Íslendingaþættir Tímans - 30.12.1971, Síða 14

MINNING
!
!
Magnúsdótti
húsfreyja á Reykjum í Tungusveit
, Kveðja frá
Indriða G. Þorsíeinssyni:
)
Flýgur andlátsfregn ein yfir
voga og ver,
sem vekur oss trega og harm,
því horfin er frænka sem hlúði
að mér,
og hver má nú líta í sinn barm.
Með sitt gleðinnar bros og
glaðværð í arf
hún gaf &gs sinn hugstyrk og
þor.
Hennar fallega ástúð. Hennar
friðsæla starf
léttu flestum öll daganna spor.
Hér er Nónfjall og Hnjúkur og
niðandi ár
og nætur sem blána við tind.
Hún lifði því öllu og lifir þótt
nár
sé lífsins jarðneska mynd.
1 Þetta umhverfi allt minnir á
þennan reit,
þar sem ættmennin stóðu sinn
vörð.
Heila mannsævi flest. Á meðan
er sveit
þau skulu munuð í þessari jörð.
Um veg okkar reisti hún
veizlunnar borð,
þar var ekkert smátt eða treint.
■ IÞessi fáeinu vers, nokkur
fátækleg orð
eru fósturlaun goldin of seint.
) Flýgur andlátsfregn ein yfir
voga og ver,
yfir víkur og dali og borg.
Hvert á land sem oss ber, þá er
hugurinn hér
og hingað skal stefnt vorri sorg.
t
„Þú, fagra ljós, í ljósinu býrð,
nú launar þér guð í sinni dýrð,
nú gleðst um eilífð þinn andi“.
Þessar ljóðlínur séra Matthíasar
koma mér fyrst í hug, er ég með
fáeinum orðum minnist Ingigerðar
á Reykjum, slík kona var hún.
Ingigerður Magnúsdóttir fædd-
ist í Gilhaga á Fremribyggð í Lýt-
ingsstaðahreppi 20. júní 1888. Hún
var af skagfirzku bergi brotin, dótt
ir Magnúsar Jónssouar bónda í Gil-
haga og konu hans, Helgu ljósmóð
ur Indriðadóttur, og þar ólst hún
upp til fullorðinsára.
í Gilhaga var eitt af þessum
gömlu menningarheimilum, sem
voru bæði burðarásar og hornstein
ar hverrar sveitar. Heimilið var
fjölmennt, fjölskyldan stór og
verkafólk margt, auk þess var þar
jafnan eitthvað af fólki, er fárra
kpsfa átti völ, en góðvild og hjálp-
fýsi þeirra Gilhagahjóna var al-
kunn á sinni tíð. Til dæmis um
það má geta þess, að hið fátæka
Dalaskáld, Símon Bjarnarson, átti
þar lengi heimili og athvarf á sinni
næðingssömu ævi.
Svo sem að líkum lætur þurfti
margt að starfa á heimili, sem
stundum taldi nær 30 manns. Jörð
in er erfið, ef hún er fullnýtt, sem
jafnan var. Selstaða var í Gilhaga-
seli, heyskapur stundaður frammi
í Vatnafellsflóa og víðar á fjarlœg-
um slóðum. Vinnan var sótt af
kappi, en var fjölbreytt og þrosk-
andi. Guðstrú var í heiðri höfð,
húslestur lesinn á helgum dögum
og sálmar sungnir á undan og eft-
ir. Húsbóndinn var forsöngvari í
Goðdalakirkju og fyrsti organisti
þar, að ég hygg. Á vetrarkvöldum,
þegar fólkið hafði safnazt saman í
baðstofu, voru stundum kveðnar
rímur, en oftar lesnar sögur, eink-
um fornsögur eða annað, er til
skemmtunar og fróðleiks mátti
verða. Ljóðagerð var í miklum
metum, vísnagerð iðkuð, hag-
mælska rík í ætt, enda skyldleiki
við Grím Thomsen, þótt ekki sé
náinn. Ungir og aldnir undu þar
vel saman, ekkert óbrúað bil milli
kynslóða, og börnin námu speki-
mál aldanna við kné afa eða ömmu.
Þannig var æskuheimili Ingi-
gerðar. Ung að árum stundaði hún
nám í Kvennaskólanum á Blöndu-
ósi og hússtjórnarnám í Reykjavík.
Holl uppeldismótun, nokkur Skóla
menntun og andlegt og líkamlegt
atgervi varð henni gott veganesti,
senj entist til æviloka.
Árið 1914 giftist Ingigerður Jó-
hannesi Kristjánssyni á Brúnastöð-
um í Tungusveit. Hann var fóstur-
sonur Jóhanns hreppstjóra þar,
Péturssonar, og konu hans, Elínar
Guðmundsdóttur. Hófu þau Jó-
hannes búslkap á Brúnastöðum,
fyrst i sambýli við fósturforeldra
hans, en tóku við búinu öllu árið
1921 og bjuggu á Brúnastöðum til
14
ÍSLENDINGAÞÆTTIR