Morgunblaðið - 22.06.2001, Blaðsíða 55

BRÉF TIL BLAÐSINS
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 22. JÚNÍ 2001 55
HÖLDUM ró okkar og ekki vera sí-
fellt að leita að sökudólgum.
Mér finnst að sjómenn gætu
breytt sinni veiðiaðferð og þeir ættu
að ganga jákvæðari til veiðanna.
Mig langar að minna á það að um
og fyrir aldamót 1900 var stundum
svo mikil ördeyða að ekki fékkst
bein úr sjó í langan tíma. Að vísu
var þá aðeins veitt á handfæri en
við höfum margar heimildir fyrir
því og aðgengilegar að jafnvel
Faxaflói, sem var ein af okkar bestu
gullkistum þá, var alveg fisklaus ár-
ið 1904. Þótt bæði íslenskar og
franskar stórar skútur flengdust
um allan sjó var alveg ördeyða.
Núna gerist það vetur eftir vetur
(um hrygningartímann) að myndir
birtast af sjómönnum sem hver í
kapp við annan lætur mynda sig
með svo stóran þorsk að hann varla
loftar honum. Þetta er svo sem
glæsilegt, ef maður vissi ekki að
innan í þessum fiskum er efni í tugi
milljóna þorska ef hrygning tækist
með besta móti. Þótt verið sé að
loka smásvæðum um hrygningar-
tímann er það ekki nóg, það þarf að
banna alla veiði á hrygningartím-
anum á þeim svæðum þar sem fisk-
urinn hrygnir. Og það þarf að
banna togurum að fiska, t.d. innan
12 mílna, til prufu í nokkur ár og
taka í alvöru á brottkastinu. Á ár-
unum fyrir og upp úr 1950 áttum
við um 20 síðutogara af stærðinni
500-700 tonn, núna hinn 7. júní telur
maður 36 skuttogara af stærðinn
1000-3000 tonn uppi í landsteinum
sem virka eins og ryksugur. Það
vita allir að minnst einn þriðji til
helmingur afla þessara togara fer
beint í sjóinn aftur og komið er að
landi aðeins með beinlaus og roð-
laus flök. Í mörg ár hef ég skrifað
um þetta brottkast hjá frystitog-
urunum. Ég sagði einu sinni frá
togara sem kom úr Barentshafi með
200 tonn af flökum árið 1996. Morg-
unblaðið sagði þá að það hefðu verið
600 tonn upp úr sjó.Ég held að fyrir
þá sem eitthvað þekkja til veiða á
sjó sé ekki vandi að vita hvað hefur
orðið um fiskinn sem hvarf.
Svo er það annað; netaveiðiskip
veiða alltaf stærsta fiskinn um leið
og hann er að hrygna. Hvalir og sel-
ir hljóta að éta milljónir tonna af
fiskafurðum, ef ekki fiskinn þá ætið
frá honum, þannig að við verðum að
fara að veiða hvali strax þegar
markaður fyrir afurðina finnst. Nú
hefur nefnd um brottkast fisks skil-
að sínu starfi. Hver er ekki sam-
mála þessari þriggja manna nefnd?
Togaraeigandinn úr Hafnarfirði.
KARL ORMSSON,
Gautlandi 5, Reykjavík.
Göngum skynsamlega
um fiskimiðin, stærsta
gjaldeyrisforða okkar
Frá Karli Ormssyni:
STÚLKNAKÓR Reykjavíkur lagði
land undir fót 9. júní sl. og hélt til
strandbæjarins Marina di Massa á
vesturströnd Ítalíu og dvaldi þar í
viku við söngæfingar undir stjórn
Margrétar Pálmadóttur söngstjóra.
Rúmlega 30 stúlkur á aldrinum 10
til 14 ára tóku þátt í ferðinni auk
nokkurra foreldra undir styrkri
stjórn fararstjórans Sigríðar Önnu
Ellerup.
Stúlkurnar stunduðu ekki aðeins
söngæfingar í ferðinni því þær
sungu tvisvar sinnum opinberlega
þessa viku. Stúlknakórnum var boð-
ið að syngja við opnun listahátíðar í
bænum Asta vestarlega á Póslétt-
unni þar sem mikið er framleitt af
þekktu freyðivíni. Á listahátíðinni
var m.a. verið að opna sýningu
nokkurra íslenskra myndlistar-
manna sem standa saman að lista-
gallerínu „Meistari Jakob“ á Skóla-
vörðustíg í Reykjavík. Var söng
stúlknakórsins mjög vel tekið af
boðsgestum á hátíðinni og undr-
uðust þeir hve söngur svo ungra
stúlkna var agaður og framburður á
latneskum textum skýr. Einnig
söng Stúlknakór Reykjavíkur við
kaþólska messu í heimabænum,
Marina di Massa, þar sem stúlk-
urnar fluttu latneska messukafla og
íslensk og erlend lög. Táruðust
kirkjugestir yfir fallegum söng
stúlknanna og hrópuðu bravissimo
og klöppuðu þeim lof í lófa þegar
þær gengu út úr kirkjunni.
Fullyrða má að íslensku stúlk-
urnar voru góð landkynning í þess-
ari ferð. Æfingabúðir sem þessar á
erlendri grund skila að sjálfsögðu
miklum árangri í betri söng auk
þess sem þátttakendur fá tækifæri
til að kynnast annarri menningu og
læra ýmislegt í framkomu sem ung-
um dömum er hollt að tileinka sér.
Auk þess að stunda strangar æf-
ingar og syngja opinberlega fyrir
fyrir erlenda áheyrendur fóru
stelpurnar á ströndina og lærðu að
prútta við strandsölumenn um
æskilegt verð á ýmsum varningi. Þá
foru stúlkurnar í tvær kynnisferðir,
upp í Marmarafjöllin ofan við bæ-
inn þar sem tekinn hefur verið
marmari í höggmyndir og kirkjur
og hallir Evrópu um aldir. Einnig
skruppu þær til Pisa þar sem
skakki turninn hallar enn undir
flatt.
Það voru því sólbrúnar og sælar
söngstúlkur sem flugu heim frá
Mílanó 16. júní sl. tilbúnar til að
taka þátt í þjóðhátíðardagskránni í
Reykjavík. Þessi söngferð til Rív-
íerunnar ítölsku var því samfelld
sól, sæla og söngur fyrir Stúlkna-
kór Reykjavíkur.
BJARNI REYNARSSON,
Ásvallagötu 75, Reykjavík.
Bjartar raddir
á Rívíerunni
Frá Bjarna Reynarssyni:
Kórinn við kirkjudyr í Marina di Massa.
Skeifunni 17 sími 550-4100
Furuvöllum 5 sími 461-5000
Sumartilboð
Intel Celeron 450MHz örgjörvi • 6.0GB
harður diskur • 64MB vinnsluminni •
Geisladrif • 10.4” TFT snertiskjár •
Hljóðkort • 56Kb mótald • 10/100 netkort
Win 98 SE stýrikerfi • MS Word 2000
700MHz Celeron • 64 MB vinnsluminni •
6.0 GB harður diskur • 12,1” TFT skjár •
Geisladrif • 56K mótald • Win 98 SE • MS
Word 2000 • MS Works 2000
500Mhz Pentium III • 64MB • 11,3” TFT
skjár • 6GB diskur • 56K mótald / 10/100
netkort • Win 98 stýrikerfi
700Mhz Intel celeron • 64 MB vinnsluminni
• 5.0 GB harður diskur • Geisladrif • 56K
mótald • 12,1” HPA skjár • Win 98 ME
stýrikerfi • MS Works 2000 • MS Word
2000
Office1 03/06-2001
Toshiba Portege 3440CT
Intel Celeron 700 • 128MB vinnsluminni
• 10GB harður diskur • TFT 13.3" skjár
• 8xDVD • 56K mótald • Hátalarar • Win
98 ME stýrikerfi
Fujitsu Siemens Lifebook 2154
Fujitsu Siemens Lifebook 4355
kr: 139.900,-
kr: 199.900,-
kr: 169.900,-
kr: 149.900,-
kr: 129.900,-
Fujitsu Siemens Liteline 700
Toshiba Satellite 1700-500
AFMÆLI
„Tíminn líður hratt
og vér erum á flugi.“
Þessi orð í fræðum Pét-
urs biskups minna mig
á merkisafmæli Hálf-
dans frá Dalsseli, sem
ég með þessum línum
sendi síðbúna afmælis-
kveðju.
Af óvandabundnum
mönnum gerði Hálfdan
mér einna stærstan
greiða um ævina. Hann
lærði útvarpsvirkjun og
var umboðsmaður Við-
tækjaverslunar.
Útvarp í sveitum var
bylting – menningarbylting.
En á þessum tíma var kreppa í
landi og afkoma ömurleg. Útvarp var
því óvíða á sveitabæjum á fjórða ára-
tug.
Við Hálfdan vorum nágrannar á
þessum árum. Á haustdögum 1936
segir Hálfdan: Þú verður að fá þér út-
varpstæki.
Ég kvaðst blankur, sem satt var.
Þessu svaraði Hálfdan svo: Ég kem
með tæki og set það upp með tilheyr-
andi. Þú borgar þegar þú getur.
Þessu kostaboði gat ég ekki hafnað.
Tækið var Philips þriggja lampa.
Þá var ekkert rafmagn í sveitinni.
Vegna þess þurfti tvo dýra rafgeyma
á ári og tvo svokallaða „sýrugeyma“.
Þá þurfti að hlaða á 10–12 daga fresti.
Til þess þurfti ég að fara austur að
Seljalandi í V-Eyjafjallahreppi og
vaða tvær ár, önnur þeirra Markar-
fljót. Fljótið var ekki vatnsmikið á
haustin en gat verið fjári straumhart.
Var vissara að hafa trausta vatna-
stöng. Nokkuð var á sig lagt fyrir
þessa „akademíu“ dreifbýlisins. Hver
gerði svo nú?
Við hjón fluttum til Eyja í lok
kreppunnar. Þá var þar skortur á raf-
magni og útvarpstækjum svo nokkuð
sé nefnt, skömmtun. Ég panta út-
varpstæki hjá raftækjakaupmanni.
Hann fær loks tvö útvarpstæki. Svo
vel vildi til að amma kaupmannsins
var langamma mín og út á það fékk ég
ágætt Marconitæki.
Hverfum nú til náttúrunnar. Sum-
arið 1943 ákveðum við tveir félagar og
konur okkar ferð inn á Landmanna-
HÁLFDAN
AUÐUNSSON
afrétt. Þar er fagurt
land og túrisminn hafði
enn ekki numið svæðið.
Ég vissi að Hálfdan í
Dalsseli átti góðan
vörubíl. Hann varð góð-
fúslega við tilmælum
mínum um óbyggða-
ferð.
Eitt fagurt ágúst-
kvöld hófst óbyggða-
ferðin með rómantískri
kvöldsiglingu upp í
Landeyjasand með
trillubáti. Á miðju logn-
væru sundinu kom babb
í bátinn, vélarstopp.
Leiðsla í sundur og bensín rann niður
í bátinn. Þrjár hjúkkur stigu um borð
í Eyjum í boði skipparans. Loks fór
mótirinn að „fungera“ á ný en í lend-
ingu brann farkosturinn. Um nóttina
gisti „skipbrotsfólkið“ á Bakka í
Landeyjum.
Í býti að morgni kom Hálfdan að
bakka eins og samið var. Og nú bætt-
ist í hópinn Leifur Loftsson, smiður
frá Bakka, kunningi okkar Sigurðar
félaga míns.
Logn var og skyggni frábært. Við
karlarnir þrír stóðum á bílpallinum en
konurnar sátu inni hjá bílstjóra. Hann
var líka fararstjóri. Vanir bílstjórar
finna alltaf bestu leiðirnar. Við sem
úti stóðum nutum útsýnisins best og
fundum ekki til þreytu. Þvílíkur mun-
ur eða boddýbílarnir með hörðu tré-
bekkina og stundum þurfti jafnvel að
stafla.
Klukkan 10 að kvöldi var komið í
Landmannalaugar. Við sváfum í kof-
anum og allt var kyrrt. Á öðrum degi
var gengið austur í Laugar. Svo heill-
uð vorum við af fjölbreytileika lands-
ins og öræfakyrrðinni að við bættum
degi við áætlaðan dvalartíma að til-
lögu Hálfdans, okkar ágæta bílstjóra,
en engu fékkst hann til að bæta við
fargjaldið sem var þó lágt.
Ekki löngu eftir þetta ferðalag okk-
ar spurðist að Hálfdan og Sigríður
Kristjánsdóttir kona hans hefðu reist
nýbýli frá Seljalandi með umsvifa-
miklum búrekstri. – Við Ille sendum
Hálfdani bestu kveðjur og þökkum
gömul og góð kynni.
Haraldur Guðnason.
INNLENT
Á AUKAFUNDI skipulags- og um-
ferðarnefndar Hafnarfjarðar sem
haldinn var í hádeginu fimmtudag-
inn 14. júní voru til lokaafgreiðslu til-
lögur um nýtt miðbæjarskipulag.
Borist höfðu á annan tug athuga-
semda frá bæjarbúum sem fjallað
var um á lögformlegan hátt og tekið
tillit til mjög margra þeirra.
Gunnar Svavarsson og Trausti
Baldursson, fulltrúar Samfylkingar-
innar, lögðu til að kvöðum í skipu-
lagstillögunni vegna hússins Dvergs
við Lækjargötu yrði breytt á þann
hátt að heimilt yrði að húsið viki.
Ekki yrði gert ráð fyrir íbúðum í
húsinu fram að þeim tíma er húsið
yrði rifið. Töldu tillöguflytjendur að
húsið hefði ekki listrænt gildi og frá
skipulagslegum sjónarhóli væri
óskynsamlegt að hefja endurgerð
þess með lélegum gæðum á íbúðum í
þeim húsakosti sem fyrir er. Þeir
lögðust alfarið gegn því að breyta
núverandi auðum iðnaðarhæðum í
íbúðarhúsnæði. Þar sem Hafnar-
fjarðarbær er stór eigandi hússins
og starfsemi í því er nærri lögð af er
tækifæri til þess nú að hafna húsinu
sem framtíðarbyggingu í miðbæ
Hafnarfjarðar.
Tillagan féll á jöfnu því fulltrúi
Framsóknarflokksins sat hjá við af-
greiðsluna. Fulltrúar Samfylkingar-
innar og Sjálfstæðisflokksins voru á
öndverðum meiði.
Fulltrúar Sjálfstæðisflokksins
lögðu fram nýja tillögu eftir af-
greiðslu hinnar fyrri að heimilt yrði
að rífa Dverg, en einnig að heimila
íbúðir í húsinu ef eftir slíku yrði sótt.
Tillagan var samþykkt með þremur
atkvæðum en fulltrúar Samfylking-
arinnar sátu hjá og bókuðu að þrátt
fyrir að ánægjulegt væri að heimila
niðurrif á Dvergshúsinu, þá gætu
þeir ekki tekið undir að formfesta
íbúðir í húsinu til lengri eða skemmri
tíma.
Skipulags- og umferðarnefndin
vísaði síðan afgreiðslu sinni til bæj-
arstjórnar þriðjudaginn 19.6.
Tillaga um að rífa
Dvergshúsið í Hafn-
arfirði féll á jöfnu