Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 25

Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 25
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 25. JÚNÍ 2000 25 inu öllu bjóða upp á dvalar- og/eða hjúkrunarrými fyrir aldraða en af þessum stofnunum eru sautján í Reykjavfk, tólf á Reykjanesi og þrett- án á Suðurlandi svo dæmi séu tekin. Að jafnaði eru um tíu slíkar stofnanir í hverju hinna kjördæmanna fimm. Samkvæmt lögum um málefni aldr- aðra er stofnanaþjónusta aldraðra tvenns konar. Annars vegar er um að ræða sérstakt þjónustuhúsnæði fyrir aldraða, íbúðir eða dvalarheimili, ætl- að öldruðum sem ekki eru færir um að annast heimilishald þrátt fyrir heimaþjónustu. Hins vegar er um að ræða hjúkrunarrými á öldrunarstofn- unum eða hjúkrunarheimilum, ætluð öldruðum sem eru of lasburða til að dveljast í þjónustuhúsnæði fyrir al- draða. Þess vegna er ýmist talað um dvalarrými eða hjúkrunarrými eftir því hvora þjónustuna um er að ræða. Sumar öldrunarstofnanir bjóða ein- göngu upp á dvalarrými, svo sem dvalarheimilið Fell í Reykjavík en aðrar bjóða eingöngu upp á hjúkrun- arrými, svo sem hjúkrunarheimilin Eir og Skjól í Reykjavfk. Enn aðrar stofnanir eru á hinn bóginn það sem kallað er blandaðar stofhanir, þ.e.a.s. stofnanir sem hafa bæði dvalar- og hjúkrunarrými. Má í því sambandi nefna dvalar- og hjúkrunarheimilin Grund og Hrafnistu í Reykjavík. Þjónustan á öllum þessu stofnunum fyrir aldraða skal, samkvæmt lögum um málefni aldraðra, byggð á ein- staklingsbundnu mati á heilsufarsleg- um og félagslegum þörfum aldraðra. Rekstur dvalar- og hjúkrunar- heimila er í höndum sveitarfélaga, fé- lagasamtaka eða annarra einkaaðila en fjármögnun þjónustunnar hefur að mestu leyti verið í höndum ríkisins og þeirra sem þjónustunnar njóta. Þeir síðarnefndu taka þátt í greiðslu dval- arkostnaðar m.a. með grunnlífeyri sínum, en ríkið greiðir sinn hlut af rekstrarkostnaði stofnananna annað hvort með daggjöldum eða með föst- um fjárlögum. Þannig er talað um að stofnanir séu ýmist daggjaldastofn- anir eða stofnanir á föstum fjárlögum eftir því hvort fyrirkomulagið er not- að% I lögum um málefni aldraðra er getið um greiðslufyrirkomulag ríkis- ins til öldrunarstofnana og þar vísað í 39. gr. laga um almannatryggingar þar sem segir m.a. að daggjöld sjúkrahúsa, sem ekki eru á fóstum fjárlögum, skuli ákveðin af heilbrigð- is- og tryggingamálaráðherra að höfðu nánu samráði við viðkomandi stofnanir. Daggjöld og gjaldskrár skuli ákveðin þannig að samanlagðar tekjur stofnunarinnar standi undir eðlilegum rekstrarkostnaði á hverj- um tíma miðað við þá þjónustu sem heilbrigðis- og tryggingamálaráð- herra hefur ákveðið að stofnunin veiti. Fyrsta skrefið tekið í notkun RAl-mæiieiningarinnar Samkvæmt upplýsingum frá heil- brigðis- og tryggingamálaráðuneyt- inu eru gjöld hin sömu á öllum dvalar- heimilum aldraðra og í janúar á þessu ári námu daggjöld á dvalarrými kr. 3.579 og dagvistargjald kr. 2.727. Öðru máli gegnir hins vegar um hjúkrunarrými, þ.e.a.s. gjöld eru mis- munandi á hjúkrunarheimilum. Þau fara með öðrum orðum eftir hjúkrun- arþyngd vistmanna, þ.e. eftir heilsu- farsástandi og þar með þörfum þeirra á þjónustu. Að sögn margra þeirra sem til þekkja hefur mat á hjúkrunar- þyngd hjúkrunarstofnana og þar með greiðslur til þeirra verið stundum helst til handahófskennt, ekki síst eft- ir að daggjaldanefnd sjúkrahúsanna var lögð niður árið 1990 en hún ákvað daggjöld hjúkrunarheimila út frá ákveðnum forsendum. Undanfarin ár hefur þó verið unnið að þróun RAI- mælingakerfis hér á landi, fyrst í þeim tilgangi að tryggja samræmdar upplýsingar á heilsufari og hjúkrun- arþörfum þeirra sem þurfa umsjá og umönnun stofnana en nú síðast í þeim tilgangi einnig að nota sem forsendur útreikninga daggjalda til hjúkrunar- stofnana fyrir aldraða. RAI-mælingin er byggð á ítarlegri aðferð til þess að meta heilsufarsástand sjúklinga og þar með umönnunarþörf þeirra en út frá því er hin títtnefnda hjúkrunar- þyngd eða hjúkrunarstuðull RAI- mælingarinnar fundin. Sérstök RAI- matsnefnd starfar undir hatti heil- brigðis- og tryggingamálaráðuneytis- ins og hefur hún m.a. það hlutverk að hafa umsjón með RAI-matsmæling- um. Hrafn Pálsson, starfsmaður ráðuneytsins, veitir nefndinni for- stöðu. Eins og fyrr var vikið að var fyrsta skrefið í þá átt að nota RAI-stuðulinn sem viðmið í útreikningum á dag- gjaldagreiðslu rfkisins til öldrunar- stofnana tekið í fjárlögum ársins 2000, þar sem stofnanir á föstum fjár- lögum fengu greiðslur í samræmi við hjúkrunarþyngd. Ber hér að benda á að einingarverðið fyrir hverja hjúkrunarþyngd er fundið út, að sögn Davíðs Á. Gunnarssonar ráðuneytis- stjóra heilbrigðis- og tryggingamála- ráðuneytisins, eftir ítarlega úttekt m.a. RíMsendurskoðunar á rekstri öldrunarstofnana og mati hennar á því sem hún telur vera eðlilegan rekstrarkostnað þeirra. Annað skrefið í þá átt að nota RAI- stuðulinn sem forsendu fyrir dag- gjaldagreiðslu rfkisins til öldrunar- stofnana var síðan tekið með útgáfu auglýsingar heilbrigðis- og tryggingamálaráðuneytisins í mars sL þar sem daggjald á hjúkrunarrými aldraðra var í fyrsta sinn byggt á hjúkrunarþyngdarstuðli samkvæmt RAI-mælingum. I auglýsingunni er hjúkrunarheimilum raðað í sjö greiðsluflokka miðað við RAI-mæl- ingar á árinu 1998. Fyrsti flokkur hef- ur svo dæmi sé tekið hjúkrunar- þyngdina, samkvæmt RAI, 1,05 og yfir, en sjöundi flokkur hefur hjúkr- unarþyngd samkvæmt RAI 0,84 og undir. Fyrsti flokkurinn er sá flokkur, samkvæmt auglýsingunni, sem hefur mestu hjúkrunarþyngdina, þ.e. þá vistmenn sem þurfa hvað mesta og sérhæfðasta þjónustu en sjöundi flokkurinn, samkvæmt auglýsing- unni, er á hinn bóginn sá flokkur sem hefur minnstu hjúkrunarþyngdina, þ.e. þá vistmenn sem þurfa hvað minnsta þjónustu. Hjúkrunarheimil- um er raðað í flokkana eftir meðaltali hjúkrunarþyngdar vistmanna, eins og þeir eru metnir samkvæmt RAI- mælingu á árinu 1998 en fyrir hvern flokk hefur verið reiknað út ákveðið rekstrardaggjald. I fyrrgreindri auglýsingu hefur fyrsti flokkur rekstrargjaldið eða einingarverðið 10.250 krónur en sjöundi flokkur gjaldið 8.428 krónur. Þetta þýðir svo dæmi sé tekið að fyrir hvern vist- mann á stofnun sem hefur meðal- hjúkrunarþyngdina 1,05 ætti rfkið að borga 10.250 fyrir hvern legudag. Rétt er að taka fram áður en lengra er haldið að það hefur valdið óánægju meðal aðila sem reka öldrunarstofn- anir að í auglýsingu þessari hafi verið miðað við RAI-matsmælingu á hjúkr- unarþyngd frá árinu 1998. Segja þeir að hjúkrunarþyngdin hljóti að hafa breyst síðan þá, ekki síst sé það haft í huga að meðaldvalartími aldraðra á stofnunum sem þessum sé um 2,8 ár. Þegar um þetta var spurt í heilbrigð- is- og tryggingamálaráðuneytinu voru svörin þau að þegar nýr daggjaldataxti hafi verið gefinn út í byrjun árs hafi ekki verið fyrirliggj- andi nýrri mælingar á hjúkrunar- þyngd en frá árinu 1998 og enn liggi ekki fyrir endanlegar niðurstöður um RAI-hjúkrunarþyngd á hjúkrunar- heimilum vegna ársins 1999. Þegar hjúkrunarheimilin á hinn bóginn verði komin með tölvukerfi sem geti reiknað niðurstöður RAI-mælinga muni niðurstöður um hjúkrunar- þyngd liggja fyrir mun fyrr en nú er og þá mum' kerfið sömuleiðis verða skilvirkara. Á það er einnig bent að lítill munur hafi verið á meðalhjúkr- unarþyngd samkvæmt RAI-mælingu á árunum 1997 til 1998. Fyrra árið hafi meðaltalið verið 0,7 en hið síðara 0,98. I drögum að skýrslu um öldrunar- þjónustu, sem verið er að fullvinna í heilbrigðis- og tryggingamálaráðu- neytinu, er tekið fram að í daggjöld- um í umræddum flokkum sé allur kostnaður innifalinn og þar með tal- inn sá kostnaður sem hlýst vegna við- halds bygginga og búnaðar. Því er jafnframt bætt við, í umfjöllun um flokkana, að í sérstökum tilvikum sé hlaupið undir bagga með hjúkrunar- heimilunum fari lyfjakostnaður úr hófi fram. Tryggingastofnun ríkisins greiðir reglulega til allra hjúkrunarheimila á daggjöldum, fjárhæðir sem byggjast á hjúkrunarþyngd og einingarverði þess greiðsluflokks sem viðkomandi hjúkrunarheimili tilheyrir, sam- kvæmt RAI-mælingu, en stofnanir á föstum fjárlögum fá einnig greiðslur samkvæmt þyngdarmati, eins og áð- [GRUND] Forsvarsmenn elli- og hjúkrunarheimilisins Grundarhafa staðið ídeilum við ríkið um daggjöld til rekstrar hjúkrunar- heimilisins um árabíl og hafa þeir fýnmefndu fariö þess á leit við Hæstarétt, eins oggreint hefur verið frá iMorgun- blaðinu, að hann tilnefni tvo aðila ígerðardóm svo unnt sé að fá úrþessum ágreiningi skorið. [DROPLAUGARSTAÐIR] Sumaröldrunarstofnanirbjóða eíngöngu upp á dvalar- rými, svo sem dvalarheímílið Fell íReykjavík en aðrar bjóða eingóngu upp á hjúkrunarrými, svo sem hjúkrunar- heimilið Droplaugarstaðir íReykjavík. Enn aðrar stofnanir eru á hínn bógínn það sem kallað er blandaðarstofnanir, þ.e.a.s. stofnanirsem hafa bæóí dvalar- oghjúkrunar- rými. [EIR] ¦'----.JHÍ A ^LjBh^ ^fetí-.. ............... Sígurður Helg Quðmundsson, prestur og forstjórí hjúkr- unarheimíianna Skjáls og Eirar, hefur orðió tíl þess aó gagmýna það að RALmatíð taki ekkí tillft tíi þeírrar þjón- ustu mrn vetta þurfi þeim sem búa víð skerta heitastarf semi [HRAFNISTA] HeílúarQöldi dvaiar- og hlúUrufíarrýrm fyrir aíéraða var 1.440 í byrjun áttufíáa árafugarím en rúmfega 3.700 í febrúar á þesmi ári, samkvæmt uppfýsingum frá fiéít* brígðís- og tryggir^máiaráðufíeytiw, og hefur þeim þar með fjölgaö um 158% á þesm tímabiíi. ur segir, en þá er, samkvæmt upp- lýsingum frá heilbrigðis- og trygg- ingamálaráðuneytinu, miðað við fulla nýtingu rýma. Full þörf á byggingu nýs hjúkrunarheimilis Víkjum aftur að þeirri umræðu sem orðið hefur á daggjaldagreiðsl- um ríkisins til hjúkrunarstofnana aldraðra, ekM síst eftir að Sóltúns- samningurinn var undirritaður. Ögmundur Jónasson, þingmaður Vmstrihreyfingarinnar - græns framboðs, benti á í fyrrgreindri utan- dagskrárumræðu á Alþingi í vor að samkvæmt áðurnefndri auglýsingu um daggjöld sjúkrastofnana væri daggjaldaeining í fyrsta flokki 10.250 krónur en þrátt fyrir það væri í samn- ingnum við Öldung hf. kveðið á um að daggjaldið yrði 11.880 krónur, þ.e. hærra en hæsta gjaldið í auglýsing- unni um daggjöld kvæði á um. Aukin- heldur fengi Sóltún 2.420 krónur vegna húsnæðis fyrir hvern legudag en það sama væri ekki upp á tening- num í samningum rfkisins við aðrar öldrunarstofhanir. Samtals fengi Sóltún því 14.300 krónur fyrir hvern vistmann á dag. Gagnrýni Júlíusar Rafnssonar, framkvæmdastjóra Grundar, hefur verið á sömu nótum. Hann tekur fram í samtali við blaða- mann að full þörf sé á byggingu nýs hjúkrunarheimilis í Reykjavík á borð við Sóltún með 92 hjúkrunarrýmum enda beinist gagnrýni hans ekki að því, heldur m.a. að þeirri staðreynd að Sóltún fái 1.630 kr. hærra daggjald en Grund miðað við að heimílin hafi „sömu hjúkrunarþyngd." Vísar Júlíus þarna til þess að í samningnum um Sóltúnsheimilið sé gert ráð fyrir því að hjúkrunarþyngd verði samkvæmt RAI-stuðli á bilinu 1,05 til 1,20, en í auglýsingu ráðuneytisins um dag- gjöld er kveðið á um að heimili með meðalþyngdina 1,05 og yfir séu í fyrsta flokki. í þann flokk fellur einn- ig hjúkrunarheimili Grundar.Segir hann að Sóltúni veiti örugglega ekki af þeim daggjöldum sem það fái sam- kvæmt samningnum við rfkið en bendir á að fleiri öldrunarstofnunum veitti heldur ekki af að fá sömu daggjaldaupphæðir. „Það hefur alltaf verið geðþóttaákvörðun starfsmanna ráðuneytisins hvaða daggjald er greitt til öldrunarstofnana og það sama er greinilega uppi á teningnum varðandi Sóltúnssamninginn," full- yrðir Júlíus. Hann segist ekki hafa heyrt nein haldbær rök fyrir því að Grund fái lægri daggjöld en Sóltún miðað við að hjúkrunarþyngd heimil- anna sé hin sama. „Því hefur verið haldið fram að Sóltún muni vera með meiri hjúkrunarþyngd og allt öðruvísi heimilismenn en aðrir en aldrei hef ég heyrt nægilegar útskýringar á því á hvern hátt þeir verði öðruvísi. Og á meðan ég heyri engin haldbær rök hlýt ég að vera mjög ósáttur við þann mun sem er á milli daggjaldanna." Júlíus tekur reyndar fram að hann hafi heyrt þá skýringu frá ráðuneyt- inu að Sóltún komi til með að taka ein- göngu við sjúklingum af öldrunar- sjúkrahúsum á borð við Landakot, sem sér finnist í sjálfu sér afar eðli- legt, en bendir á að af öllum nýjum innritunum á Grund á síðasta ári hafi 59% verið frá sjúkrastofnunum í Reykjavík en þaðan komi veikasta fólkið. Auk þess kveðst hann hafa vissu fyrir því að Grund sé það hjúkrunarheimili sem taki við hvað flestum sjúklingum af öldrunarlækn- ingadeild Landspítalans. Niðurstaða Júlíusar er því sú að hann sjái ekki að hjúkrunarþyngd Sóltúns komi til með að vera meiri en hjúkrunarþyngd annaira öldrunar- stofnana á höfuðborgarsvæðinu. „Og þangað til ég fæ engin svör við því af hverju Grund sé með lægri daggjöld en Sóltún miðað við sömu hjúkrunar- þyngd er það í mínum huga geð- þóttaákvörðun starfsmanna ráðu- neytisins hvað hver stofnun fær há daggjöld," bætir hann við. Forsvarsmenn elli- og hjúkrunar- heimilisins Grundar hafa reyndar staðið í deilum við rítdð um daggjöld til rekstrar hjúkrunarheimilisins um ái-abil og hafa þeir fyrrnefndu farið þess á leit við Hæstarétt, eins og greint hefur frá í Morgunblaðinu, að hann tilnefni tvo aðila í gerðardóm svo unnt sé að fá úr þessum ágrein- ingi skorið. Telja talsmenn Grundar að við þá eigi að semja um daggjöld til þess að mæta rekstrarkostnaði hjúkrunarheimilisins en ekki að>-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.