Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 25. JÚNÍ 2000 11 FRETTIR .'¦'i/ -. ;-, ¦¦.';'-,':., J Morgunblaðið/Halldór Kolbeins Dr. Ragnar Sigbjörnsson, prófessor og forstöðumaður Rannsóknarstofnunar Háskóla íslands í jarðskjálftafræðum. birtar í fjölmiðlum. Auk þess voru teknar saman það sem Ragnar kallar sértækar leiðbeiningar. Þær leiðbeiningar hafi einkum verið nánari ábendingar til þess að auð- velda viðkomandi húseigendum framkvæmd úrbóta. „Allir þeir sem í úrtaMnu voru fengu sendar sér- tækar leiðbeiningar, ásamt þeim al- mennu, en eins og gefur að skilja eru slíkar sértækar leiðbeiningar einkamál hvers og eins á sama hátt og sjúkraskrár lækna." Bendir hann á að það hafi síðan verið í valdi hvers og eins að fara eftir leiðbeiningunum. Ragnar segir að einnig hafi verið haldnir fundir með sveitarstjórnar- mönnum til þess að kynna þeim verkefnið og niðurstöður þess, en jafnframt hringt í þátttakendur og þeir beðnir um að skýra frá því hvort þeir hefðu farið eftir þeim leiðbeiningum sem þeim hafi verið gefnar. f ljós kom, segir Ragnar, að það höfðu flestir gert að öllu leyti eða að hluta. Þess ber að gera að SEISMIS- verkefninu var hrundið af stað að frumkvæði prófessors Þqrsteins I. Sigfússonar hjá Háskóla íslands og heimamönnum í héraði. „Ber þar sérstaklega að nefna Friðjón Guð- röðarson sýslumann, fremstan meðal jafningja," segir Ragnar. Verkefnið var mótað í samráði við jarðvísindamenn, almannavarna- nefndir í héraði, Samtök sunn- lenskra sveitarfélaga, Verkfræði- stofu Suðurlands og Almannavarnir ríksins, en fjármagnað að verulegu leyti af Viðlagatryggingu fslands og Rannsóknarráði Islands. Einnig var við verkefnið leitað fanga hjá erlendum sérfræðingum bæði í Japan og Bandaríkjunum. Voru niðurstöður þess kynntar á alþjóð- legri ráðstefnu í París 1998. Þátttakendur ánægðir með verkefnið Ragnar segir að nú þegar Suður- landsskjálftinn sé að ríða yfir sé ekM úr vegi að fylgja verkefninu eftir og kanna m.a. hvort fólk hafi farið eftir þeim ráðleggingum sem þeim hafi verið gefnar og meta hvort þær hefðu skilað árangri. Þá sé ástæða til að bera saman þá sem fóru eftir leiðbeiningum verkefnis- ins og þá sem ekM fóru eftir þeim. Telur Ragnar að með því að fara út í slíka rannsókn nú í kjölfar jarð- skjálftanna megi leggja mat á það hvað forvarnir á borð við þær sem verkefnið hafi lagt áherslu á geti haft miMnn sparnað og jafnvel fjár- hagslegan ávinning í för með sér. Þegar Ragnar er spurður um ástand húsa á svæðinu eftir jarð- skjálftana á Suðurlandi að undan- förnu kveðst hann þess fullviss að verr hefði farið hefði umrætt verk- efni um viðbúnað og varnir gegn jarðskjálftum ekM komið til. Segir hann í þessu sambandi að ýmsir þátttakendanna hefðu hringt til hans síðustu daga og þakkað þær ábendingar sem þeir hefðu fengið á sínum tíma. Dæmið um bakaraofn- inn sem fyrr var minnst á sé aðeins eitt af mörgum. Hann segir enn fremur að húsin á svæðinu hafi reyndar staðist ótrúlega vel þá áraun sem þau hefðu orðið fyrir í jarðskjálftunum og það sama mætti segja um brýr á svæðinu, svo sem Þjórsárbrú, en hún hefði ekki stað- ist álagið hefðu svokallaðar jarð- skjálftalegur ekki verið settar und- ir hana. Þær voru hannaðar af Einari Hafliðasyni hjá Vegagerð- inni og dr. Bjarna Bessasyni hjá Rannsóknarmiðstöðinni. Ragnar tekur fram í umræðu um þetta efni að vafamál sé hvort rétt sé að gera við þau hús sem illa hafi farið út úr jarðskjálftanum, einkum þegar um er að ræða eldri hús byggð úr óbentri steinsteypu eða hlaðin. Minnir hann á í þessu sam- bandi að ævilengd húsa í „verk- fræðilegu hönnunarsamhengi," eins og hann orðar það, sé að jafnaði ekM nema rétt rúm fimmtíu ár. „Viðhald á gömlum húsum er dýrt og þegar við bætast skemmdir vegna jarðskjálftans er matsatriði hvort það borgi sig ekki að byggja nýtt í staðinn." Fylgir jarðskjálfti í kjölfarið á Norðurlandi ? Ragnar fjallar að síðustu í sam- tali við blaðamann um áhrif jarð- skjálftans á Suðurlandi á önnur jarðskjálftasvæði á landinu. „Sagan hefur kennt okkur að jarðskjálftar á Suðurlandi og jarðskjálftar á Norðurlandi fylgjast gjarnan að. Flestum ef ekki öllum er nú kunn- ugt um jarðskjálftann á Suðurlandi árið 1912 en ekki svo margir muna eftir jarðskjálftanum 1910. Sá jarð- skjálfti átti upptök sin djúpt norður af Tjörnesi og er hann sá stærsti sem mælst hefur í kringum ís- land." Ragnar bendir á að meginjarð- skjálftasvæði á íslandi séu á Suðurlandsundirlendinu og undan strönd Norðurlands og segir að þegar orka leysist úr læðingi á öðr- um staðnum magni það orkuna á hinum. „Þegar aukin jarðskjálfta- virkni er hér fyrir sunnan gerist alla jafna eitthvað fyrir norðan. Kannski ekki alveg strax en að jafnaði áður en langt um líður." Ragnar vill með þessu ekki vekja ugg meðal Norðlendinga en telur þó ástæðu til að benda á þetta þannig að þeir hafi allan varan á og taki leiðbeiningar um varnir og við- búnað gegn jarðskjálftum ekM síð- ur til skoðunar en Sunnlendingar. Hluti þeirra leiðbeininga er birtur hér fyrir neðan á opnunni. festir í hlaðna milliveggi. Mælt er með að festa þá þannig að ekki sé hætta á að þeir falli niður. Til dæmis með því að festa þá upp í steinsteypt loft eða burðarsperrur í tréþaM. Öryggislæs- ingar (barnalæsingar) á skápum koma í veg fyrir að hlutir, svo sem glös og leirtau, falli niður á gólf. Hættuleg efni og þunga hluti skal ávallt setja í neðstu hillur á skápum með öryggislæsingum ef þörf krefur. Þvottavél og þurrkara ber að festa tryggilega. Þvottavél sem færist úr stað eða veltur getur rofið vatnslögn og valdið vatnsskaða. Vanda skal frágang festinga þar sem þurrkari stendur uppi á þvottavél. Baðherbergi Hætta í baðherbergi stafar einkum af glerbrotum. Speglar, glerhurðir á sturtuklefum, flóskur fyrir snyrtivör- ur og lyf geta brotnað. Æskilegt er að nota umbúðir úr plasti og „óbrjótan- legt" gler eftir því sem við verður komið. Komið snyrtivörum og meðulum í glerumbúðum þannig fyrir að þessir hlutir geti ekM dottið, td. í tryggilega festum skáp með öryggislæsingu (barnalæsingu). Stofa, borðstofa og sjónvarpsherbergi Hillur og skápa ber að festa tryggi- lega í burðarveggi. Munir í hillum skulu staðsettir þannig að þeir geti ekM fallið á þann sem situr nálægt þeim, t.d. fyrir framan sjónvarp. Setj- ið þunga hluti ávallt i neðstu hillurnar. Æsldlegt er að hurðir í skápum séu með öryggislæsingu (barnalæsingu), einkum ef glermunir eru geymdir í þeim. Stór málverk og myndir á veggjum ber að hengja á króka eða járnfestingar. Nauðsynlegt er að gæta að hvort festing í veggnum er næg og hvort vírinn eða þráðurinn í myndinni er nógu sterkur. Ganga skal þannig frá, tíl dæmis með öryggislykkju, að þráðurinn losni ekM af króknum eða myndin hristist ekM af festingunni. LjósaMónur skal festa tryggilega og nota skal öryggislykkju til að varna því að þær geti losnað af Mókn- um. SjónvarpstæM og tölvur er æsM- legt að festa sem og hljómflutnings- tæM en þau síðarnefndu er æsMlegt að hafa neðarlega í hillum. Gangar ogforstofur Tryggið að útgönguleiðir séu greið- ar. Forðist að setja hluti á ganga eða í forstofu þar sem þeir geta valdið slys- um eða lokað útgönguleiðum. Geymsla og bilskúr Hillur í geymslum skal festa þannig að þær velti ekM. Enn fremur skal ganga frá hlutum í geymslu þannig að i ; ¦' . ¦ 1 1! Morgunblaðið/RAX Mikilvæg^t er að tryggja að útgönguleiðir i húsum geti verið greiðar. þeir detti ekM og torveldi að nálgast búnað sem þarf að nota í kjölfar jarð- skjálfta. Ganga skal þannig frá hlutum í bfl- skúr að ekM sé hætta á að þeir detti á bíl sem er inni í bílskúrnum. EkM er ráðlegt að hengja hluti fyrir ofan bíl- inn. Skápa og hillur skal festa tryggi- lega og setja skal þunga hluti, hættu- leg efni og málningu í neðstu hillurnar. Notið öryggislæsingar (barnalæsingar) ef nauðsyn krefur. Mælt er með því að láta bíla að jafn- aði standa úti fremur en inni í bflskúr, einkum í þeim tilvikum þar sem bíl- skúrinn er ekM traustlega byggður. Enn fremur skal forðast að láta bfla standa nálægt húsi þar sem hætta er á að þeir geti skemmst vegna hruns. Viðbúnaður Mælt er með því að heimilisfólk kynni sér leiðbeiningar um viðbrögð í jarðskjálfta frá Almannavörnum ríMsins, sem m.a. er að finna í síma- skránni. Þá er m.a. mælt með því að heimilisfólk sem hefur aldur tíl viti hvar aðalrofi fyrir rafmagn er stað- settur og viti hvar unnt er að loka fyr- ir kalda og heita vatnið inn í húsið. Auk þess er mælt með því að heimilis- fólk kynni sér hvert á að tilkynna um slys eða eldsvoða og kynni sér hvar næsta hjálparstöð er en á neyðartím- um eru það skólabyggingar á öruggu svæði.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.