Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Árgangur

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1907, Blaðsíða 10

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1907, Blaðsíða 10
12 bæinn Lönd, ef hún hefði aldrei verið þar? Bærinn Lönd mun hafa staðið þar, sem nú heita Fomu-Lönd. Það er falleg, flatlend hæð niðri við þorpið. Þar er nú alt sléttað út í tún og kálgarða, svo að hvorki sér tóft eftir bæ né kirkju, en vottar að eins fyrir túngirðingu all stórri. Að norðanverðu fyrir norðan hæðina (nær sjónum) sést hún þó ógjörla, Þar er nú timburhús, sem ber nafnið »á Löndum«, og mun girðingin hafa náð þangað. En örnefnið »Fornu-Lönd« sýnir, að þar hefir bærinn verið áður. Enda er þar miklu fegra. Þar mun kirkja þorpsins hafa verið sett í fyrstu og verið nefnd eftir bænum Landákirkja til aðgreiningar frá Kirkju- bæjarkirkju, sem áður var, en síðan var að eins bænahús. A Lönd- um mun kirkjan hafa staðið fram að árinu 1627, er Tyrkjar brendu hana. Þá hefir hún legið niðri um 3 ára tíma. Svo segir handrit Nikulásar: »1631 var Landakirkja aftur upp bygð í tíð umboðs- mannsins Zachariasar Gottfriedssonar. Sá sami var begrafinn fyrir altarinu þar 1633«. í það sinn hefir kirkjan verið flutt uppeftir þangað, sem enn er kirkjugarðurinn. Það sést á því, að í honum er legsteinn séra Ólafs Egilssonar, sem dó 1639 og hefir verið jarð- aður þar. En þá mun sú regla enn hafa verið óhögguð, að kirkja stæði í kirkjugarði. En sé það nú rétt tilgetið, að Landakirkja sú, sem bygð var 1573, hafi verið sett á Löndum, hvernig stendur þá á því, að hand- rit, sem ritað er eftir 1633, segir um Landakirkju: »þar sem hún nú stendur«? Því virðist mér auðsvarað: Kikulás hefir haft fyrir sér eldra handrit og skrifað það alt orðrétt upp. En það hefir ekki náð fram að 1627. Því, sem frá er sagt eftir það ár, hefir hann bætt vlð eftir öðrum heimildum, þar á meðal því, að kirkjan hafi verið endurbygð 1631 og Zacharias umboðsmaður jarðaður þar 1633. Er þá annað hvort, að hann hefir ekki vitað, að kirkjan var burtu frá Löndum þá er hann ritaði, eða honum hefir gleymst að geta þess. Kirkjan, sem bygð var 1631, mun hafa staðið fram að 1722. Þá er þess getið, að hún hafi verið endurbygð. En 1783—4 var byrjað að byggja steinkirkjuna, sem enn stendur. Og með því að sú bygging hefir hlotið að standa yfir nokkuð mörg ár, þá hefir steinkirkjan ekki verið sett í kirkjugarðinn, heldur hefir gamla kirkjan verið látin standa og messað í henni þar til er hin nýja var fullgjör. Hún sendur á fallegri fiöt, stuttum spöl fyrir vestan kirkjugarðinn. Er hún ef til vill fyrsta kirkjan hér á landi, sem sett er utan kirkjugarðs. Enn ber hún nafnið Landakirkja. Gamla kirkjan hefir svo verið rifin og jafnað yfir rúst hennar. Hefir síð-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60

x

Árbók Hins íslenzka fornleifafélags

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Árbók Hins íslenzka fornleifafélags
https://timarit.is/publication/97

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.