Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 34

Morgunblaðið - 25.06.2000, Blaðsíða 34
34 SUNNUDAGUR 25. JÚNÍ 2000 MORGUNBLAÐIÐ SUMARNAMSKEIÐISLENSKA ARKITEKTASKOLANS Rýmií borginni Reykjavík stendur aldrei í stað heldur er í sífelldri mótun eins og lifandi íyrirbæri og krefst athygli okkar og umhyggju. Guja Dögg Hauksdóttir segir hér frá verkefni arkitektanema að takast á við gleymda, niðurnídda eða áður ónumda staði innan _______borgarmarka Reykjavíkur.______ Yfirui smynri af höfuðborginni þar sem sjá má nokkra þeirra staða sem hóparnir tóku fyrir. I lok markaðsdags í Róm. Reykjavík á það sameiginlegt flestum öðrum borgum að vera af- urð skipulags og tilvUjana. Hún birtist okkur sem óvænt stefnumót yfirvegaðra hugsjóna og skyndi- ákvarðana, lituð af þeim menning- arstigum og þjóðfélagsmyndum sem íbúar hennar hafa lifað frá upphafi. Hún er í senn fortíð okkar og nútíð, hið besta og hið versta sem við höfum gengið í gegnum. Hér eru saman komnir frumkvöðl- arnir Ingólfur Arnarson (súlurnar í merki borgarinnar) og Skúli Magn- ússon (innréttingarnar í Aðal- stræti), sjálfstæðið og konungsrík- ið (Alþingishúsið með kórónu- skreytingu Danakonungs á fram- hliðinni), trúin á menninguna (Há- skólabyggingin) og lífið (sund- laugarnar). Rýmið Borgin er byggð upp af húsum en ekki síður rýminu á milli hús- anna, torgum, götum og görðum. Þessi sameiginlegu svæði allra íbúanna gegna ýmsum hlutverkum og eru undirorpin sífelldum breyt- ingum á tíðaranda, þörfum og kröf- um fólksins. Þau skila okkur áfram á hraða hversdagsins, Ieyfa okkur að njóta frístunda í einveru eða með öðrum, í misjöfnu veðri árs- tíðanna, ár eftir ár. Reykjavík sprettur úr sérstöku landslagi og gróðurfari, návígi við hafið og ríkjandi vindáttir. Þetta eru skilyrði sem aftra okkur á stundum að nota útirýmin á eins heimilislegan máta og tíðkast í heitari löndum þar sem torg og stræti virka nánast eins og dag- stofur íbúanna, en krefjast kannski einmitt því meiri útsjónarsemi og vilja til að móta þau og nota. Það færist sífellt í vöxt að hundsa duttl- unga veðurguðanna og nota opin- ber rými borgarinnar undír við- burði og samkomur, fólk lítur orðið á það sem fastan lið í tilverunni að ganga niður Laugaveginn á Þor- láksmessu með kyndlum og kór- söng, skokka meðfram ströndinni eftir vinnu eða hittast á kaffihúsi við Austurvöll. Með því móti auk- ast tengsl borgaranna við borgina og hún verður lifandi hluti af þeim. Skynjun Eins og allar aðrar borgir er Reykjavík ekki eingöngu fast efni, steypa og gler, fyrirkomulag um- ferðaræða og bílastæða, heldur fljótandi sviðsmynd eða rammi ut- an um flókið samspil daglegs lífs fólksins í borginni sem og sér- stakra atburða og hefða, nýjunga og afreka framtíðarinnar. Borgina, byggingar hennar og rými, má sem heild skrifa og lesa á mörgum svið- um, ekki síst þeim sem tengjast huglægari þáttum tilverunnar, heimspeki og sjálfsímynd. Við skynjum ekki vélrænt, eins og hljóðnemi eða ljósmyndavél, heldur í sífelldri víxlverkun ytra áreitis og þess sem við berum innra með okkur. Skynjun rýmis er háð sam- spili upplifunar núsins og minninga eða fortíðar hvers og eins. Túlkun rýmisins getur ákvarðast af hugar- ástandi, birtu dagsins, árstíðinni, hvort við erum ein eða í samfylgd annarra. Forsenda birtu er myrk- ur, hið létta sker sig úr í nærveru þyngdar. Rými sem eru mótuð á forsendum hins mannlega mæli- kvarða, þ.e. miðuð við stærð mannslíkamans og beina skynjun meðfæddra skynfæra hans, ýta undir upplifun fleiri þátta samtím- is; hljóð fótataksins á stéttinni, ilm- ur konunnar sem gengur framúr, hitinn sem eykst þegar ský dregur frá sólu. Við hægari yfirferð gefast fleri tækifæri til óvæntra sam- skipta. Þessi frumskilyrði manns- ins hafa lítið breyst. Dýrt gaman að byggja illa og ódýrt Arkitektarnir og kennararnir Fredrik Lund frá Gautaborg og Regin Schwaen frá Kaupmannahöfn héldu fyrirlestra um eigin hönnun og vinnuaðferðir á námskeiðinu og jafnframt notuðu þeir tækifærið til að reifa viðhorf sín um stöðu arkitektúrs í samfélagi nútímans. Dagur Eggertsson og Guja Dögg Hauksdóttir komu að máli við þá. Á síðustu árum hefur starf arkitekta tekið töluverðum stakkaskiptum og áherslurnar færst yfir á hinar tækni- legu hliðar greinarinnar. Þetta hefur haft margvísleg áhrif á byggingar- listina. Fredrik Lund: „Bf litið er á sam- félag nútímans er margt sem bendir til þess að það ríki meiri hræðsla við að hleypa yngra fólki að. Þetta stafar kannski af ótta almennings við hið óþekkta og það sem ég kalla hús- varðarhugsunarhátt. Ég lít á þetta sem afar neikvæða þróun. Ef við vilj- um tryggja framþróun greinarinnar verður samfélagið að taka þá áhættu að hleypa ungu og fersku fólki að. Svo dæmi séu tekin, hafa arkitekta- samkeppnir þróast frá því að vera vettvangur góðra hugmynda til þess að vera keppnir um að komast í gegn um viðanúkil rýmisprógrömm. Þetta gerir það að verkum að samfélagið missir af tækifærum sem gera kleift að láta^ snjalla hluti verða að veru- leika. Ástæða er til að spyrja hvers Morgunblaðið /Arnaldur Regin Th. Schwaen frá Danmörku og Fredrik Lund frá Noregi voru meðal leiðbeinenda á sumarnámskeiðinu. vegna samfélagið sé að þróast í þessa átt. Okkur ber öllum skylda til að sporna við þessu. Við nemendur mína segi ég alltaf: „Þið verðið sjálfir að sækjast eftir því að komast í þær aðstæður sem bera af sér góðan arkitektúr."" Regin Schwaen: „Þetta er alveg hárrétt að mínu mati, en ég myndi vilja bæta því við að það eru margir samfélagslegir þættir sem stjórna þessu ástandi líka. Þegar fólk fjár- festir í byggingum bindur það oft lán sín til 20 til 30 ára. Það gerir það að verkum að fólk sýnir lítinn áhuga á að hugsa lengra en þetta langt fram í tímann. Það hefur svo aftur áhrif á val fólks á efnum og aðferðum til húsbygginga. Aíleiðingin er gííur- legur óstöðugleiki í þróun arkitekt- úrs. Fyrir starfsgrein sem miðlar af reynslu fortíðarinnar og vinnur úr menningu samtímans, er það mikið vandamál að geta ekki skipulagt rými og umhverfi okkar til lengri frambúðar. Það getur hver og einn gert sér það í hugarlund að við þess- ar aðstæður er það erfitt að stuðla að framvexti hæfileikaríkra einstak- linga (arkitekta). Þetta á að sjálf- sögðu bæði við um nemendur og starfandi arMtekta." Fredrik Lund: „Þetta er áhuga- vert, vegna þess að ef hugsað er til lengri tíma við skipulag umhverfis- ins verður að byggja sterkari hús. Það er nefnilega mjög dýrt gaman að byggja illa og ódýrt. Það held ég að fólk og samfélagið í heild geri sér ekki nógu vel grein fyrir." Hvaða möguleika sjáið þið í að setja á stofn arkitektaskóla á ís- landi? Regin Schwaen: „Það sem vekur athygli mína mest er hvað náttúran og umhverfið er óspillt hér á íslandi. í Danmörku er allt landslagið meira og minna gert af manna höndum. Við þróun umhverfisins eru byggingar staðsettar handahófskennt í lands- laginu og samhengið er á góðri leið með að glatast. Hér á íslandi gætu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.