Morgunblaðið - 09.02.2008, Síða 33

Morgunblaðið - 09.02.2008, Síða 33
MORGUNBLAÐIÐ LAUGARDAGUR 9. FEBRÚAR 2008 33 Þorlákshöfn. Kirkjan var að mestu byggð með sjálfboðavinnu sóknar- barnanna og lögðu margir gjörva hönd á þær framkvæmdir, þökk sé þeim öllum fyrir fórnfúst starf í þágu Kirkjunnar. Benedikt var mjög félagslyndur og hafði gaman af söng og söng hann í Kirkjunni sinni alveg frá því hún var tekin í notkun og allt til dánardags. Lengst af söng hann með Söng- félagi Þorlákshafnar og síðustu fjögur árin með Kirkjukór Þor- láks- og Hjallakirkju en hann var einn af stofnfélögum kórsins. Benedikt var safnaðarfulltrúi fyrir Þorláks- og Hjallasókn frá árinu 1985 til ársins 2007 og sat í sókn- arnefnd frá 1999 til ársins 2007. Sem safnaðarfulltrúi mætti hann á alla fundi héraðsnefndar í Ár- nesprófastdæmi og hafði þar áhrif. Benedikt var ekki í nefndum bara til að vera í nefndunum, hann hafði skoðanir og fylgdi þeim fast eftir og hafði þannig áhrif á mörg fram- fara- og velferðarmál. Við fyrstu kynni virtist Benedikt nokkuð ein- rænn og hvatvís en honum líkaði vel ef honum var svarað á sama hátt og var þá hvers manns hug- ljúfi og var gaman að eiga við hann skoðanaskipti enda maðurinn vel lesinn og skemmtilegt að vera samvistum við hann. Undirritaður var svo heppinn að sitja með Benedikt í sóknarnefnd- inni í mörg ár og var það sér- staklega ánægjulegt og lærdóms- ríkt. Með okkur tókst góð vinátta og minnist ég margra samveru- stunda okkar þar sem hann sagði mér margar sögur m.a. frá náms- árum sínum erlendis. Ég þakka Benedikt ánægjuleg kynni og góða vináttu. Sóknarnefnd minnist margra ánægjulegra samveru- stunda með Benedikt, bæði á fund- um og einnig þegar sóknarnefndin fór í heimsókn til annarra kirkna og gerði sér þá jafnan glaðan dag að heimsókn lokinni. Þessar stund- ir eru okkur öllum ógleymilegar og þökkum þær um leið og sóknar- nefnd þakkar Benedikt langt og farsælt starf fyrir kirkjurnar í Þorláks-og Hjallasókn og biðjum við honum Guðs blessunar. Kæra Guðbjörg og aðrír aðstandendur, sendum ykkur okkar bestu sam- úðarkveðjur fullviss þess að minn- ing um góðan dreng lifir. F.h. sóknarnefndar Þorláks- og Hjallasóknar Ægir E. Hafberg. Kveðja frá Söngfélagi Þorlákshafnar. Það er með djúpri virðingu og þökk sem Söngfélag Þorlákshafnar kveður hinsta sinni kæran félaga til fjörutíu ára. Benedikt Thorarensen var einn af stofnendum Söngfélagsins haustið 1961 og var ásamt þáver- andi söngstjóra, Ingimundi Guð- jónssyni, aðalhvatamaður að stofn- un þess. Benedikt er raunar fyrsti skráði félagi Söngfélagsins og með sinni áferðarfallegu rithönd skráði hann fyrstu lög þess ásamt fé- lagatali í þar til gerða bók sem enn er varðveitt í fórum félagsins. Hann var jafnframt í fyrstu stjórn Söngfélagsins og gegndi í gegnum tíðina mörgum trúnaðarstörfum fyrir það. Benedikt var á þeim tíma virkur þátttakandi í mannlífi okkar litla samfélags og gerði sér eins og margir aðrir grein fyrir mikilvægi þess að efla andann þeg- ar amstri hversdagsins lauk. Kór- söngur var vel til þess fallinn. At- vinnulíf staðarins byggðist upp á sjósókn og fiskvinnslu og oft voru það lúnir Söngfélagar sem mættu í matsal Meitilsins fyrstu starfsárin og sungu frá sér þreytuna undir dyggri stjórn söngstjórans. Það má geta sér til um að þar hafi hún hljómað fallega bassaröddin hans Benedikts, ekki síður en á kirkju- loftinu í Þorlákskirkju síðar. Saga Söngfélagsins er samofin sögu kirkjunnar okkar. Í rúm fjörutíu ár sá Söngfélagið um kirkjusöng í prestakallinu. Á sama hátt má segja að saga Benedikts Thorarensen hér í Þorlákshöfn sé samofin sögu kirkjunnar, því víst má telja að hann hafi átt stóran þátt í því öfluga hugsjónastarfi sem unnið var þegar ákveðið var að byggja kirkju í Þorlákshöfn. Hann sat áratugum saman í sókn- arnefnd Þorlákskirkju, var safn- aðarfulltrúi til langs tíma og söng við langflestar kirkjulegar athafnir í prestakallinu frá fyrstu tíð. Benni var góður félagi. Hann hafði djúpa og hljómmikla bassa- rödd, var tónviss og næmur fyrir túlkun og hinum ,,rétta“ hljómi tónlistarinnar. En hann var líka með skoðanir á flestum hlutum og ekki endilega alltaf sammála söng- stjóranum. Hann lá heldur ekki á skoðunum sínum og þegar kom til fjörugra umræðna í kaffihléinu á kóræfingum var Benni Thor sjaldnast langt undan! Ekki verður höfðinginn Benedikt Thorarensen kvaddur án þess að minnst sé á hans góðu konu Guðbjörgu Magn- úsdóttur Thorarensen, sem lifir mann sinn. Þau hjónin bjuggu sér fallegt menningarheimili hér í bæ, lengst af í húsinu Háleiti. Þaðan gátu þau horft út um stóra stofu- gluggann á kirkjuna sem var þeim svo kær og til hafs þegar svo bar undir. Guðbjörg var einnig dyggur Söngfélagi frá stofnun og saman hljómuðu altröddin hennar og bassaröddin hans sem undirtónn í kórstarfinu frá upphafi. Þeir eru ófáir félagarnir sem hafa verið þeim hjónum samferða í Söngfélaginu og margur nýliðinn þegið leiðsögn þeirra þegar kom að því að læra raddir fyrir messur og aðrar athafnir kirkjunnar. Fyr- ir þetta allt eru á kveðjustund færðar hjartans þakkir frá Söng- félagi Þorlákshafnar. Guðbjörgu sendum við innilegar samúðarkveðjur og biðjum henni Guðs blessunar. Blessuð sé minning Benedikts Thorarensen. Kveðja frá kirkjukór Þorlákskirkju Í dag kveðjum við kórfélagar í kirkjukór Þorlákskirkju mætan fé- laga okkar og vin Benedikt Thor- arensen. Benni, eins og við köll- uðum hann, var einn af stofnendum kirkjukórsins og var alla tíð lykilmaður í honum. Hann var hávaxinn maður, virðulegur og hafði einstaklega mikla og fallega bassarödd sem hann hélt til dauða- dags. Julian E. Isaacs organisti, sem var fyrsti stjórnandi kórsins, hafði þau orð um rödd Benna að hún væri gott dæmi um rétta raddbeitingu sem varðveitti rödd- ina svo lengi. Benni var nýlega búinn að draga sig í hlé skömmu áður en hann lést, en hann lést þann 26. janúar, fáeinum dögum áður en hann náði 82ja ára aldri. Hann var ákaflega virkur í kórnum og var annt um velgengni hans. Hann söng með okkur allar messur yfir jólahátíð- arnar nú síðast og lét sig ekki vanta. Kórinn fór í tvær eftir- minnilegar söngferðir. Fyrri ferðin var til Bristol árið 2005 og þar söng kórinn meðal annars í Saint Monicás Chapel, þar sem organist- inn þar, sem er þekktur konsert- organisti, doktor John Bishop hafði þau orð um Benna, að rödd hans væri einstök og gæfi kórnum sérstakan og litríkan hljóm. Þetta var einstakt hrós frá svo virðu- legum tónlistarmanni. Seinni ferð- in var farin síðastliðið sumar. Þá var haldið til Skotlands til Dun- fermline og sungið þar í Abbey Church við skoska messu. Benni treysti sér ekki með í fyrstu en ákvað svo að slá til og skella sér með okkur. Þetta var yndisleg ferð. Benni hafði á sínum yngri árum verið við nám í Oxford og þarna úti var hann kominn á „heimavöll“. Hann naut sín vel, ræddi við alla á sinni fallegu ensku, borðaði english breakfast og fékk sér öl á kvöldin. Þó var eitt mikilvægt atriði sem ekki mátti gleymast, það var að koma í Marks og Spencer og kaupa eitt- hvað fallegt handa Guðbjörgu sinni og fékk hann dygga aðstoð frá nokkrum vöskum konum úr kórn- um. Benni hafði oft skemmtilega sýn á hlutina og gat komið með at- hugasemdir sem maður gat ekki annað en sprungið af hlátri yfir. Hann gat líka verið ákaflega stríð- inn og skotfastur ef sá gállinn var á honum og kom fyrir að einhverj- ir voru kannski ekki alveg sáttir í það og það skiptið, en það entist samt ekki lengi og því síður erft. Við kveðjum Benna með þakklæti fyrir allan samsönginn, vináttuna, samverustundirnar í kirkjunni sem og annars staðar. Við vottum eft- irlifandi eiginkonu hans, Guð- björgu Thorarensen, okkar dýpstu samúð. Hafðu þökk fyrir allt og allt. Kveðja, f.h. kórfélaga, Sigurlaug B. Gröndal. Sem stormur hreki skörðótt ský svo skunda burt vor ár. (SG) Þjóðin hefur fyrir skömmu verið í óða önn að dusta af sér gamla ár- ið og fagna nýrri tíð, sem menn ættu lífið að leysa, með ólátum í bland. Allt líður um síðir í aldanna skaut og farið veg allrar veraldar. Í þann mund er hæst ber hátíð, er margur annars hugar og að tygja sig til ferðar með mal sinn og staf – ferðalok á þessari jörð við næsta leiti. Stundaglasinu verður ekki oftar snúið við og síðasta sand- kornið fellur. Við munum hann Benna Thor. og minnumst góðs bekkjarfélaga, þegar hann hefur nú „fylllt sína líf- daga“ og lagt í geimförina. Þá ung- ur var tók hann sér veturvistir „Undir skólans menntamerki“ norður í MA. Það lið, sem þreytti saman gönguna áleiðis upp krókóttan menntaveginn, var ekki allt í sama stakk búið. Þarf það engrar skýr- ingar við, en hver líti í eigin barm. Misjafnt höfðust menn að á þeirri tíð. Þegar við glímdum við skræð- urnar í friðsæld Eyjafjarðar, þá var vargöld í heimi og veröld á hvolfi. Á sólfáðum sumardegi 1945 var skartið sett á kollinn, táknið um löggildingu á áfanga í endalausri vegferð. Minningarnar frá þessum löngu liðnu dögum fylgja manni inn í kvöldrökkrið. Þær eiga ekki heima á torgum, en eru margra aura virði í sálarsjóði. Þótt leiðir skildi og annir daganna tækju sinn toll, þá röknuðu ekki þau bönd, sem knýtt voru í vistinni forðum í MA. Þessi vörpulega kempa hann Benedikt meitlaði nafn sitt í sögu Þorlákshafnar – kannske rann honum blóðið til skyldunnar að rækta þar garðinn sinn, leggja hönd á plóg með öðrum fúsum höndum. Fast var sóttur sjórinn og björg dregin í bú, en „maðurinn lifir ekki á brauði einu saman“, í þeim anda reis Þorlákskirkjan, þar var hann með í verki. Hann hefði sómt sér vel í stólnum, en kaus kórinn. Það munaði um manninn þar sem hann vann og var. Við biðjum að heilsa, kæri félagi, og góða ferð inn á fyrirheitsins lönd, þar er ekki í kot vísað. Við vottum þér, frú Guðbjörg, innilega samúð á döprum dögum. Fjalarr Sigurjónsson. Nú þegar Benedikt Thorarensen er horfinn af vettvangi fer ekki hjá því að hugurinn leiti á þær slóðir sem urðu lífsvettvangur hans. Í ársbyrjun 1951 flutti hann, þá 25 ára, frá æskustöðvum sínum á Selfossi til Þorlákshafnar. Þar hafði forn verstöð verið endurreist árið áður með fyrstu vertíð Meit- ilsins hf. og aðeins voru þá fjórir einstaklingar skráðir þar með lög- heimili. Í júní 1951 varð hann framkvæmdastjóri Meitilsins en það fyrirtæki var burðarás alls at- vinnulífs Þorlákshafnar næstu ára- tugi. Benedikt kom ekki óundirbú- inn til leiks eftir nám í ensku og hagfræði í Oxford og starfsþjálfun hjá útgerðarfyrirtæki í Fleetwood. Verkefnin voru mjög fjölþætt og ekki aðeins bundin rekstri Meitils- ins. Þar má nefna samskipti við flutningaskip um talstöð, móttöku þeirra og afgreiðslu í Þorlákshöfn. Þá hefur góð enskukunnátta Bene- dikts komið sér vel. Hann hafði mikla sérstöðu meðal frumbyggjanna og muna börnin, sem ólust þar upp, eftir honum sem hávöxnum manni í vönduðum jakkafötum hversdaglega meðan aðrir karlmenn voru klæddir að hætti sjó- og verkamanna. Bene- dikt byggði hús að A-götu (Egils- braut) 4 árið 1952 og bjó þar með Guðbjörgu eiginkonu sinni árin 1953-1963. Snemma mun hugur Benedikts hafa hneigst að fleiru en brauðstriti daglegs lífs. Þannig varð hann formaður stjórnar Bóka- og minjasafns Þorlákshafn- ar frá stofnun þess 1965 og var ódeigur stuðningsmaður Skúla Helgasonar við útgáfu þriggja binda ritverks um sögu Þorláks- hafnar. Benedikt var einnig hvata- maður þess að hafinn var und- irbúningur að ritun sögu Þorlákshafnar tímabilið 1928-1990. Hann skipaði sæti í ritnefndinni til lokadags og var mjög ötull við öfl- un heimilda í máli og myndum. Minni hans var traust til síðustu stundar og fjölmargar samtíma- heimildir s.s. fundargerðir skráðar af honum varða sögu þeirra tæpu sex áratuga sem leiðir hans og Þorlákshafnar lágu saman. Rit- hönd hans, formfögur og læsileg, og greinargóð framsetning vekur hrifningu lesandans. Á heimili hans og hans ágætu eiginkonu hef ég átt margar ánægjulegar stundir á síðustu árum og sótt þangað margt fróðleikssprekið. Á kveðju- stund er mér söknuður og þakk- læti efst í huga. Kæra Guðbjörg: Þér og öðrum aðstandendum og vinum Benedikts sendi ég innilegar samúðarkveðj- ur. Björn Pálsson. Hann var sambland af heims- manni og íslenskum alþýðu- og at- hafnamanni. Sigldur, með fágaðan smekk og fataval og lengi á kafi í útgerð og sjávarútvegi. Með áhuga á bókum, veiðum, hestum og vit á flestu. Þorlákshöfn var lítið þorp þegar ég var á barns- og unglingsaldri. Guðbjörg frænka mín og Benedikt maður hennar voru þar á meðal frumbyggja og þangað var ég svo lánsöm að fá að fara í heimsóknir og stundum til dvalar á sumrin. Og ævintýralandið allt í kring, sjórinn, höfnin og fjaran, sandur- inn með melgresi, móarnir með fuglalífi og kríuvarpinu, brimið við klettana á suðurströndinni. Þar var gaman að vera barn – leika sér úti og ekki síður að búa í fallega húsinu við A götu. Þar réð Guð- björg ríkjum, eldaði góðan mat, kveikti upp í arninum á kvöldin, fræddi um náttúru og umhverfi og hugsaði þá, eins og alltaf, vel um frænku sína og fleiri sumargesti. Guðbjörg stjórnaði líka símstöð- inni en Benni stjórnaði í Meitlinum og þangað var gaman að koma í heimsókn – og jafnvel vinna þar einhverja daga á unglingsárunum þegar landburður var af fiski og ekki við hæfi að gesturinn sæti heima í hægindum þegar allir sem vettlingi gátu valdið sameinuðust við að bjarga aflaverðmætunum. Heim kominn á kvöldin stillti hann gjarnan á bátabylgjuna og fylgdist með ferðum og aflabrögðum bátanna. Sagði fréttir og spurði frétta og lét gjarnan fylgja með að maður ætti að vera duglegur að borða matinn sem á borð var bor- inn. Hann væri góður. Eftir búsetu í A götu sem síðar fékk virðulegra nafn fluttu Guð- björg og Benni í Háaleiti og enn síðar, þegar kominn var tími til, í önnur og minni hús. En alls staðar var jafn gott að koma og vera inn- an um bækurnar, málverkin og fal- legu hlutina og ekki síst að njóta samverunnar við húsráðendur. Benni hafði alltaf sterkar skoð- anir á mönnum og málefnum og gaman af rökræðum. Stutt í glettni og stríðni, en hún var aldrei ill- kvittin. Eftir að ég varð fullorðin og flutt norður spjölluðum við stundum saman í síma. Hann þekkti sjálfur til á Akureyri, stúd- ent frá M.A. og vildi gjarnan fá fréttir þaðan. Hann hafði líka ákveðnar skoð- anir á þjóðmálum sérstaklega á sjávarútvegi og fiskveiðistjórnar- kerfinu og áhrifum þess á sjáv- arbyggðirnar, útgerðir, fólkið og tekjuskiptinguna. Hikaði ekki við að skipta um stjórnmálaflokk og styðja eða láta af stuðningi við þá eftir því sem honum fannst þeir standa sig og ekki síst stefnu þeirra og verkum í sjávarútvegs- málum. Á málefnum byggðar sinnar hafði hann alltaf áhuga og lagði sitt fram til uppbyggingar og góðra verka þar. Fram á síðustu ár og mánuði var hann enn þátt- takandi og hafði ánægju af – sagð- ist reyndar stundum ekkert skilja í að unga fólkið vildi enn hafa hann með. Það skildi ég aftur á móti vel. Benedikt Thorarensen er og verður eftirminnilegur maður. Ég og fjölskylda mín þökkum fyrir góða samfylgd. Sigríður Stefánsdóttir. Ég hitti Benna síðast í kirkjunni þar sem hann kom út úr skrúðhús- inu, íklæddur bláa kufli kórsins og albúinn þess að ganga upp á kirkjuloftið og hefja upp sinn bass- aróm. Handtakið var þétt og fasið fágað sem fyrr. En nú hefur rödd hans hljóðnað og í dag kveðjum við glæsimennið Benedikt Thorarensen í hinsta sinn. Öll þorp eiga sinn glæsimann og ef farið hefði fram kosning í gamla daga á milli okkar strákanna hver væri okkar glæsimenni, er ég ekki í vafa um að Benni hefði fengið at- kvæði okkar allra. Hjá honum fór allt vel saman, hár og spengilegur, bar sig vel, ávallt vel klæddur og fasið eins og hjá sönnum fyrir- manni. Saga Þorlákshafnar og þeirra hjóna Guðbjargar og Benedikts er samtvinnuð. Ung að árum námu þau land í Þorlákshöfn og voru ein af frumbyggjum staðarins og frá þeim tíma hafa þau lagt allt sitt af mörkum til að gera hag bæjarins sem mestan. Benedikt var fyrsti forstjóri Meitilsins og gegndi því starfi í á annan áratug og var síðan um ára- bil einn lykilstjórnenda félagsins. Öll störf Benna einkenndust af mikilli snyrtimennsku, natni og mikilli tryggð við félagið. Rekstur á árum áður var oft erfiður, höfnin var ótrygg svo ekki sé meira sagt, sveiflur í afla og síðast en ekki síst oft tíðum mikil verðbólga, en aldr- ei gafst Benni upp. Meitillinn var hans starfsvettvangur og honum helgaði hann sitt ævistarf. Benedikt var og mikill og góður félagsmálamaður og gegndi ýms- um störfum á þeim vettvangi, var um árabil sýslunefndarmaður, hreppstjóri og í stjórnum margra samtaka. Og þar sem annar staðar lagði Benni ávallt gott til, var víðsýnn og framgangan var ávallt í sam- ræmi við þann virðuleika sem embættið gerði kröfu um. Heimili þeirra Guðbjargar og Benedikts stóð fyrst við A-götu 4 og ég man þá stund að við peyj- arnir í þorpinu sýndum meiri fág- un og meiri kurteisi þar en víðast annars staðar, slík var virðing okk- ar fyrir þeim ágætum hjónum. Þau hjón gáfu tón sem var og er hverju þorpi mikilvægur og koma í hug- ann orð eins og reisn, myndugleiki og fágun. Og það var sama hvort fiskaðist mikið eða lítið og hvort mikil eða lítil peningalykt væri yfir bænum, að ávallt var reisnin sú sama og hlúð að menningunni sem fyrr. Ég sakna þess að eiga ekki kost á að hitta Benna á ný, en minn- ingin um glæsimennið Benedikt Thorarensen mun lifa og sá góði tónn sem þau hjón gáfu okkur mun óma um ókomna tíð. Við Birna vottum Guðbjörgu og fjölskyldu hennar okkar dýpstu samúð. Blessuð sé minning Benedikts Thorarensen. Þorsteinn Garðarsson.

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.