Morgunblaðið - 01.10.2000, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 01.10.2000, Blaðsíða 10
10 SUNNUDAGUR1. OKTÓBER 2000 MORGUNBLAÐIÐ H- 1 fté - "' WA ' ' Hjón selja hlutabréf á 100 milljónir kr.. Upphaflegt verð þeirra var 2 milljónir kr. Hagnaðurinn er 98 milljónir. Hvað skal gera við peningana? Hjónin greiða fullan skatt (45%) af hagnaðinum, samtals 42 milljónir, og 1,45% eignarskatt af því sem eftir stendur. Hrein eign er þá tæpar 55 milljónir? ^ÍS^- k*-i <^r<^. •Ns •L ZZ jiA ***> ^ír' '+r***> \™ "'¦¦ ¦' s*i ^^? Tk^^ Hjónin stofna eignarhaldsfélag á íslandi. Hlutaféð er 2 milljónir og gengi hlutabréfanna skráð á 50 (yfirverð). Greiddur er 30% skattur af vaxtatekjum félagsins og 1,45% eignarskattur af yfirverði hlutafjár. Greiðir árlega 10% arð til eigendanna og af arði er greiddur 10% skattur. Hjónin stofna eignarhaldsfélag í Lúxemborg. Hlutaféð er 2 milljónir og gengi hlutabréfanna skráð á 50 (yfirverð). Greiða 800 þús. kr. í stofnkostnað og árlega 300 þús. kr. í fjárvörslu. Við stofnun er greitt 1 % (980 þús. kr.) í skatt og síðan árlega 0,3% af nafnvirði hlutafjár. Greiðir árlega 10% arð til eigendanna á íslandi og af arði er greiddur 10% skattur. Eignir Islendinga erlendis hafa margfaldast á skömmum tíma Lögin stuðla að því að fjármagnið fari úr landi A síðustu árum hafa margir nýtt sér heim- ild skattalaga til að fresta skattlagningu söluhagnaðar af hlutabréfum. Stór hluti af þessum söluhagnaði er ávaxtaður erlendis í eignarhaldsfélögum þar sem skattaum- hverfíð er hagstæðara en hér á landi. Akvæði skattalaga um söluhagnað erlendra aðila af sölu hlutabréfa í íslenskum fyrir- tækjum gerir það svo að verkum að óhag- stætt er fyrir þessi eignarhaldsfélög í eigu íslendinga að fjárfesta í íslensku atvinnulífí. Egill Olafsson leitaði skýringa á því hvers vegna svo margir kjósa að fara með fjár- magn úr landi og hvort líklegt væri að það kæmi einhvern tímann til baka. Erlendar eignir Makr í hlutabréfum ~Í60 1996-2000 liarðar króna þar af íslenskir iffeyrissjóðir — n 140 120 100 80 60 40 - 20 0 1996 1997 1998 1999 2000 (júni) MEÐ sífellt meiri alþjóða- væðingu i viðskiptum skiptir skattaumhverfið sem ríki búa fyrirtækj- um og einstaklingum æ meira máli. Þetta verður enn augljósara þegar búið er að koma á frjálsum fjár- magnsflutningum milli landa. Það er mál margra að íslensk stjórnvöld eigi mikið verk óunnið við að gera skatta- umhverfið á íslandi aðlaðandi þannig að íslendingar og útlendingar kjósi að ávaxta fjármuni sína í íslenskum fyrirtækjum. Raunar séu íslending- ar með í skattalögum ákvæði sem beinlínis séu til þess fallin að stuðla að því að íslendingar fari með fjár- magn úr landi og hyetji útlendinga til að fjárfesta ekki á íslandi. I þessari grein verður sjónum beint að fjármagnsflutningum úr landi og tveimur ákvæðum laganna um tekju- og eignarskatt sem sam- þykkt voru 1996 og 1998 og hvaða af- leiðingar þau hafa haft. Einstaklingum gert kleift að fresta skattlagningu söluhagnaðar Ákvæðið um frestun skattlagning- ar söluhagnaðar af hlutabréfum var samþykkt á Alþingi undir þinglok vorið 1996. Þá var til umræðu í þing- inu frumvarp sem að meginefni til fól í sér upptöku fjármagnstekjuskatts. Þó sæmileg samstaða hafi verið um að taka upp fjármagnstekjuskatt var umdeilt hvernig ætti að leggja hann á og hvað hann ætti að vera hár. Um- ræðan i þinginu stóð fyrst og fremst um þetta. Þegar frumvarpið fór til umfjöllunar í efnahags- og viðskipta- nefnd ákvað meirihluti nefndarinnar að leggja fram breytingartillögu um að menn mættu fresta söluhagnaði af hlutabréfum um tvenn áramót frá söludegi. Akvæðið er þannig að ein- staklingar verða að greiða 10% skatt af fyrstu 3,2 milljónunum sem þeir hagnast af sölu hlutabréfa (6,4 millj- ónir fyrir hjón). Af hagnaði sem er umfram þetta mark greiðist 38% skattur. Þar sem búast má við að í flestum tilvikum sé um að ræða fólk með miklar tekjur þarf það að greiða hátekjuskatt af upphæðinni sem þýð- ir að greiddur er 45% skattur en ekki 38%. í greinargerð með tillögunni segir að þessi breytingi komi til með að „stuðla að auknum viðskiptum með hlutabréf og skapa svigrúm til að sveigja skattlagningu að einstakl- ingsbundnum aðstæðum." I umræð- um á Alþingi kom einnig fram það sjónarmið að þessi breyting væri fall- in til þess að hvetja fjárfesta til sparnaðar og áframhaldandi fjárfest- inga í atvinnulífinu. Lagaákvæðið nær líka til erlendra hlutafélaga Ekki var tekið sérstaklega fram í þessu nýja lagaákvæði hvort fjárfest- ingin yrði að vera í íslensku hlutafé- lagi. Ríkisskattstjóri fékk strax á ár- inu 1996 fyrirspurn um hvort ákvæðið ætti jafnt við íslensk og er- lend hlutafélög. I svari skattstjóra kemur skýrt fram að ekki skipti máli í hvaða landi hlutafélagið er staðsett. Raunar hefði Alþingi ekki getað látið lögin eingöngu ná til íslenskra félaga því það hefði falið í sér brot á samn- ingnum um Evrópskt efnahags- svæði. I umræðum um breytingartillög- una á Alþingi vorið 1996 kom m.a. fram það sjónarmið að reyna myndi lítið á þetta lagaákvæði vegna þess að fátítt væri að fólk væri að fá meira en 6 milljónir í sðluhagnað af hluta- bréfum. Af samtölum við endurskoð- endur og fulltrúa fjármálafyrirtækja má draga þá ályktun að þarna hafi al- þingismenn vanmetið aðstæður eða ekki séð þróunina fyrir. Allstór hóp- ur manna hafi haft miklar tekjur af söluhagnaði hlutabréfa og hann nýti sér í flestum tilfellum ákvæði tekju- skattslaga um frestun söluhagnaðar. „Það eru gríðarlega miklir fjármunir í umferð og fólk leitar eðlilega hag- stæðustu leiða til að ávaxta þá og nýt- ir sér ákvæði skattalaga til að lág- marka skattgreiðslur," sagði einn viðmælandi blaðsins. Þeir sem hafa hagnast vel af sölu hlutabréfa er flestum umhugað um að greiða eins lágan skatt og lög leyfa og því hafa margir verið fljótir að komast að þeirri niðurstöðu að hag- stæðast sé að ávaxta þá í hlutafélög- um sem staðsett eru annars staðar en á íslandi. Astæðan er sú að sum lönd reyna að draga til sín fjármagn með afar hagstæðu skattaumhverfi. Þetta tvennt, hvati íslenskra fjár- festa til að fresta skattgreiðslu með því að fjárfesta áfram í hlutafélögum og hagstætt skattaumhverfi erlendis hefur gert það að verkum að margir hafa kosið að stofna eignarhaldsfélög erlendis og ávaxta fjármunina þar. Þó margir hafi farið þessa leið ber að hafa í huga að til að þetta sé hag- kvæmt þurfa menn að hafa nokkra tugi milljóna í höndunum. Flestir nefndu tölur á bilinu 30-50 milljónir sem lágmark. Margir stofna eignarhalds- félög í Lúxemborg Til að sjá hvernig þetta gerist er einfaldast að taka dæmi af manni sem fyrir einhverjum árum eða ára- tugum lagði 2 milljónir í hlutafélag og selur nú hlut sinn á 100 milljónir. Maðurinn er því með 98 milljóna króna söluhagnað í höndunum. Sam- kvæmt ákvæðum skattalaga verður hann og eiginkona hans að borga 10% skatt af 6,4 milljónum (3,2 millj- ónir ef um einstakling er að ræða) og 45% skatt af því sem er umfram þetta mark ef hann frestar ekki skattlagn- ingunni. Hann gæti því þurft að greiða 42 milljónir í skatt. Auk þess verður hann að greiða 1,45% eignar- skatt af eignum sínum. Þetta er sú leið sem skattakóngur íslands, Guðni Helgason heitinn, fór á síðasta ári. Maðurinn, sem hagnaðist um 98 milljónir af hlutabréfasölu, getur hins vegar farið aðra leið. Hann get- ur tekið þá ákvörðun að stofna eign- arhaldsfélag í Lúxemborg og notfært sér ákvæði tekjuskattslaga um frest- un á söluhagnaði. Hagstæðast er fyr- ir hann að stofna félagið með tiltölu- lega litlu hlutafé t.d. 2 milljónum. Gengi hlutafjár væri þá 50 sem þýðir að verðmæti félagsins er 100 milljón- ir. Ástæðan fyrir því að hlutaféð er haft þetta lágt er sú að eignarskattur á íslandi er greiddur af nafnvirði og augljóst er að hagstæðara er að greiða eignarskatt af 2 milljónum en 100 milljónum. Kostnaður við að stofna eignar- haldsfélag í Lúxemborg er um 800 þúsund. Við stofnun félagsins verður það ennfremur að greiða 1% af heild- areign þess í skatt til Lúxemborgar. Eftir það greiðir félagið 0,2% árlegan skatt af nafnvirði hlutafjár, í þessu tilfelli af 2 milljónum. Auk þess þarf maðurinn að greiða að lágmarki 300 þúsund á ári til fjár- vörsluaðila, þ.e. þess aðila sem sér um umsjón með fjárfestingum fé- lagsins. Inni í þeirri upphæð er m.a. þóknun til stjórnarmanna í félaginu. Nauðsynlegt er að stjórnarmenn hafi erlent ríkisfang því að ef stjórnar- menn eru íslenskir líta íslensk skattayfirvöld svo á að félaginu sé stjórnað frá íslandi og félagið er því skattlagt eftir íslenskum skattaregl- um. Erfitt fyrir skattayfirvöld að fylgjast með Ef maðurinn vill nota þá peninga sem hann hefur fjárfest í eignar- haldsfélaginu í Lúxemborg getur hann t.d. gert það með því að greiða sér árlega 10% arð. Á þennan arð er lagður 10% fjármagnstekjuskattur sem rennur til íslenska rfkisins. Óhagstætt er fyrir manninn að láta eignarhaldsfélagið greiða út meira en 10% arð vegna þess að greiða þarf 2% skatt til ríkisins í Lúxemborg af arði sem er umfram 10%. Sá möguleiki er einnig fyrir hendi fyrir manninn að opna bankareikn- ing á íslandi eða í Lúxemborg í nafni eignarhaldsfélagsins. Hann getur síðan fengið sér kreditkort og tekið út af reikningnum. Samkvæmt skattalögum verður að líta á alla notkun á kreditkortinu sem arð- greiðslur og ber að skattleggja þær sem slíkar. Möguleikar íslenskra skattayfirvalda til að hafa eftirlit með l
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.