Morgunblaðið - 22.06.2001, Blaðsíða 29

LISTIR
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 22. JÚNÍ 2001 29
TVÆR ungar listakonur, sem ný-
lega hafa lokið framhaldsnámi erlend-
is og hafist handa við að hasla sér völl
á sviði tónlistar, héldu tónleika í
Listasafni Sigurjóns Ólafssonar sl.
þriðjudag. Efnisskráin var einkar
óvenjuleg, þar sem aðeins voru tekin
til meðferðar söngverk eftir tvö tón-
skáld, nefnilega Samuel Barber
(1910–81) og Jórunni Viðar. Samuel
Barber átti í erfiðleikum með að til-
einka sér nýjungar modernista og að
hafna eldri gildum og hlaut fyrir
bragðið nokkuð óvægna gangrýni .
Sjálfur segir hann; „þegar ég tónset
orð, þá gef ég mig þeim á vald og læt
tónlistina spetta upp af hljómi
orðanna. Í hljóðfæratónlist læt ég til-
finninguna ráða, því ég er ekki upp-
tekinn af því að vera tónskáld. Sagt er
að tónlist mín sé stíllaus, sem ég tel að
skipti ekki máli, því ég held áfram að
gera það sem mér þykir einhverju
varða og ég trúi því, að til þess þurfi
nokkuð hugrekki.“
Það sem er merkilegt við sögu
Barbers, er að nú á seinni árum hefur
tónlist hans unnið á og vilja amerískir
sagnfræðingar minna á sams konar
þróun varðandi tónverk eftir Brahms,
sem á sínum tíma þóttu gamaldags,
tilfinningalaus og tilbúin tónlist. Það
er sem nú er viðurkennt, byggist á því
að tónlist beggja er vel gerð, svo ólíkir
sem þeir nú annars eru. Söngverkin
eftir Barber þykja sérlega vel gerð,
enda kunni hann ýmislegt fyrir sér í
söng og var um tíma að gæla við þá
hugmynd að gerast söngvari og fór til
Vínarborgar, stundaði þar söngnám
og hélt tónleika og söng m.a heilt pró-
gramm í NBC-útvarpið 1935.
Tónleikar Gerðar Bolladóttur og
Júlíönu Rúnar Indriðadóttur í Lista-
safni Sigurjóns Ólafssonar hófust á
þremur söngvum op. 2 eftir Barber,
The Daisies við ljóð eftir J.Stephens,
With Rue my Heart is Laden við
kvæði eftir A.E. Houseman og Bessie
Bobrail eftir Stephens. Þessi lög eru
sérlega einföld, samin á árunum 1927
til 1934, þegar Barber var um það bil
að ljúka námi en hafði þá þegar samið
mjög stórt safn af sönglögum. Þessi
lög voru fallega flutt en nokkuð vant-
aði á að framburður textans væri
nægilega skýr, sem var nokkuð baga-
legt í síðasta laginu Bessie Bobtail, en
það er hvað innihald textans snertir
ekki langt frá Betlikerlingu Gests
Pálssonar.
Aðalviðfangsefni tónleikanna var
Knoxville Summer of 1915, við prósa-
ljóð eftir James Agee, en þetta tónles-
tónverk var upphaflega samið 1947
fyrir stóra hljómsveit og söngvara en
síðar (1950) endurunnið fyrir kamm-
ersveit. Þarna er textinn sérlega mik-
ilvægur og einnig framburðarmótun
hans, til að ná fram sérkennilegri sýn
drengs, er lýsir sumarkveldi heima
hjá sér. Þrátt fyrir að söngur Gerðar
væri oft fallega mótaður vantaði tölu-
vert í frásögn hennar og túlkun. Fjór-
ir söngvar op. 13 samdir á árunum
1937 til 1940 eru töluverð tónverk, t.d
Sure on this Shining Night, þar sem
Barber notar kanón-vinnubrögð mjög
fallega og síðasta lagið Nocturne, sem
er perla. Þessi lög voru þýðlega sung-
in.
Á seinni hluta tónleikanna voru
flutt sex söngverk eftir Jórunni Viðar.
Við Kínafljót, þjóðvísa, Júnímorgunn,
Sönglað á göngu, Vort líf og Ungling-
urinn í skóginum, allt klassiskar perl-
ur í safni íslenskra sönglaga og voru
þjóðvísan og Vort líf best flutt. Allur
flutningur Gerðar og Júlíönu var
áferðarfallegur en því miður án átaka
eða skerpu í tóntaki og túlkun, svo að
efnisskráin leið áfram án þess að
nokkurs staðar tæki í eða að nokkru
væri stefnt á ögurbrún háskans. Þrátt
fyrir þetta er ljóst að bæði Gerður og
Júlíana kunna eitt og annað fyrir sér
og ættu því að geta sýnt ögn meiri
snerpu en hér gat að heyra.
Án skerpu í tón-
taki og túlkun
TÓNLIST
L i s t a s a f n S i g u r j ó n s
Ó l a f s s o n a r
Gerður Bolladóttir
og Júlíana Rún Indriðadóttir
fluttu söngverk eftir
Samuel Barber og Jórunni Viðar.
Þriðjudagurinn 19. júní, 2001.
EINSÖNGSTÓNLEIKAR
Jón Ásgeirsson
UNNAR Örn Auðarson opnar sýn-
inguna Fullvaxta í gallerí@hlemm-
ur.is, Þverholti 5, á morgun, laug-
ardag, kl. 17. Á sýningunni er Unnar
að vinna með hluti úr sínu daglega
lífi, eins og mat, heimili og íþróttir,
sem hann hristir saman og býr til
eina heild. Sýningin samanstendur
af hlutum og hugmyndum sem bæði
hafa tilfinningalegt en að samaskapi
ópersónulegt gildi fyrir listamann-
inn. Þannig gefur hann áhorfend-
unum tækifæri til að leika sér að
umhverfinu og listinni og finna þar
sínar eigin forsendur.
Sýningin stendur til 15. júlí. Gall-
erí@hlemmur.is er opið fimmtudag
til sunnudags frá 14–18.
Eitt af verkum Unnars Arnar Auðarsonar á sýningunni Fullvaxta.
Daglegt líf á Hlemmi
22 LISTAMENN hafa ver-
ið valdir á sýningu Carne-
gie Art Award 2001 sem
opnuð verður þann 4. nóv-
ember í Kaupmannahöfn.
Sýningin hefir yfirskriftina
Ný sýn á norrænan sam-
tíma og er Kristján Guð-
mundsson meðal sýnenda.
119 listamenn voru til-
nefndir til sýningarinnar af 30 sér-
fræðingum í norrænni samtímamál-
aralist frá Norðurlöndunum fimm.
Dómnefndin undir stjórn Lars
Nittve frá Tate Modern valdi úr til-
nefndum listamönnum og velur að
auki verðlaunahafa úr hópi hinna 22
sýnenda.
Sýningin verður opnuð með verð-
launaafhendingu í Arken nú-
tímalistasafninu í Kaup-
mannahöfn. Fyrstu verðlaun
eru 500.000 skr., önnur verð-
laun 300.000 skr. og þriðju
verðlaun 200.000 skr. Dóm-
nefndin veitir einnig styrk
upp á 50.000 skr. til lista-
manns af yngri kynslóð. Til-
kynnt verður hverjir hljóta
myndlistarverðlaun Carnegie Art
Award 2001 í kjölfar dómnefndar-
fundar í byrjun september.
Á Arken verður sýningin uppi til
25. nóvember og flyst þá á milli höf-
uðborga Norðurlandanna og að auki
til Lundúna. Sýningin verður sett
upp í Listasafni Kópavogs 6. febrú-
ar.
Kristján Guðmunds-
son meðal sýnenda
Kristján
Guðmundsson
Carnegie Art Award 2001
LEIKFÉLAGIÐ Sýnir verður í
Hrísey á Eyjafirði með sýningu á sjö
frumsömdum örleikritum á morgun
kl. 14. Önnur sýning verður þann
sama dag í Hánefstaðareiti í Svarf-
aðardal kl. 20. Lokasýning verður
svo laugardaginn 30. júní á Hvera-
völlum á Kili. Verkin voru frumsýnd
í Öskjuhlíð í Reykjavík 27. maí sl.
Efni verkanna er afar fjölbreytt,
gaman og alvara í bland en flest
fjalla þau á einhvern hátt um sam-
skipti kynjanna. Sjö leikstjórar úr
félaginu leikstýra verkunum sjö.
Frumsamin lifandi tónlist er notuð
í sýningunni.
Þátttakendur í sýningunni eru um
það bil 25 og koma víða að úr áhuga-
leikfélögum landsins. Leikfélagið
Sýnir var stofnað 1997 og er af-
sprengi Leiklistarskóla Bandalags
íslenskra leikfélaga. Félagið starfar
mest á sumrin þar sem meðlimir
þess starfa flestir með öðrum leik-
félögum yfir veturinn.
Leikfélagið Sýnir vill fara með
leiklistina til fólksins í landinu og
býður þess vegna til leiksýninga þar
sem þeirra er síst von og er aðgang-
ur ókeypis áhorfendum.
Leikfélagið
Sýnir í Eyja-
firði og á Kili