Fréttablaðið - 07.12.2005, Qupperneq 68

7. desember 2005 MIÐVIKUDAGUR36
menning@frettabladid.is
!
Listasafn Íslands leitar
að verkum eftir Snorra
Arinbjarnar og Gunnlaug
Blöndal.
Listasafn Íslands ætlar að halda
sýningar snemma á næsta ári á
verkum málaranna Snorra Arin-
bjarnar og Gunnlaugs Blöndal.
Þetta verða tvær aðskildar sýning-
ar en nú hefur staðið yfir heimilda-
öflun hjá safninu á verkum þessara
málara.
Harpa Þórsdóttir, deildarstjóri
sýningadeildar safnsins, segir
aðspurð að safnið auglýsi reglulega
eftir listaverkum í einkaeigu, sér-
staklega þegar um yfirlitssýningar
sé að ræða því þá sé mikilvægt að
geta haft tilfinningu fyrir öllu því
sem listamaðurinn hafi fengist við,
lífsstarfi hans. ,,Ferill og allar til-
tækar heimildir sem skrifaðar hafa
verið um viðkomandi eru rannsak-
aðar og oft gefa slíkar sýningar til-
efni til útgáfu bóka um viðkomandi
listamann. Það stendur einmitt til í
þessum tilvikum að gefa út vegleg-
ar sýningarskrár,“ segir Harpa.
Er fólk duglegt að láta vita
af verkum sem það á? ,,Svona
almennt litið held ég að flestir
sem eiga listaverk eftir þjóðkunna
listamenn skilji mikilvægi þess að
verða við slíkri beiðni þegar hún
kemur frá söfnum. Þetta snýst ekki
um að fólk meti sjálft hvort verk-
ið eigi erindi á sýningu heldur að
það láti listasafnið vita að það eigi
það sem ég kýs að kalla menningar-
verðmæti, sem varpar ljósi á
menningarsögu okkar allra. Hvort
verk fari á sýningu eða ekki er svo
allt annar handleggur og ræðst af
mörgum þáttum, stundum kærir
fólk sig ekki um að lána listaverk
til almennrar sýningar og það þarf
alltaf að fara fram visst val eftir
fyrir fram gefnum forsendum áður
en sýningarstjóri velur listaverk
inn á sýningu. En starfsfólk Lista-
safns Íslands er sífellt að vinna
rannsóknarvinnu og vinna í gagna-
grunna um listaverk þannig að við
erum að skrásetja menningararf-
inn ef svo má að orði komast.“
En eiga þá ekki allir sem eiga
listaverk að hafa samband og
láta skrá verkin hjá ykkur? ,,Nei,
því miður gæti það ekki gengið
upp. Við verðum að fá að ráða því
hverju sinni hvaða listamenn eru
til umfjöllunar, annað væri ógern-
ingur fyrir okkur. Við erum aðeins
að skrá verkin á okkar forsendum
og allar slíkar skrásetningar eru
trúnaðarmál milli safnsins og við-
komandi eiganda sem tilkynnir
verkið. Við gætum ekki haft það
öðruvísi og söfn geta aldrei orðið
einhvers konar bankar upplýsinga
um listaverk í einkaeigu, það geng-
ur ekki upp. Það erum við hins
vegar gagnvart okkar eigin lista-
verkum og erum einmitt að vinna
mikla vinnu í því sambandi að gera
alla safneign Listasafns Íslands
aðgengilega á rafrænu formi.“
Þeir sem eiga listaverk eftir
málarana Snorra Arinbjarnar
og Gunnlaug Blöndal sem hafa
ekki verið tilkynnt til Listasafns
Íslands eru beðnir um að hafa sam-
band við Hörpu Þórsdóttur deildar-
stjóra sýningardeildar í Listasafni
Íslands sem fyrst, harpa@lista-
safn.is og í síma 515 9600. - amb
Áttu meistaraverk?
MÁLVERK AF KONU Eftir Gunnlaug Blöndal.
TELPUR MEÐ BRÚÐU FRÁ 1943 Eftir Snorra Arinbjarnar.
Kl. 21.00
Smekkleysa SM efnir til útgáfu-
hátíðar á NASA við Austurvöll.
Fram koma Hairdoctor, Kira Kira,
Megasukk og Siggi Ármann og
kynna efni af nýjum breiðskífum
sínum. Alfons X og Ben Frost snúa
plötum milli atriða.
„Það besta við jólin er að
éta,“ segir Þórunn Guð-
mundsdóttir í samnefndu
lagi, sem komið er út á
geisladiski með fimmtán
nýjum jólalögum sem hún
hefur samið á síðustu árum.
Þórunn er söngkennari og hefur
auk þess starfað mikið með
áhugaleikfélaginu Hugleik,
meðal annars samdi hún söng-
leikinn Kolrössu sem sýndur
var við miklar vinsældir fyrir
nokkrum árum.
„Það er svo margt skrítið og
skemmtilegt við jólin,“ segir
Þórunn en tekur fram að hún
sé engan veginn að gera lítið úr
jólunum þótt hún bregði á leik
í sumum laganna og slái á létta
strengi. „Jólin eru stórkostlegt
fyrirbæri en það eru svo margar
hliðar á þeim ekki síst ýmislegt
sem er óskiljanlegt eins og þetta
með könnur uppi á stólunum og
allar þessar verur sem taka upp
á ótrúlegustu hlutum og virðast
bara eiga heima á Íslandi.“
Lögin á diskinum eru mjög
fjölbreytileg, allt frá klassísk-
um kórlögum og djasssveiflu til
laga með þjóðlegum tóni sem
gætu sem hægast verið rótgróin
íslensk þjóðlög.
Þórunn Guðmundsdóttir
hefur doktorspróf í söng og
kennir sönglist í Tónlistarskóla
Hafnarfjarðar og Tónlistarskól-
anum í Reykjavík. Flest laganna
syngur hún sjálf en við flutning-
inn nýtur hún aðstoðar samkenn-
ara sinna, Hjörleifs Valssonar
fiðluleikara og Þrastar Þor-
björnssonar gítarleikara sem og
Birgis Bragasonar bassaleikara
og Ástvalds Traustasonar píanó-
leikara. Fyrrverandi nemendur
Þórunnar, tenórarnir Eyjólfur
Eyjólfsson og Bragi Bergþórs-
son, syngja hvor sitt lagið. Þá
flytur Kammerkór Hafnarfjarð-
ar þrjú lög á diskinum.
Sjálf segist Þórunn reyndar
ekki hafa gert mikið af því að
semja tónlist.
„Aðallega hefur það verið í
tengslum við leikfélagið Hug-
leik. Þessi jólalög hef ég verið
að semja undanfarin ár fyrir
jólaskemmtanir sem Hugleik-
ur hefur haldið, svona þrjú til
fjögur lög á hverju ári. En núna
er ég reyndar að semja óperu,“
upplýsir hún. Sú ópera á að heita
Marþallarsaga og er fyrst og
fremst hugsuð sem skólaópera
fyrir nemendur sem eru langt
komnir í söngnámi.
„Hún er byggð á gömlu
íslensku ævintýri sem fjallar
um hertogadóttur sem getur
grátið gulli en það færir henni
ekki endilega mikla gæfu.“
Það besta við jólin
ÞÓRUNN GUÐMUNDSDÓTTIR Hún syngur
um ýmsar hliðar jólanna á nýjum geisla-
diski sínum. FRÉTTABLAÐIÐ/HEIÐA
Um næstu helgi lýkur sýn-
ingu Helga Þorgils Friðjóns-
sonar í Listasafninu á Akur-
eyri. Sýningunni, sem ber
heitið Tregablandin fegurð, er
ætlað að veita yfirlit yfir feril
Helga á undanförnum árum
og hefur að geyma mörg af
hans áhrifamestu málverk-
um, auk vatnslitamynda og
skúlptúra.
Helgi Þorgils hefur skip-
að sér í hóp okkar merkustu
listmálara með afar sérstöku
myndmáli og tækni sem
orðið hefur æ fágaðri og hnit-
miðaðri eftir því sem árin hafa
liðið. Hann ruddi málverkinu
nýja braut hér á landi laust upp úr 1980, eftir að þetta
gamalgróna listform hafði lent í djúpri lægð á áttunda
áratugnum, sem stundum
hefur verið kallaður áratugur
hugmyndalistarinnar.
Helgi hóf feril sinn með
stórtækri framleiðslu á teikn-
ingum og teiknimyndabókum
þar sem menn og dýr lifðu
frjóu samlífi. Helgi Þorgils á
því rætur í hugmyndalistinni
og fullyrða má að myndmál
hans eigi fremur uppruna
sinn í fantasíum og furðum
hugans en í áþreifanlegum
veruleika.
Mikilvægasta framlag
Helga felst í óskilgreinanlegri
stemmningu myndanna sem
aðeins er hægt að lýsa í þver-
stæðum, jafnt upphafinn heilagleiki sem stráksleg
stríðni.
Tregablandin fegurð Helga > Ekki missa af ..
... jólatónleikum KaSa-hópsins sem
haldnir verða í Salnum í Kópavogi á
sunnudaginn. Þar verða flutt verk eftir
Mozart, Bach og Haydn ásamt jólalög-
um frá ýmsum löndum - og jólasveinn-
inn kemur í heimsókn.
... tónleikum Tríós Björns Thoroddsen
gítarleikara á Næsta bar í kvöld, þar sem
Björn flytur jólalög ásamt Kristjönu
Stefánsdóttur söngkonu og Jóni
Rafnssyni bassaleikara.
... hljómsveitinni Jan Mayen sem
treður upp á Dillon í kvöld og prófar á
áheyrendum megnið af efni væntanlegr-
ar plötu.
Heppnir fá þá eitthvað fallegt...
Naglinn er nýtt leikverk eftir Jón
Gnarr sem frumsýnt verður í Borg-
arleikhúsinu í janúar. Þar fjallar
Jón Gnarr á gráglettinn hátt um
karlmennskuna á vorum dögum.
Naglinn stendur á tímamót-
um í lífi sínu. Hann er að nálgast
fimmtugt og þarf að gangast undir
læknisrannsókn. Það fær hann til
að staldra við og skoða líf sitt. Til
hvers hefur hann verið að strita í
sveita síns andlits við að reyna að
standa sig? Hvað þýðir það að vera
karlmaður í dag?
Hvar stendur hann eftir að hafa
átt fimm börn með þremur konum,
tvígiftur, búinn að flísaleggja sjö
baðherbergi og slá upp svo mörg-
um milliveggjum að hægt væri að
byggja úr þeim samanlagt tvö 200
fermetra einbýlishús? Til hvers
hefur hann verið að leggja á sig að
vera heiðarlegur og hreinskilinn í
samskiptum við samferðarfólk sitt
þegar uppskeran virðist ekki vera
önnur en sú að hægt er að henda
honum á haugana eins og hverju
öðru einskis nýtu skrani? Nagl-
inn vill skilgreina karlmennsk-
una út frá karlmönnum. Naglinn
vill að karlmenn láti sig varða
þau málefni sem konur hafa hing-
að til sett á oddinn, eins og klám,
ofbeldi, nauðganir, launamisrétti
og velferð barna. Naglinn vill að
karlmenn haldi áfram að vera karl-
menn og konur haldi áfram að vera
konur. Frumsýning á Naglanum
er fyrirhuguð 20. janúar. Æfingar
eru þegar hafnar, en með hlutverk
Naglans fer Gunnar Sigurðsson.
Jón Stefán Kristjánsson leikur
síðan öll aukahlutverkin í sýning-
unni, sem eru um tuttugu talsins.
Leikstjóri er Valgeir Skagfjörð.
Nagli Jóns Gnarr
JÓN GNARR Fjallar á gráglettinn hátt um karlmennskuna í nýju leikriti.