Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 1986, Síða 22

Náttúrufræðingurinn - 1986, Síða 22
7. mynd. Frumframleiðni og dreifing plöntusvifs í tveimur djúpum vötnum, öðru jökul- skotnu (Þórisvatni) og hinu tæru (Þingvallavatni). Mynd- in sýnir hvernig frumfram- leiðni er bundin yfirborðinu í jökulskotnum vötnum, þó að plöntusvifið sé jafn dreift frá yfirborði til botns. — The figure shows that in the glacial silted lake (L. Þórisvatn), the primary production is bound to the surface compared with the normal vertical distributi- on in a similarly deep clear water lake, in spite of evenly distributed phytoplankton in both lakes. plöntusvifsins taki þátt í henni. Mæling á frumframleiðslu var gerð í Krókslóni við Sigöldu sumarið 1979, en þá var jökulaur í lóninu um 30- 40 mg/1. Við þær aðstæður reyndist fram- leiðsla plöntusvifs aðeins ná niður á um 1 m dýpi (8. mynd), en dýpi í lóninu er víða um 10 m. Það er ekki nóg með að endurnýjun- armöguleikar plöntusvifsins séu tak- markaðir með þessum hætti, heldur eru skilyrði þörunga, og gróðurs á botninum einnig takmörkuð með sama hætti. Ætla má að frumfram- leiðsla á strandsvæðum í jökul- skotnum miðlunarlónum verði nær engin, vegna vatnsborðsbreytinganna. í fyrsta lagi skolast allt út milli hæsta og lægsta vatnsborðs, og í öðru lagi færist skugginn yfir botninn í átt til strandar jafnóðum og hækkar í vatninu. Jökulskotin miðlunarlón framtíðar- innar Þó nokkur tilfelli í líkingu við Þóris- vatn munu fylgja virkjun jökulánna, ef þær hugmyndir um virkjanir, sem nú er miðað við ná fram að ganga. Al- gengara mun þó að alveg ný miðlunar-, veitu- og inntakslón verði mynduð, líkt þeim sem nú eru við Sigöldu og Hrauneyjarfoss, og munu koma í Blöndu við Reftjarnarbungu. Mælingar á kornastærðardreifingu svifaurs í jökulskotnum vötnum sýna að um 80—90% af jökulaurnum í þeim eru korn minni en u.þ.b. 0,005 mm (5pm). Þessi vötn virðast vera mun líkari hvað þetta varðar en ætla mætti út frá mismuninum á jökulánum sem til þeirra falla. Segja má að misrnunur- inn falli út í lónunum með kornum grófari en u.þ.b. 0,005 mm. Haukur Tómasson (1982) hefur unnið úr mæl- ingum á framburði Þjórsár-vatnakerf- isins, og metið hver áhrif hafa orðið af mannvirkjum tengdum Búrfells- og Sigölduvirkjun á framburð og korna- stærðardreifingu jökulaursins. Niður- stöðurnar má draga saman eins og sýnt er á 9. mynd, þar sem útfelling (aurstöðvun) í lónunum er borin sam- 120
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112

x

Náttúrufræðingurinn

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.