Morgunblaðið - 09.07.2006, Qupperneq 49

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 9. JÚLÍ 2006 49
MENNING
Skógarhlíð 18 • sími 595 1000 • www.heimsferdir.is
Munið Mastercard
ferðaávísunina
Verð kr.29.990
Netverð á mann, m.v. hjón með 2 börn, 2-11
ára, í íbúð í viku. Aukavika kr. 10.000.
Verð kr.39.990
Netverð á mann, m.v. 2 í herbergi/stúdíó/íbúð
í viku. Aukavika kr. 10.000.
Allra síðustu sætin
Stökktu til
Benidorm
13. og 20. júlí
frá kr. 29.990
Heimsferðir bjóða ótrúlegt tilboð á
síðustu sætunum til Benidorm í júlí. Þú
bókar og tryggir þér sæti og 4 dögum
fyrir brottför færðu að vita hvar þú gistir.
Gríptu tækifærið og tryggðu þér sumarfrí
á frábærum kjörum á vinsælasta sumar-
leyfisstað Íslendinga.
Ferðir til og frá flugvelli með íslenskum fararstjóra kostar kr. 1.800.-
LIGIA Amadio frá Brasilíu stjórnar
Sinfóníuhljómsveit unga fólksins á
tvennum tónleikum um þessar
mundir. Á efnisskránni er flautu-
konsertinn Columbine eftir Þorkel
Sigurbjörnsson, svítan Eldur úr
ballett eftir Jórunni Viðar og Myndir
á sýningu eftir Mussorgskíj.
„Yfirleitt stjórna ég verkum frá
heimalandi mínu þegar ég er gesta-
stjórnandi og ég er því mjög ánægð
með að hafa verið boðið að stjórna
tveimur verkum eftir íslenska höf-
unda“, segir Ligia. „Það er mikill
heiður. Columbine er mjög þekkt
verk um allan heim. Margir flautu-
leikarar buðust til að spila verkið
með hljómsveitinni minni heima eftir
að þeir lásu á heimasíðu minni að ég
ætti að stjórna verkinu hér á landi.“
Í kjölfarið mun hún stjórna verkinu í
Brasilíu síðar á þessu ári.
Ligia hefur verið aðalstjórnandi
Þjóðarsinfóníuhljómsveitarinnar í
Rio de Janeiro frá árinu 1996 en var
einnig stjórnandi í Mendoza í Arg-
entínu frá 2000-2003. Auk þess hefur
hún verið gestastjórnandi víðs vegar
um heim og mun starfa í New York
eftir starfið hér á landi. „Um þessar
mundir er ég líka að starfa að upp-
tökum á klassískum verkum fyrir al-
menningsskóla í Brasilíu. Þetta er
gert svo að fólk sem stundar ekki
tónlistarnám hafi aðgang að klass-
ískri tónlist.“
Ligia vann til verðlauna í Tokyo
International Music Competition for
Conducting árið 1997 og varð fyrsta
konan til að gera það í 30 ár. Hún
sigraði einnig í keppni stjórnenda í
Chile árið 1998.
Þátttaka hennar á Þjóðlagahátíð-
inni er þannig til komin að hún og
Gunnsteinn Ólafsson stjórnandi há-
tíðarinnar kynntust á námskeiði í
Ungverjalandi árið 1995 Bela Bartok
International Festival. Með þeim
tókst vinskapur og fékk Gunnsteinn
hana til að stjórna hljómsveitinni í
ár, en hann stjórnar í staðinn hljóm-
sveit Ligiu í Brasilíu síðar á árinu.
Sinfóníuhljómsveit unga fólksins
skipa nemendur af efstu stigum tón-
listarnáms. Hljómsveitin var stofnuð
haustið 2004 og hefur unnið í þágu
tónlistarstarfs ungs fólks. Þau tóku
m.a. þátt í uppsetningu Galdra-
skyttu Carls Maria von Webers, sem
sýnd var í Þjóðleikhúsinu á dög-
unum. Að sögn Ligiu líst henni vel á
þessa ungu tónlistarmenn. „Þau eru
afar elskuleg og mér finnst gaman
að vinna með fólki á þessum aldri,
því þau hafa sannan áhuga á tónlist-
inni. Þau hafa líka mikla orku,
kannski of mikla,“ segir Ligia og
hlær.
Einleikari í konsertinum Columb-
ine er Emilía Rós Vigfúsdóttir. Hún
er fædd árið 1982 og lauk burtfar-
arprófi við Tónlistarskólann í
Reykjavík vorið 2003. Hún lauk
Postgraduate diploma með hæstu
einkunn frá Trinity College of Music
í London árið 2004.
Tónleikar Sinfóníuhljómsveit-
arinnar verða annars vegar í Siglu-
fjarðarkirkju sunnudaginn 9. júlí kl.
14 og hins vegar í Neskirkju mánu-
daginn 10. júlí kl. 20.
Tónlist | Sérstakur gestastjórnandi á Þjóðlagahátíðinni
„Mikill heiður að fá að
stjórna á Íslandi“
Morgunblaðið/SverrirEmilía Rós Vigfúsdóttir er einleikari í Columbine.
Ligia Amadio ræðir við Emilíu Rós við æfingar.
Eftir Hjálmar S. Brynjólfsson
hsb@mbl.is
Á STÓRUM vegg Nýlistasafnsins
hægra megin þegar inn er komið
blasir við einföld myndræn jafna:
Kind plús korn plús rauð paprika er
jafnt og pylsa í brauði með tóm-
atsósu. Jafnan er útfærð í teikni-
myndastíl. Við hlið jöfnunnar er
merki alþjóðlegs pylsufyrirtækis,
„pylsur án landamæra“ eða Kolba-
soj sen Limoj, eins og það útleggst á
esperantó. Markmið fyrirtækisins,
sem var stofnað af listamönnunum
Olof Olsson og Daniel Salomon, er
að stuðla að útbreiðslu pylsunnar
sem að mati þess hefur átt undir
högg að sækja á kostnað hamborg-
ara, pítsu, kjúklings og sushis.
Hér er skírskotað til alþjóðavæð-
ingarinnar en rætt hefur verið um
að staðbundin menning eigi víða í
vök að verjast andspænis áhrifum
hennar. Margir telja að þar sé eink-
um um bandarísk menningaráhrif
að ræða og er stuðst við hugtök á
borð við „McDonaldization“ og
„McWorld“ í því sambandi. Er þar
átt við útbreiðslu hamborgarakeðj-
unnar McDonald’s og annarra
bandarískra fyrirtækja sem eru nú
risafyrirtæki á hinum alþjóðlega
markaði og hafa þróað ákveðna hug-
myndafræði og hugmyndir um lífstíl
í tengslum við markaðssetningu á
vörum sínum.
Pylsur án landamæra fela í sér
skopstælingu á slíkri þróun: Hug-
myndafræði fyrirtækisins er sett
fram í formi táknmyndar (jöfn-
unnar) sem er svo einföld að boð-
skapurinn kemst til skila á auga-
bragði – og er þá pylsubragðið
skammt undan.
Esperantó var búið til í lok 19.
aldar sem aðgengilegt tungumál og
tilraun til að skapa alþjóðlega sam-
ræðu og frið í heiminum en hefur
ekki náð mikilli útbreiðslu. Með
notkun þess í verkinu er ýjað að því
hversu erfitt sé að skapa slíka sam-
ræðu á jafnréttisgrundvelli, þ.e.
þannig að hún mótist ekki af ein-
stökum þjóðum, hagsmunum þeirra
og tungumálum – í þessu tilviki
ensku sem flæðir um heiminn eins
og alkunna er. Slagorðið minnir enn
fremur á „Lækna án landamæra“,
alþjóðlegt hjálparstarf, sem myndar
ákveðna andstæðu við hug-
myndafræði stórfyrirtækja sem
virðast í mörgum tilvikum byggja
lágt vöruverð á vafasamri með-
höndlun hráefnis, umhverf-
isspjöllum og slæmum aðbúnaði
starfskrafta, jafnvel barnaþrælkun,
í þeim tilgangi að stuðla að auknum
„lífsgæðum“, einkum á Vest-
urlöndum.
Í aflokuðu rými má sjá upptöku af
gjörningi Clare Charnley sem flutt-
ur var í Nýlistasafninu 17. júní síð-
astliðinn sem varpað er á vegg úr
tveimur myndvörpum. Í öðru mynd-
skeiðinu sést listamaðurinn standa á
sviði og endurtaka hátíðlegan upp-
lestur Bryndísar Ragnarsdóttur á
íslensku en í hinu myndskeiðinu sést
aftan á Bryndísi sem ber svarta
húfu á höfði með tölustafnum 8, eins
og svarta biljarðkúlan. Móðurmál
Charnley er enska en hún er furðu-
lagin við íslenskan framburð jafnvel
þótt hún skilji ekki merkingu
orðanna en textinn snýst að miklu
leyti um fornlega en ankannalega
„málshætti“ eða frásagnir sem
tengjast feigð.
Hér er unnið markvisst með „yf-
irráð enskrar tungu í alheims-
samfélagi nútímans“ líkt og það er
orðað á einblöðungi sem fylgir sýn-
ingunni, en tölugjörningar Charn-
ley, sem hún hefur flutt víða um
heim og á ólíkum tungumálum, svo
sem hebresku, eistnesku og á mand-
arín, fjalla um vald og jafnframt fá-
fræði hins enskumælandi heims
andspænis öðrum málsvæðum og
menningarheimum. Í gjörningnum
snýr Charnley valdahlutföllunum
við: Hún gerir sig að athlægi en
Bryndís sem mælir á tungu minni-
hlutahóps er hins vegar „aðalnúm-
erið“. Í biljarð eða „pool“ er það sá
sem nær að skjóta lokakúlunni
(þeirri svörtu) ofan í rétta opið sem
sigrar andstæðinginn og þar með
lýkur leiknum. Í ljósi þess mætti
ætla að valið á textum um feigð
tengdist endalokum þess sem verð-
ur undir í leiknum – í þessu sam-
hengi tungumáls. Í gjörningi Charn-
ley og Bryndísar eru endalokin
óræð og óvíst hvar kúlan lendir.
Gildi verkanna beggja felst eink-
um í nokkuð frumlegri og húm-
orískri ádeilu á alþjóðavæðinguna
þar sem unnið er með hugtakið al-
heimstungumál í ýmsum skilningi.
Þrátt fyrir fáránleikablæinn vísa
verkin hvort með sínum hætti til al-
þjóðlegrar samræðu andspænis
hinni einhæfu hnattvæðingu.
Að tala tungum,
eða ein með öllu
MYNDLIST
Nýlistasafnið
Olof Olsson, Daniel Salomon, Clare
Charnley og Bryndís Ragnarsdóttir. Sýn-
ingu lýkur í dag.
Pylsur án landamæra/Tala
Anna Jóa