Skírnir

Ukioqatigiit

Skírnir - 01.08.1908, Qupperneq 85

Skírnir - 01.08.1908, Qupperneq 85
Stikukerfið. 277 anir lagarmálsins bæði hjá oss og öðrum þjóðum 'dregnar af ílátunum, sem mælt er í (sbr. tunna, kútur, pottur, peli), og höfum vér þar mjög hentugt orð fyrir frumheitið »liter«, þar sem er mœlir, því að pottur mætti heldur segja að væri villandi, eins og nú stendur á. Engin vandræði eru heldur að fá íslenzk orð yfir »dekaliter« (sJcjóla), »hekto- Iiter« (ker) og »kiloliter« (dma), en »deciliter« mætti vel kalla staup og »centiliter« skel, eins og Hollendingar kalla það »vingerhoed« (o: fingurbjörg). Annars munu þessi smærri skiftinefni vera fremur sjaldhöfð í viðskiftum. Flatarmálsstærðirnar1) »are« og »hcktare« hefir verið lagt til að fengi íslenzku heitin reitur og teigur, sem virð- ist að flestu leyti vel fallið. Teigur er fornt og fallegt heiti á afmarkaðri landspildu (einkum sléttlendi), sem farið er nú að úreldast um ákveðna flatarmálsstærð (í stað þess komið: dagslátta), og hefir auk þess táknað sitt hvað í túni og á engjum (vallarteigur, engjateigur), svo að það getur varla fremur talist villandi, að nota það um »hekt- are«, heldur en orðið míla (metramíla.) um »myriameter«, eins og gjört var í stjórnarfrumvarpinu og stendur nú í lögunum um »metramæli og vog«, enda mætti kalla »hektare« til skýringar í viðlögum málteig eða mæliteig (sbr. málband, raálfaðmur). Auðvitað getur sitt sýnst hverjum um það, hvort hin eða þessi íslenzk heiti á ýms- um máls- og vogareindum stikukerfisins sé heppileg, og má vera að sumum þeirra sé vandfundnar táknanir, en fyrir því þurfum vér ekki að leggja árar í bát, fremur en Bollendingar, sem munu hafa valið hverri eind í stiku- kerfinu hollenzkt heíti. Mestir annmarkar eru líklega á því, að finna hentug íslenzk nöfn á sumum vogareindum, en þó má þar beita sama ráði og við lengdarmál og *) Ölafur Danielsson stæröfræðingur liefir bent á það, að betra væri í flatarmáli að hafa flatar- en fer-, og mætti þá t. d. segja: „flatar- stika“, „fiatarröst11, „flatarskor11 (o: ,,fersentimetri“) o. s. frv. — Sam- kvæmt því væri réttnefni í rúmmáli: „rúmstika“ (a: teningsstika) o. s. frv. sem þeir Bjarni Jónsson frá Vogi og Guðm. Björnsson hafa fundið. Þó virðist raega vel una við heitin: „ferstika“, „teDÍngsstika“ o. s. frv.
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96

x

Skírnir

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.