Menntamál - 01.08.1957, Blaðsíða 67

MENNTAMÁL
161
13 viðurkennd lestrarpróf, þ. á m. 8 próf, sem Arthur
Gates samdi og staðlaði. Aðeins í einu prófi (Gates Type
B) ná om.-börnin jöfnum árangri á við hlj.-börnin. í hin-
um 12 bera hlj.-börnin af. Þau skara fram úr í 7 greinum
lesturs, sem verkefni Gates prófa, þar að auki er lestrarlag
þeirra stórum betra (þau fá 70.17 stig á móti 53.15 stigum
om.-barnanna), augnskref þeirra eru færri og rólegri,
þau gera helmingi til fjórum sinnum færri villur en om.-
börnin. Niðurstöður, dregnar af jafn fjölmennum hópum
og dr. Agnew prófar, hafa miklu meira sönnunargildi en
hinn afarfámenni hópur Næslunds.
Eigi að síður er rannsókn Næslunds mjög athyglisverð
fyrir okkur fslendinga. Hún fjallar um eitt höfuðvanda-
mál barnafræðslunnar, lestrarkennsluna. Sænsk tunga
liggur verr við orðmyndaaðferð en ensk, en hin orðmynda-
auðuga íslenzka tunga myndi samt leggja miklu stærri
tálmanir á leið hennar. Því ætti rannsókn Næslunds að
verða okkur nokkur viðvörun að taka ekki upp orðmynda-
aðferð í lestrarkennslu hér á landi að lítt athuguðu máli.
Það er einn höfuðkostur hljóðaaðferðarinnar, að hún
verður barninu lykill að hverju orði, líka þeim orðum,
sem það sér fyrsta sinni. Orðmyndabarnið aftur á móti
stendur ráðþrota og gizkandi frammi fyrir orðmynd, sem
það þekkir ekki eða hefur ekki náð að festa sér í minni.
Þessa munar gætir því meir sem orð-myndir tungunnar
margfaldast að fjölbreytileika í fallbeygingu, sagnbeyg-
ingu, hljóðvarpi, hljóðskiptum, klofningu o. s. frv. eins
og gerist í íslenzku. En hvernig skyldi hann orka í námi
erlendra mála? Sú spurning er athygli verð fyrir litla þjóð,
sem gerir æsku sinni að skyldu að læra 2—5 erlend tungu-
mál. Ef börnin okkar lærðu lestur með orðmyndaaðferð,
yrðu þau síðar að læra orðmyndir hvers máls sérstaklega!
Öneitanlega liggur hin leiðin beinna við, að læra nokkra
tugi hljóða, sem gera kleift að lesa tugþúsundir orða.
Matthías Jónasson.