Morgunblaðið - 10.07.1999, Blaðsíða 30

Morgunblaðið - 10.07.1999, Blaðsíða 30
30 LAUGARDAGUR 10. JÚLÍ 1999 4 MORGUNBLAÐIÐ STOFNAÐ 1913 ÚTGEFANDI: Árvakur hf., Reykjavík. FRAMKVÆMDASTJÓRI: Hallgrímur B. Geirsson. RITSTJÓRAR: Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. EINSETNING SKOLA EINSETNING grunnskóla er gríðarlegt hagsmunamál fyrir fjölskyldur landsins. Með henni verður kleift að samræma skólasókn barna og vinnu foreldra. Gert er ráð fyrir kennslu til kl. 14 eða 14.30, en þá geti tekið við önnur vinna nemenda eða tómstundastarf. Með þessu móti verður skóladagurinn samfelldur, sem veitir börnum og ekki síður foreldrum ákveðið öryggi. Ennfremur hlýtur þetta að telj- ast mikið hagsmunamál fyrir vinnustaði. Ekki er óalgengt að foreldrar skólabarna sjái sér ekki annað fært en vera heima við hluta úr degi eins og kerfið er nú. Með einsetn- ingu skóla verður vinnudagurinn samfelldur, sem hlýtur að þýða hagræði fyrir vinnustaði. Eins og fram kom í frétt í blaðinu fyrr í vikunni gengur einsetning skóla ekki sem skyldi. Á það helst við um stærri bæjarfélög og Reykjavík. Einsetningu á að vera lokið árið 2002, en ljóst er orðið að þörf er á árs fresti til viðbótar í sumum bæjarfélögum þar sem strandar á framkvæmdum við skólabyggingar. Og jafnvel er dæmi um skóla í Hafnar- firði þar sem einsetningu verður ekki lokið fyrr en haustið 2004, sem er auðvitað gersamlega óviðunandi. Þessi seinkun á einsetningu vegna stækkunar á húsnæði skóla kemur til viðbótar þeim vanda sem skólamálayfirvöld standa frammi fyrir vegna skorts á kennurum en einsetn- ingin mun kalla á aukna kennaraþörf. Nefnd um mat á kennaraþörf í grunnskólum skólaárið 1999-2000 komst þannig að þeirri niðurstöðu að það vanti 593 kennara í 423 stöðugildi. Litlar ráðstafanir hafa verið gerðar af hálfu rík- isvaldsins til að mæta þessari auknu þörf en að óbreyttu rúma Kennaraháskólinn og kennaradeild Háskólans á Akureyri ekki þann fjölda nemenda sem nauðsynlegur er. Af þessu má ljóst vera, að ekki hefur verið hugað nægi- lega vel að öllum þáttum sem snúa að einsetningu skólanna þegar af stað var farið. Það er slæmt, svo að vægt sé til orða tekið. Auk alls annars er Ijóst, að nemendum er mis- munað mjög af þessum sökum og ekki ólíklegt að foreldrar hugi að því að flytjast búferlum í þau bæjarfélög og hverfi, þar sem betur er að börnum þeirra búið. Þau vandamál, sem upp eru að koma í skólastarfi, sýna að stjórnvöld hafa látið önnur mál sitja í fyrirrúmi. Það er liðin tíð að foreldr- ar og kjósendur taki því með þegjandi þögninni eins og m.a. má sjá á ítrekuðum mótmælum foreldra og foreldraráðs Melaskóla, sem telja m.a. nauðsynlegt að fræðsluyfirvöld átti sig á hvað felst í einsetningu skóla. Skólamálin eru að verða mál málanna í sveitarfélögunum. HITNAR UNDIR MILOSEVIC ÞAÐ vakti mikla athygli þegar tugþúsundir söfnuðust saman í bænum Leskovac í Serbíu til að krefjast þess að Slobodan Milosevic Júgóslavíuforseti segði af sér. Mót- mæli gegn stjórn Milosevic hafa verið nær daglegur við- burður frá því að átökunum í Kosovo lauk og hafa þau verið að stigmagnast undanfarna daga. Það sem gerir mótmælin í Leskovac hins vegar sérstök er að bærinn hefur frá upp- hafi verið valdamiðstöð Milosevic og fjölskyldu hans. Það sýnir hversu djúpt óánægjan rístir í röðum Serba að íbúar heimabæjar hans hafa einnig risið upp. Milosevic komst til valda undir því yfirskyni að hann myndi standa vörð um og efla stöðu Serba. Til að ná því markmiði hefur hann fj'órum sinnum efnt til átaka á Balkanskaga en orðið að lúta í lægra haldi í hvert skipti. Afleiðing stjórnar Milosevic er sú, að það landsvæði sem Serbar ráða yfir hefur minnkað verulega. Efnahagur lands- ins er í molum vegna viðskiptaþvingana og sprengjuárása sem stefna hans hefur kallað yfir þjóðina. Serbar hafa glat- að Kosovo, héraði sem hefur sögulega mikilvæga merkingu í þeirra hugum. Þúsundir ungra Serba hafa á síðustu árum fallið í þágu Milosevic, fjölmargir aðrir hafa flúið land til að komast undan herþjónustu. Það liggur jafnframt fyrir að á meðan hann verður áfram við völd munu Vesturlönd ekki styrkja uppbyggingu landsins fjárhagslega. Það er því kannski engin furða að farið sé að hitna undir Milosevic. Hann hefur hins vegar áður sýnt að hann er laginn við að halda í völdin með því að beita valdi og sundra andstæðing- um sínum. Stjórnarandstaðan er enn sem komið er sundur- leit og markmið hennar óskýr. Atburðirnir í Austur-Evrópu fyrir áratug sýndu hins vegar að hlutirnir geta gerst hratt og óvænt þegar almenningur rís upp gegn valdhöfum. Reykholtsskóli í Biskupstungum með hæstu meðale Góðir nemend- ur sem fengu hrós, hvatn- ingu og aga Reykholtsskóli í Biskupstungum var með hæstu meðaleinkunn í samræmdu prófunum undir stjórn Arndísar Jónsdóttur. Þetta var fyrsti vetur Arndís- ar sem skólastjóri Reykholtsskóla en skólinn hefur starfað í rúm 70 ár og síðasta skólaár var 91 nem- andi frá sex ára bekk til tíunda bekkjar í skólanum. Arndís hafði kennt við skólann tvo vetur áður en hún tók við stjórninni. Hún er þó enginn viðvaning- ur þegar kemur að kennslu því að hún hefur verið kennari frá tvítugsaldri. Hún kenndi fyrst 1966 í Öldutúnsskóla í Hafnarfirði, en hefur þó lengst af kennt í Selfossskóla eða um 20 ár. Hún er fædd og uppalin í Garðabæ. Kristín Sigurðarddttir hitti Arndísi á Kirkjubæjarklaustri og spurði hana hverju hún þakkaði þennan góða árangur. ÞAÐ er fyrst og fremst nem- endunum að þakka að þessi góði árangur náðist á sam- ræmdu prófunum. Þetta var metnaðarfullur og kraftmikill hðpur. Þau voru ákveðin í því að standa sig sem best. í öðru lagi hafði skólinn á að skipa góðu starfsfólki. í þriðja lagi unnu nemendurnir mjög vel og skólinn reyndi að skapa þeim góð vinnuskil- yrði með því að setja reglur og fylgja þeim eftir, veita aga, hrós og hvatn- ingu. í fjórða lagi náðist gott samstarf við foreldra. Þeir voru mjög samstiga um að leggja sitt af mörkum til að skólastarfið gæti gengið sem best. Árgangar eru misjafnir og það get- ur verið mjög sveiflukennt milli ára hvernig nemendum gengur í sam- ræmdu prófunum. Þessi bekkur hafði á að skipa ágætis nemendum. Það náð- ist mjög gott vinnulag í bekknum, nemendum leið almennt vel, þeir voru mjög þægilegir hver við annan og báru virðingu og traust hver til annars. Þetta var mjög samstilltur hópur, þau þekktu hvert annað vel og voru góðir vinir. Þau gátu tjáð sig fullkomlega bæði sín á milli og við kennarana. Það er einu sinni svo að bæði börn og ung- lingar þurfa að hafa sínar reglur og ef þeim er fylgt eftir á réttlátan hátt er það þeim fyrir bestu. Þau þurfa að hafa sinn ákveðna ramma. Andinn sem skapaðist gerði það að verkum að fólk vann eins og þáð mögulega gat. Nem- endurnir tóku hlutina alvarlega eins og venja er á lokasprettinum. Þeir vissu að nú var alvaran að taka við, að það væri annað hvort nú eða ekki." Hrós gefur gífurlega mikið Arndís segir mjög mikilvægt að skapa nemendum góð skilyrði til náms. Hún segist gera það með því að veita þeim aga, hvatningu og hrós. „Ég hef bæði kennt stórum bekkj- um og litlum. Það eru allt aðrir mögu- leikar í litlum bekkjum eins og til dæmis það að geta hrósað svo vel sé. Hrós fyrir góða hluti gefur manni gíf- urlega mikið á móti. Mér finnst gott að taka annað slagið 3-5 mínútur til að spjalla við nemendurna, hafa srhá um- ræðustund. Þau hafa þörf fyrir að tjá sig um heima og geima. Ef við höfum aðeins lengri tíma, sem ég geri stund- um, þá hef ég opna mælendaskrá og svo tjáir sig einn í einu kannski um eitthvert ákveðið efni sem er í umræð- unni í þjóðfélaginu. En ég forðast þó ákveðin umræðuefni og það er þrennt sem er alveg bannað að tala um: Sam- starfsfólkið, trúmál og stjórnmál. Sumir hafa mjög sterkar skoðanir á trúmálum og stjórnmálum og nemend- urnir eru náttúrlega spegilmynd heim- ilanna. Það er því betra að hætta sér ekkert út í þá umræðu því að maður verður að vera allra. Hvatningin er mjög mikilvæg. Ég hrósa fyrir góða hluti og segi nemend- um mínum að ef þau vinna svona eða halda sig að þessum hlutum á þennan hátt þá muni þau fljótlega sjá góðan ár- angur af starfinu. Svo finnst mér mjög gott að geta sýnt fallega unnin verkefni og hvetja þannig hina í bekknum en þó verður að gæta hlutleysis. Með þessu skapast góð vinnubrögð, vandvirkni og metnaður, því að hvatningin skapar fyrst og fremst metnað. Sem betur fer eru komin ný lög um grunnskólana og því er ekki lengur þessi strangleiki á því sviði, metnaður er ekki lengur bannorð, þó að einkunn hvers og eins sé ennþá trúnaðarmál, þá má tala um meðaltöl og framfarir." Verðlaun eru mjög hvetjandi Arndís segir mikilvægt að hvetja nemendurna til að gera betur í nám- inu. Ein leið til þess var að veita fram- faraverðlaun. „Það er ekkert nýtt að veita verð- laun fyrir framfarir en það er hægt að veita verðlaun fyrir mismunandi ár- angur, bæði fyrir hæstu einkunn og svo fyrir framfarir á ákveðnu tímabili, þess vegna á nokkrum mánuðum. Það er mjög hvetjandi að veita umbun eða verðlaun fyrir það sem vel er gert. Síðastliðið vor veitti ég verðlaun sem ekki hafa verið veitt nokkuð lengi. Annars vegar fengu tveir nemendur í 10. bekk tíu í dönsku. Þeir fengu í verð- laun orðabækur frá danska sendiráð- inu. Það er náttúrulega ágætis árangur fyrir skólann að tveir af 21 nemanda í landinu skuli fá tíu. Hins vegar veitti ég svokölluð framfaraverðlaun. Það skiptir máli við námshvatningu að veita verðlaun fyrir framfarir. Sem dæmi má nefna nemanda sem hafði undir meðal- lagseinkunn á einhverju árabili og ég sá að hann gat orðið hvorum megin sem er við strikið undir lokin en svo sýndi hann miklar framfarir. Það fengu tveir slík verðlaun á síðasta skólaári, annar úr eldri hópnum en hinn var nemandi í yngri hópnum. Þetta gladdi báða nemendurna óhemju mikið." Bókaormar „Kennararnir við skólann voru með svokallaðan bókaorm sem var hvatn- ing til bóklestrar. Þá gerðu nemend- urnir spjöld, með nafninu sínu og bók- ARNDIS Jónsdóttir segir nemendahópi sig vel í samræmi inni sem þau lásu, sem þau settu í keðju upp á vegg. Það var spennandi að fylgjast með því hver læsi mest og hvaða bækur. Það voru líka veitt verð- laun fyrir þetta, um miðjan vetur hjá sumum og í lokin hjá öðrum. Þetta skiptir allt miklu máli. Dregið hefur úr bóklestri vegna þess að það er annað sem glepur. Eg tel að það sé mjög gott að stuðla að bóklestri." Agi og gott námsumhverfi Gott námsumhverfi er mjög mikil- vægt til að hægt sé að vænta góðs námsárangurs nemenda, segir Arndís. „Til að stuðla að því setti ég skýrar skólareglur sem var mjög gott því að með þeim skapaðist góður agi. Agi er grundvöllur hvers manns til að hann geti unnið og allir kennarar vita að ekki er hægt að kenna í umhverfi sem ekki er hagkvæmt. Skólar hafa misgóðar reglur. Það er betra að hafa reglurnar færri og alveg } Meðal grunnskóla lands einkunn í samræmdu pi holtsskóla, 6,36. Meða Reykholtsskóla var lík eða 6,73. Þau lentu svo með 6,36, í þriðja sæti í í níunda sæti í er skýrar og helst að fólk geti munað þær. Þó verður að hafa í huga að ekki er alltaf hægt er að beita sömu reglum á yngstu börnin og þau elstu. Þegar ég tala um ákveðnar reglur er ég aðallega að tala um þau elstu. Yngri hópurinn þarf aðra túlkun. Með þau eldri gildir að vera ekki með neiriar málalenging- ar. Þú verður að vita hvað þú ætlar að segja og hvernig þú ætlar að fram- kvæma það. Ef það gengur ekki já- kvætt fyrir sig þá verður þú að vita hvernig þú ætlar þá að láta þau vinna sig út úr því. Ef þau unnu ekki náms- efnið á réttum tíma þá kom það fyrir oftar en einu sinni að þau voru látin sitja eftir þar til þau höfðu klárað. Það er ákveðinn vandi að fylgja þessu eftir. Áður en ég varð skólastjóri voru aðrar reglur og þeim ekki haldið mikið á lofti. Þegar ég tók við setti ég reglur á blað um haustið og dreifði þeim til nemenda, kennara og foreldra!" Hæsta meðaleinkunn í stærðfræði Arndís kenndi tíundubekkingum stærðfræði en Reykholtsskóli var með -I
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.