimur jafnfljótum FRIÐARHLAUPINU lýkur í dag klukkan 14.20 á Ingólfstorgi þar sem forseti Alþingis, Halldór Blöndal, tekur á móti hlaupurum. Farnir voru 2.800 kílómetrar með- fram strönd landsins og tók á ann- að þúsund manns þátt í hlaupinu. Staðið er fyrir friðarhlaupi í flest- um rikjum Sameinuðu þjóðanna í ár og það alla daga ársins. Á þessu síðasta ári aldarinnar ber það yfirskriftina „Hlaupið inn í nýtt árþúsund" og í framhaldi af þessu hlaupi umhverfis landið verður hlaupið frá Þingvöllum til Reykjavíkur síðasta dag ársins, 31. desember. Nhi manna hópur hlaupara fylgdi hlaupinu frá upphali, þar á meðal þrir frá Ausf.urríki. íþról ta- og ungmennaféiög um allt land sáu að iniklu leyti um þátttöku al- mennings en mestan hluta leiðar- innar var hlaupið í blíðskapar- veðri. „Það er búið að ganga á ýmsu hjá okkur," sagði Stefán Ingi Stefánsson, einn hlauparanna. „Bflarnir sem fylgdu hlaupinu hafa bilað nokkrum sinn- um og endaði með því að annar þeirra dó á Hól mavik. En þrátt fyrir ýmis dramatísk augnablik hefur þetta verið mjög skemmti- legt." Hann heldur áfram: „Okkur hefur allsstaðar verið mjög vel tekið og þátttaka mjög góð. Við vonum að boðskapur hlaupsins: „Friðurinn byrjar hjá mér" veki f'ólk til umhugsunar." Annar hlaupari, Elva Björnsdóttir, sagði að ekki hefði verið óalgengt að er- lendir ferðamenn næmu staðar til að taka myndir og spjaila við hlauparana. I dag verður hlaupið eftir Vest- urlandsvegi, Miklubraut, Lækjar- götu og Austurstræti inn á Ing- ólfstorg og verða hlauparar við Ártún klukkan 13.25 og Grensás klukkan 13.52. Allir geta hlaupið með. Fjörkippur í Elliðaám FJÖRKIPPUR hljóp í Elliða- árnar í gærmorgun og veidd- ist þar 21 lax fyrir hádegi. Veiðin í EÚiðaánum hófst 15. júní. Á hádegi í gær höfðu komið 142 laxar á land og þar af veiddist 21 á hálfum degi, eins og fyrr sagði. Veitt er á sex stangir í án- um í einu. Helmingur laxanna í gærmorgun fékkst á flugu og um 60% veiddust á efri veiðisvæðum. Samkvæmt upplýsingum Stangaveiðifélags Reykjavflc- ur voru laxarnir í gærmorgun flestir 5-8 pund. Kostnaður tal- inn 5-7 millj- ónir króna KOSTNAÐUR vegna óhapps- ins þegar fugl lenti í einum hreyfli breiðþotu Atlanta- flugfélagsins í fyrradag er tal- inn nema 5-7 milljónum króna, en nákvæmur kostnað- ur liggur ekki fyrir fyrr en flugfélagið fær endanlega reikninga. Þotan komin ígagnið Að sögn Hafþórs Hafsteins- sonar flugrekstrarstjóra Atl- anta er gert ráð fyrir óhöpp- um sem þessum hjá flugfélög- um og í því skyni er rekuin sérstakur hreyfilssjóður, sem sótt er í þegar tilvik sem þessi koma upp. Breiðþotan er komin í gagnið á ný og verður henni flogið til Dyflinar á sunnu- dagsmorgun. Lögreglan í Hafnarfírði leitar vitna LÖGREGLAN í Hafnarfirði leitar að vitnum að líkamsárás sem mun hafa átt sér stað á milli klukkan 1 og 3 aðfara- nótt 18. apríl sl. á Hverfisgötu í Reykjavik, utan við skemmtistaðinn Spotlight. Sérstaklega er óskað eftir þvi að komast í samband við tvær ungar stúlkur sem aðstoðuðu þann sem varð fyrir árásinni við að komast burt frá árásar- mönnum sínum. Biður rann- sóknarlögreglan í Hafnarfirði vitni um að gefa sig fram hjá Hafnarfjarðarlögreglunni. Einn til við- bótar í gæslu- varðhald MAÐUR, sem handtekinn var síðdegis á fimmtudag vegna gruns um aðild að ráni á tösku með verðmætum frá mynd- bandaleigu í Ofanleiti, var í gær úrskurðaður í gæsluvarð- hald til 15. júlí næstkomandi, að kröfu lögreglunnar í Reykjavík. I fyrrakvöld voru tveir aðr- ir úrskurðaðir í gæsluvarð- hald vegna gruns um aðild að ráninu, en þrír menn veittust að eiganda myndbandaleig- unnar og tóku af honum tösku með 50 til 60 þúsund krónum. Taskan er komin í leitirnar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.