Morgunblaðið - 22.06.2001, Side 42

MINNINGAR
42 FÖSTUDAGUR 22. JÚNÍ 2001 MORGUNBLAÐIÐ
✝ Hallgerður Jóns-dóttir frá Mið-
skeri lést á Hjúkr-
unarheimili
Skjólgarðs 17. júní
2001. Hallgerður
var fædd 27. maí
1920 á Hoffelli í
Nesjum. Var hún
elst 12 systkina sem
öll eru á lífi. For-
eldrar hennar voru
Halldóra Guðmunds-
dóttir og Jón J.
Malmquist sem
lengst af bjuggu í
Akurnesi.
Hallgerður giftist Benedikt Ei-
ríkssyni frá Miðskeri 20. febrúar
1956, lifir hann konu sína og
dvelur á Skjólgarði. Hallgerður
og Benedikt eignuð-
ust 4 börn og eru
þau Kolbrún, f. 21.
maí 1944; Steinunn,
f. 4. mars 1949, gift
Magnúsi Kr. Frið-
finnssyni, f. 13. apr-
íl 1950; Jón, f. 5.
mars 1950, maki
Anna María Ragn-
arsdóttir, f. 9. júlí
1961, og Guðjón, f.
26. desember 1960,
maki Ásta Björk
Arnardóttir, f. 1.
október 1971.
Barnabörnin eru
orðin 16 og barnabarnabörn 9.
Útför Hallgerðar fer fram frá
Bjarnarneskikrju í dag föstudag-
inn 22. júní kl. 14.
Þú kvaddir þetta líf með reisn,
elsku mamma mín.
Svona rétt í byrjun þjóðhátíð-
ardagsins. Þú þurftir sem betur fer
ekki að þjást lengi og mikið var ég
fegin að geta verið hjá þér þessar
síðustu stundir. Og þegar allt var
búið var svo mikil ró og friður yfir
þér, að mér leið vel ef hægt er að
tala um að manni geti liðið vel þeg-
ar svo náinn ættingi kveður þessa
jarðvist, og það hún mamma. En
svona gerast víst hlutirnir og eng-
inn ræður við neitt.
Ég ætla ekki að hafa mörg orð
um okkar samveru hér, elsku
mamma. Þess í stað vil ég þakka
þér fyrir allt og þá meina ég allt
sem þú hefur gert fyrir mig og
mína í gegnum árin. Það var sama
hvað það var, t.d. sauma jólafötin á
mig og börnin, passa börnin hvort
sem var heima hjá þér eða mér og
svona mætti lengi telja. Ég gat
alltaf leitað til þín með allt, hvernig
sem aðstæður voru, á hvaða tíma
sem var, alltaf var æskuheimilið
mitt annað heimili þótt ég ætti mitt
eigið. Ég gat talað við þig um allt,
bæði sem barn, unglingur og full-
orðin og leitað ráða um flest sem
viðkemur lífinu. Þú varst stórbrot-
in og sterk persóna, öllum leið vel í
návist þinni og fóru ríkari frá þér.
Það fór heldur enginn svangur frá
þínu borði, hvort sem var hátíð eða
virkur dagur, heima eða úti á túni
við heyskap, í kartöflugarðinum við
upptekt og í réttunum. Það voru
ógleymanlegar stundir úti-kaffitím-
arnir, allar kræsingarnar, alls kon-
ar brauð, sætt og ósætt, rjúkandi
heitt kakó og kaffi. Það var alveg
frábært og samt varst þú líka að
vinna með okkur í þessu öllu nema
réttunum. Að síðustu langar mig
að minnast á hvað þú varst mikið
náttúrubarn, ræktaðir grænmeti
svo ljúffengt og gott, svo fékkst þú
smágarð sem þú settir í tré og
blóm og gróðurhús sem þú fylltir
aðallega af margs konar rósum í
öllum litum og fleiri litríkum blóm-
um. Við þetta lagðir þú mikla rækt
og útkoman varð eftir því risavaxin
tré og runnar og ógrynni af fal-
legum blómum. Af þessu hafðir þú
yndi og ánægju og áttir mörg spor-
in í þennan unaðreit og hlúðir að,
hreinsaðir og prýddir af alúð og
natni. Í lokin set ég tvær bænir
sem voru þær fyrstu sem þú
kenndir mér og sem lýsa trúrækni
þinni.
Láttu nú ljósið þitt
loga við rúmið mitt,
hafðu þar sess og sæti
signaði Jesú mæti.
(Höf. ókunnur.)
Kristur minn, ég kalla á þig,
komdu að rúmi mínu,
gakktu inn og geymdu mig
Guð í faðmi þínum.
Elsku mamma mín, ég kveð þig
hinstu kveðju með sorg í hjarta.
Enn og aftur þakka þér fyrir allt,
já, allt.
Minningin lifir um góða móður.
Ég bið góðan Guð að styrkja elsku
pabba minn í sorg hans og missi,
einnig ömmubörnin og langömmu-
börnin, sem þakka ömmu sinni fyr-
ir allt og sakna hennar sárt en
munu alltaf eiga minninguna um-
bestu ömmu í heimi.
Elskulega mamma mín,
mjúk er alltaf höndin þín.
Tárin þorna sérhvert sinn
sem þú strýkur vanga minn.
Þegar stór eg orðin er
allt það skal ég launa þér.
(S.J.J.)
Þín dóttir
Kolbrún.
Hún Hallgerður eða Halla eins
og hún var ávallt nefnd í sveitinni
sinni er dáin. Hennar verður lengst
af minnst fyrir sinn sérstaka per-
sónuleika. Má þar margt til nefna.
Hún var alin upp á stórbýlinu
Hoffelli, mannmörgu heimili, þar
sem hún var samtíma fólki frá 19.
öldinni. Halla hafði sérstaka frá-
sagnarhæfileika og voru frásagnir
hennar frá æskuárunum í Hoffelli
gæddar dulúðugum ljóma þá er
hún minntist gamla fólksins. Þar
heyrði hún margskonar sögur af
álfum og öðrum huldum vættum.
Hefur þá e.t.v. glæðst með henni
sá frásagnarhæfileiki sem hún var
svo rík af. Skáldsögur voru upp-
áhaldslesefni hennar og þær gat
hún endursagt af þvílíkri innlifun
að það var sem hún væri að lýsa
bestu vinum eða óvinum eftir per-
sónugerð sögupersóna. Í samræð-
um var hún skemmtileg og fyndin
og hafði á hraðbergi ýmiss konar
hnyttin orðatiltæki sem öðrum
voru ekki töm. Hún skapaði ávallt
glaðværð þar sem hún var stödd
hvort heldur var yfir kaffibolla í fá-
mennum vinahópi eða á fjölmenn-
um samkomum.
Halla hafði mikla unun af hvers
konar ræktun, bæði blóma og
trjáa, og bjó sér smátrjáreit í nátt-
haganum austan af bænum sínum á
Miðskeri þar sem hún bjó með
Benedikt manni sínum og börnum
þar til þau fluttu sig um set. Litla
gróðurhúsið sitt flutti hún með sér
og hélt áfram að rækta rósir og
aðrar skrautjurtir sem hún sinnti
af alúð og natni og sýndi gestum
og gangandi með gleði og stolti.
HALLGERÐUR
JÓNSDÓTTIR
✝ Ása Valdís Jón-asdóttir fæddist
26. febrúar 1927 í
Reykjavík. Hún
varð bráðkvödd
hinn 15. júní síðast-
liðinn. Foreldrar
hennar voru Jónas
Halldór Guðmunds-
son skipasmiður, f.
2.9. 1891 að Hrauni
í Keldudal, Dýra-
firði, d. 22.9. 1970,
og kona hans,
Margrét Ottesen
Guðmundsdóttir
húsmóðir, f. 19.2.
1890 að Ingunnarstöðum í Kjós,
d. 10.12. 1964. Bræður Ásu eru
Pétur Mikkel prófessor í vatna-
líffræði við Kaupmannarhafn-
arháskóla, f. 18.6. 1920; Guð-
Friðrik Arnesen útgerðarmaður,
f.10.1. 1873 á Seyðisfirði, d. 6.6.
1937, og Jónína Sigríður Frið-
riksdóttir Möller, f. 22.6. 1877 á
Akureyri, d. 30.1. 1968.
Börn Ásu og Geirs eru: 1) Jón
Karl Friðrik prófessor i efna-
fræði við Háskóla Íslands, f. 19.4.
1952, kona hans er Sigrún Hjart-
ardóttir leikskólasérkennari,
f.18.5. 1952, sonur þeirra er
Hjörtur. 2) Margrét líffræðingur,
f. 15.2. 1954, sambýlismaður
hennar er Gísli Guðmundsson
efnaverkfræðingur, f. 14.2. 1954.
Börn þeirra eru Þorbjörg, Ása
Valdís, Hjörleifur og Margrét. 3)
Jónas Halldór vélstjóri, f. 14.5.
1957. 4) Nína Sigríður myndlist-
arkona og verslunareigandi, f.
30.6. 1960, sambýlismaður henn-
ar er Orville Joseph Pennant
danskennari og verslunareigandi,
f. 10.7. 1967. Dóttir þeirra er
Deondra.
Útför Ásu Valdísar fer fram frá
Árbæjarkirkju föstudaginn 22.
júní og hefst athöfnin kl. 13:30.
mundur skipasmiður,
f. 12.11. 1921; Jón
Örn skipasmíðameist-
ari, f. 25.2. 1923,
d.19.10. 1983.
Að loknu gagn-
fræðaprófi nam Ása
hattasaum við Iðn-
skólann í Reykjavík
og dvaldi síðan um
tveggja ára skeið í
Danmörku þar sem
hún lagði stund á
handverk og listnám.
Eftir að hún hóf störf
utan heimilis var það
lengst af við verslun-
arrekstur og verslunarstörf.
Ása giftist Geir Arnesen efna-
verkfræðingi, f. 14.5. 1919, d.
16.5. 1991, hinn 22. júni 1951.
Foreldrar Geirs voru Jón Carl
Það vex inná heiðinni ein veðruð jurt
sem vindar hafa ekki slitið burt
Þó að nísti blöðin hennar bitur nál
ber hún lit að nýju um sumarmál
Og þó að gráan hélustilk hún hneigi í
svörð hnarreist aftur rís hún er þiðnar
jörð
Það sem henni yljar best er auglit þitt
– heiðin þar sem hefst hún við er hugskot
mitt.
(Olga Guðrún Árnadóttir.)
Það er með söknuði sem við sitj-
um hér og skrifum kveðjuorð til
ömmu Ásu.
Aldrei hefði það hvarflað að okk-
ur að leiðir myndu skilja svo
snemma.
Það er erfitt að ætla í fáum orð-
um að minnast ömmu Ásu, því allt
frá því að við komum í heiminn hef-
ur hún verið svo stór hluti af okkar
lífi. Hún amma var sannkölluð of-
urkona og ekkert virtist það vera
sem var henni ómögulegt, hún var
amma sem kunni allt og gat allt. Ef
bíllinn hennar bilaði opnaði hún
húddið og dró fram leiðbeininga-
bæklinginn. Hún var jafn fim á bor-
vélina, sem afi gaf henni í afmæl-
isgjöf, og saumavélina, en hún var
listakona í höndunum, saumaði
bæði föt og bútasaumsteppi. Amma
setti það hvorki fyrir sig að mála
þakið né fara hálf út um gluggana á
2. hæð til að þvo þá að utan.
Á Þingvöllum undi amma sér
best því hún var mikið náttúrubarn
og eftir að afi lést urðu Ásustaðir í
raun hennar heimili. Við systkinin
höfum búið fyrir austan heilu og
hálfu sumrin og má því segja að hún
hafi átt stóran þátt í uppeldi okkar.
Tímunum saman gátum við spjallað
um allt og ekkert.
Það var nefnilega þannig að
amma hafði einstakt lag á að ná til
fólks og þá skipti það engu máli
hvort viðmælandinn var 5 ára eða
95 ára. Amma hafði líka mjög
ákveðnar skoðanir á því hvernig
hlutirnir ættu að vera og hvernig
maður ætti að haga sér og var
óþreytandi við að kenna okkur
ýmsa praktíska hluti. Það sem
stendur upp úr er hvernig hver
hlutur hjá henni átti sinn stað og
þessi ótrúlega nýtni, engu átti að
henda, allt var nýtt og það helst
þrisvar sinnum.
Amma hafði alltaf nóg að gera og
endalaust virtust verkefnin bíða.
Okkur krökkunum fannst hún nú
stundum alveg ofvirk. Það virtist til
dæmis ekki duga henni að stinga
upp alla fíflana í sinni lóð á Þing-
völlum heldur stakk hún líka upp
alla fíflana nálægt sínum lóðamörk-
um, til að eiga ekki á hættu að þeir
mundu sá sér yfir til hennar. Þrátt
fyrir að alltaf væri nóg að gera voru
nokkrir fastir liðir sem tilheyrðu
verunni í sveitinni. Öll kvöld nema
mánudagskvöld var farið í sund. Á
leiðinni að sundlauginni skoðaði
amma þá grjóthnullunga sem hún
hafði augastað á fyrir sumarbústað-
arlóðina. Eftir sundferðina voru
málin rædd við Þóru á Syðri-Brú
yfir matarkexi. Okkur systkinunum
til mikillar ánægju var alltaf gert
stutt stopp hjá Dísu frænku sem
bauð upp á pönnsur og rabarbara-
rétti. Á leiðinni heim úr sundi tók
hún nokkra steinhnullunga og stafl-
aði þeim ásamt okkur systkinunum
í Nissan Micra-„flutningabílinn
sinn. Fyrir svefninn var svo alltaf
boðið upp á lakkrískonfekt og peru-
brjóstsykur. Minningarnar eru
margar og góðar úr sveitinni og það
verður eflaust skrítið að vera þar
án ömmu Ásu, að sjá ekki þúst á
hreyfingu milli trjánna.
Við erum þakklát fyrir að hafa
fengið að njóta nærveru ömmu í
þennan tíma, sem þó hefði mátt
vera lengri. Tíminn sem við áttum
með henni var ómetanlegur lær-
dómur fyrir lífið, auk þess sem hún
skilur eftir sig bestu mömmu í
heimi. Hún setti mark sitt á alla
hluti í kringum sig og við vonum að
það hafi hún líka gert við okkur.
Amma Ása var einstök kona. Minn-
ing hennar lifir með okkur.
Í dag, 22. júní, hefðu afi og amma
átt gullbrúðkaup og okkur grunar
að afa hafi verið farin að leiðast bið-
in.
Þín barnabörn,
Þorbjörg, Ása Valdís,
Hjörleifur og Margrét.
Þegar ég hugsa til Ásu tengda-
móður minnar koma fjölmargar
ólíkar myndir upp í hugann. Mig
langar til að segja frá nokkrum
þeirra.
Ég sá hana fyrst þegar ég kom
inn á heimili hennar og Geirs í
Hvassaleiti. Ég hafði þá nýlega
kynnst Jóni núverandi manni mín-
um og elsta barninu hennar. Ása
var önnun kafin við einhverjar
framkvæmdir í íbúðinni. Ég fann
strax fyrir hlýlegu viðmóti hennar
þegar hún heilsaði mér. Hún var
með sandpappír í höndunum og
verkfæri allt í kring. Seinna komst
ég að raun um að þetta var einmitt
sú mynd sem helst einkenndi Ásu.
Hún var sístarfandi og eilíft með
nýjar áætlanir á prjónunum.
Ása kom með þegar við Jón skoð-
uðum fyrstu íbúðina sem við keypt-
um. Á örskömmum tíma var hún
búin að greina ástand íbúðarinnar,
taka eftir öllum vanköntum, raka-
skemmd við glugga, sprungu í
steypu eða rifu í gólfi. Þá hófst tími
endurbóta. Ása var mætt á staðinn,
tilbúin í slaginn, pússaði, málaði og
boraði. Allt var þetta gert af svo
mikilli natni og nákvæmni að okkur
hinum fannst stundum nóg um. En
Ása sagði þá ákveðið: „Ef maður
gerir þetta ekki almennilega núna
þá verður það aldrei gert.“ Þegar
aðrar konur glöddust yfir djásni
eða dýrgripum, gladdist Ása mest
yfir borvél eða lóðunartæki sem
hún fékk í jólagjöf frá eiginmanni
sínum.
Ása hafði mjög næmt auga fyrir
fallegum hlutum. Vel gert og vand-
að handverk eða góð list fór ekki
framhjá henni. Hún naut sín á forn-
sölum og var eldsnögg að sjá út
hvað var ekta og hvað ekki. Ása
hefði aldrei klæðst fötum sem ekki
voru úr „almennilegu“ efni.
Sumarbústaðurinn í Þingvalla-
sveit er kafli út af fyrir sig. Þar leið
henni best og þangað flutti hún á
hverju vori í maílok og hélt þar til
allt fram í október. Ekki sat hún
þar auðum höndum frekar en
endranær. Hún rogaðist með grjót
og hraunhellur um lóðina, hún
plantaði trjám og dyttaði að húsi.
En veran þar var ekki bara vinnan
ein heldur naut hún sín ekki síður í
faðmi fjölskyldunnar, þegar börn
hennar og barnabörn komu í heim-
sókn. Þá var slegið upp veislu og
setið fram á rauða nótt og spjallað
um heima og geima.
Ása var mikil heimskona. Hún
heimsótti okkur Jón til Bandaríkj-
anna í fyrra, þar sem við dvöldum
tímabundið. Þetta var eftirminni-
legur tími, við ferðuðum talsvert
um og það var gaman að upplifa
með henni þegar hún hreifst af feg-
urð í umhverfinu og vönduðum
hlutum. Á sama hátt fór gervi-
mennska og óvandaðir hlutir í taug-
arnar á henni. Einu sinni sagði hún
þegar við settumst inn á veitinga-
hús: „Mikið ósköp er ómerkilegt
efnið í þessum hnífapörum, ég tæki
þau ekki einu sinni með í útilegu.“
Þessar myndir og þúsund aðrar
er gott að eiga. Þær munu fylgja
mér ævina á enda.
Sigrún Hjartardóttir.
Í dag er til moldar borin tengda-
móðir mín, Ása Valdís. Það var á
laugardaginn, sem okkur barst
fréttin um lát Ásu. Þetta var fal-
legur dagur, sól á himni og róleg-
heit yfir heimilinu, svona einn af
þessum dögum þegar maður segir:
Mikið er dásamlegt að vera til. En
steinninn sem settist í hjartastað
þennan dag er þar enn og því lang-
ar mig til að reyna að létta þá byrði
með því að setja nokkur orð á blað
um samferð okkar Ásu.
Mér finnst langur vegur síðan ég
kom fyrst í Hvassaleitið og spurði
eftir henni Möggu minni. Geir heit-
inn kom til dyra og mældi mig ekki
einu sinni út. Ég var greinilega
einn af mörgum sem spurði eftir
einhverjum af krökkunum í
Hvassaleitinu, ég skildi það síðar að
það tekur því ekki að koma sér í
kynni við alla sem koma inn á heim-
ilið. Þeir verða fyrst að sýna hvað í
þeim býr eða í það minnsta koma í
nokkrar heimsóknir. Mér var boðið
í bæinn og meðan beðið var í ofvæni
eftir að dóttirin léti sjá sig kom Ása
fram og kynnti sig. Þá var ég
greinilega tekinn út og þar sem
ekki var til siðs að háskólanemar í
þá daga leggðu mikið upp úr klæða-
burði eða útliti hef ég ugglaust ekki
skorað mörg stig hjá Ásu í þetta
skiptið. En þrátt fyrir það hefur
hún séð eitthvað við drenginn og
dró mig framhjá ryksugu, sem allt-
af var á miðjum ganginum, og inn í
stofu. Þar sýndi hún mér nýjustu
framkvæmdir, búið að brjóta einn
vegg og nú átti að skipta um gólf-
efni, teppin áttu að fara út til að
hægt væri að parketleggja alla
neðri hæðina og svo átti að skipta
um gler og líklega þyrfti hún að
mála þakið í sumar. Mér fannst
þessi litla kona ansi áköf og stjórn-
söm. Því skaust í gegnum hugann,
að ekki yrði gott að fá Ásu fyrir
tengdamömmu; kona með þennan
fítonskraft yrði sjálfsagt með nefið
ofan í öllum málum barna sinna. En
annað kom í ljós og þegar ég hugsa
til baka man ég ekki eftir að hallað
hafi í eitt einasta skipti á vináttu
okkar í þessi rúmlega tuttugu ár,
sem leiðir okkar lágu saman. Og ég
ÁSA VALDÍS
JÓNASDÓTTIR