Mitteilungen der Islandfreunde - 01.04.1930, Blaðsíða 21

Mitteilungen der Islandfreunde - 01.04.1930, Blaðsíða 21
Strenge der epischen Zuriickhaltung nicht iibertroffen werden kann; sie bedient sich zur Darstellung des Innenlebens der Personen keiner anderen Mittel als sie dem Drama zur Verfiigung stehen. Die programmatischen Charakteristiken, die bei den Einfiihrungen der Personen oft gegeben wer- den, können diese Feststellung nicht einschránken, da sie als dichterisches Mittel kaum betrachtet werden können und der Erzáhler sich durch sie der kiinstlerischen Charakterisierung der Personen keinesfaUs enthoben glaubt. Biese geschieht, wie in aller epischen Dichtung, durch das, was die Per- sonen im Rahmen der Handlung tun und sprechen, was andere iiber sie aussagen und — selten, aber dann immer in besonders wirkungsvoller Weise — durch unmittelbare Kundgebung iiber ihr inneres Erleben; man denke an Gudruns Wort am Schlusse der Eaxdoela: „Dem tat ich das Schhmmste, den ich am meisten liebte.“ Aber der Erzáhler selbst nimmt sich nicht das Recht, in die Seelen seiner Personen hineinzuleuclrten oder uiehr iiber sie zu wissen als was durch die Saga selbst offenbart wird. Mit- teilungen wie diese: „Der RoBhándler, den diese ungesetzlichen Erpressun- gen zu erbittern anfingen" (Kleist) oder: „Der Eindruck, den dieser Vor- gang auf Friedrich gemacht, erlosch nur zu bald“ (Annette v. Droste), deren auch unsere objektivsten Erzáhler nicht entraten können, fehlen in den Sagas durchaus. In der ganzen, an erschiitterndem seehschen Geschehen so reicheu Njalssaga geht das Mal3 der direkten Mitteilung des Erzáhlers uber das Innenleben der Personen nicht iiber solche Angaben hinaus wie: ■>er war böse, zornig, niedergeschlagen, bekiimmert — sie war vergniigt — er beherrschte sich — sie wurde giftig und sagte —“ wobei es sich, wie Eicht zu sehen ist, immer nur um solche seehschen Regungen handelt, die unmittelbar irgendwie sichtbar oder verlautbar werden, also sozusagen uUi psychophysische Vorgánge. Dies ist durchaus die Haltung des Sagaerzáhlers: er gibt iiber Seelisches llur indirekt Aufschlufi. Er láJ3t uns die Menschen und ihr Erleben so sehen, ""ir wir sie im Eeben sehen: námlich von au!3en. Er sagt an der vorliin augezogenen Stelle der Hiihnerthorirsaga nicht, dai3 Scham und' Wut in ^lundketils Seele kochen, oder (wie es einmal in der „Judenbuche" heifit): >.eine grofie, unertrágliche Schmach hatte ihn getroffen", sondern er láfit ^en ihm begegnenden Örn fragen, warum er so rot aussehe; er macht uns 'inniit zu Zuschauern und Zuhörern einer Szene und iiberláfit uns die Psychologische Ausdeutung. Dieses impressionistische Mittel ist in der ^ithtkunst alter und neuer Zeit auch sonst beliebt; was aber die Saga Uuszeichnet, ist die Ausnahmslosigkeit, mit der sie es anwendet. Diese Bestattet geradezu Schliisse auf den Bedeutungsgehalt gewisser Worte zu z*ehen; so geht reiðr, das fast allein von allen Bezeichnungen fiir Gemiits- 67
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112

x

Mitteilungen der Islandfreunde

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mitteilungen der Islandfreunde
https://timarit.is/publication/323

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.