Dagblaðið Vísir - DV - 26.07.2003, Síða 32

36 DV HELGARBLAÐ LAUGARDAGUR 26. JÚLÍ2003
< Allt
eða ekkert
„Ég er þeirrar skoðunar að varnarsamning-
urinn byggist á því að vera hér með viðbúnað
sem er í þágu varna beggja þjóða. Ef sá varn-
arviðbúnaður yrði aðeins í þágu annars aðil-
ans getur vera varnarliðsins hér ekki byggst á
varnarsamningnum. Þá verða menn að
henda honum. Þetta er alveg kristalklárt í
mínum huga.
í þessu hefur aldrei falist nein hótun í garð
Bandaríkjanna. Mér fyndist mjög óviðeig-
andi ef ég sem forsætisráðherra íslands,
NATO-ríkis og mikils vinaríkis Bandaríkj-
anna væri með hótanir i garð þeirra enda er
nú stærðarmunurinn slíkur og aflsmunurinn
að slíkar hótanir væru heimskulegar og
barnalegar. En það hlýtur að vera hægt að
taka staðreyndir upp á borðið og þetta er ein
af þeim."
- Ertu að segja að vamarsamningurinn sé
marklaus ef þoturnar fara?
„Ég tel að ef Bandaríkjamenn taka megin-
inntak varnarsamningsins burtu einhliða þá
fer hann með. Það er ekki af þvi að við segjum
honum upp heldur gefur það bara augaleið;
þá hefur hann verið brotinn og er einskis
virði."
Þoturnar óbætanlegar
- Segjum núað niðurstaðan verði ekki áþá
ieið sem ríkisstjórnin stefnir að. Hvernig ætl-
ar hún að sinna þeirri frumskyldu sinni að
tryggja fullnægjandi varnir landsins ef varn-
arviðbúnaðurinn fer niður fyrir það sem hún
telur sjálf að sé aigjört lágmark - sem er
einmitt núverandi viðbúnaður?
„Við höfum út af fyrir sig rætt það heilmik-
ið hvað yrði gert ef allt færi á versta veg
þannig að sú umræða er okkur ekki ókunn.
En það er óþarft að varpa því upp á borðið
núna. Það er ótímabært og gagnslaust, jafn-
vel til ógagns, að taka þau mál til opinberrar
umræðu."
„Það er ekki vafi að á mjög
mörgum sviðum var ekki um
mikla samkeppni að ræða hér
áður fyrr. Við munum til að
mynda hvernig þjónusta Sím-
ans var. [...] Það var bara sagt:
„Étiði skít!" við alla kúnna."
- Hefurðu hugleitt hvað þér fyndist koma
til greina að íslendingar verðu háu hlutfalli af
landsframleiðslu til landvarna?
„Nei, ég hef ekki gert það. Ég hef hlustað
mikið á umræður á leiðtogafundum hjá
NATO, til að mynda á það þegar ýmsar Evr-
ópuþjóðir eru að lýsa því hvað þær setja mik-
inn pening í varnar- og öryggismál og þá
svara til að mynda Bandaríkjamenn: Okkur
kemur ekkert við hvað þið setjið í þetta af
peningum, okkur kemur við hvað kemur út
úr því. Og hjá mörgum þessara þjóða kemur
ekkert út úr því. Þær eru að kaupa einhver
vopn, gamla hluti, jafnvel að halda uppi at-
vinnu, en eru með afskaplega þunglamaleg-
an, illa æfðan, illa búinn og lítt nútímavædd-
an herafla. Þannig að þetta snýst ekki bara
um framlög um hluta afþjóðarframleiðslu.
Og við getum ekki haft einhvern þann við-
búnað sem kemur í staðinn fyrir fjórar her-
þotur og fimm björgunarþyrlur. Okkar við-
búnaður yrði að miðast við annað og við vær-
um þá náttúrlega verr varin en fullnægjandi
er. Við getum bara ekki úr því bætt. En við
höfum vamarsamning, við höfum uppfyllt
hann og við teljum að það eigi að uppfylla
hann gagnvart okkur."
Saksóknara ber að hlusta
-Þá að máli hermannsins sem handtekinn
var vegna hnífstungu íHafnarstræti. Utanrík-
isráðuneytið vildi samþykkja ósk Bandaríkja-
manna um að þeim yrði framseld lögsaga í
máli mannsins en ríkissaksóknari var mót-
faiiinn því. Hvað fínnst þér sjálfum?
„Við höfðum þá skoðun, bæði ég og dóms-
málaráðherra, að þar sem atvikið átti sér ekki
stað innan varnarsvæðisins væri ákvörðun
um lögsöguna ekki hjá utanríkisráðuneytinu
heldur hjá saksóknaraembættinu. Hitt er
annað mál að við teljum einnig báðir að sak-
sóknari eigi að horfa til sömu sjónarmiða
hvað þetta varðar og utanríkisráðuneytið
„Þetta er ekki bara ógeðfellt heldur líka heimskulegt h]á forráðamönnum olíufélaganna. Þó að menn séu auðvitað neyddir til þess að fá bensín á bílinn sinn hvernig sem selj-
andinn hagar sér eiga menn ekki að notfæra sér það."