Æskan - 01.08.1994, Side 28

SVELTIÐ YKKUR EKKI!
Saell, Magnús!
Hvernig fer maður að því að bæta við
vöðva ef maður hefur eytt þeim með svelti í
langan tíma? Hvernig mat er þá best að
borða og hvaða mat á að forðast?
XIX
Svar:
Ég verð alltaf áhyggjufullur og sár þegar
ég heyri að krakkar svelti sig til að verða
öðruvísi vaxnir en þeim er eiginlegt. Það er
aldrei gott. Ég bið þig, kæra/kæri XIX, að fara
strax til læknis. Þegar fólk hættir að borða
reglulega gerist margt í líkamanum sem er
ekki gott fyrir hann. Því meiri vöðva sem við
höfum því fleiri hitaeiningum brennum við.
Megrun með því að svelta sig er aldrei
heppileg.
Best er að styrkja vöðvana með því að
stunda sem fjölbreyttastar æfingar. Ef þú ert
orðin(n) 16 ára er best að nota lóð en fara
varlega í allar æfingar sem reyna mikið á
bakið. Athugaðu hvort leikfimikennari þinn
getur hjálpað þér.
Þú skalt borða hollan mat með kolvetni
(orku) og prótíni (eggjahvítuefnum). Kolvetni
er til að mynda í pasta-réttum, kartöflum,
rúsínum og hrísgrjónum. Prótín er í skyri, fiski,
brauði, osti o. fl.
Leggðu áherslu á hollan morgunmat, svo
sem múslí, banana og skyr. Reyndu að
forðast sælgæti. Ekki verða svöng/svangur!
Es.: Skrifið undir bréfin með réttu nafni og
heimilisfangi. Þá get ég sent ykkur bréf ef ég
tel nauðsynlegt að þið fáið svar sem fyrst. Að
sjálfsögðu birti ég einungis dulnefni ykkar ef
þið óskið.
MATSEDILL...
Kæri Magnús!
Ég æfi mig að meðaltali einu sinni á dag í
ýmsum íþróttum og keppi um helgar. En
gallinn er sá að ég veit ekki hvað og hvenær
ég á að borða. Gætir þú skrifað matseðil fyrir
mig, svipaðan þeim sem þú birtir fyrir strákinn
sem var of léttur?
Ég er 15 ára og 175 sentímetrar á hæð.
Þökk fyrir góðan þátt!
Halla.
Kæra Halla!
Ég er ánægður með að þú skulir stunda
íþróttir. Það er rétt hjá þér að ekki er alltaf
auðvelt að vita hvenær á að borða mat og
hvenær ekki. Hér eru hugmyndir að matseðli:
Segjum sem svo að langt sé til næstu
keppni. Þá er best að reyna að byggja upp
líkamann. Byrjaðu á góðum morgunverði.
Hann er undirstaðan fyrir daginn. Ekki borða
mikið af mjólkurvörum nema þá undanrennu,
skyr, léttjógúrt og mysu. Taktu lýsi. Drekktu
mikið af vatni allan daginn. Borðaðu
grænmeti, brauð og skyr með múslí. Fáðu þér
mismunandi tegundir af brauði og
hrökkbrauði, hafðu banana sem álegg. Frá
morgni til hádegis skaltu borða ávexti - epli,
appelsínur og banana. í hádegismat er
æskilegt að hafa fisk, kjöt, pasta og
hrísgrjónagraut (með slátri) - í kvöldmat
brauð, vatn, kartöflur, fisk (ýsu eða silung),
grænmeti (spínat og gulrætur) og súpu.
Daginn fyrir keppni skaltu borða pasta
(„spagetti"), þurrkaða ávexti (döðlur) og
hrísgrjón með rúsínum. Sjálfan keppnisdaginn
skaltu fá þér kjötsúpu með miklu grænmeti
og kartöflum út í, eða ávaxtasúpu. Borðaðu
vínber, rúsínur og aðra ávexti allt fram að
keppni. Drekktu mikið vatn.
Eftir keppni máttu borða vel en þó hóflega
og ekki þungmeltan mat.
BAKVERKUR
Kæri Magnús Scheving!
Hvernig stendur á því að ég finn alltaf til í
bakinu þegar hef hlaupið dálítinn spöl? Ég var
mjög áhugasöm og stundaði íþróttir en nú get
ég það ekki. Hvað get ég gert? Sumir segja
að þetta sé bara vegna þess að ég sé að
stækka og þroskast en ég held að það sé
ekki ástæðan.
Ég vona að þú sinnir þessu og gefir mér
góð ráð.
Bakveika stúlkan.
til læknis og láta áhuga hvort þú ert með
hryggskekkju eða ilsig (þá færðu innlegg í
skó).
Þú ættir að láta taka myndband af þér
þegar þú hleypur og horfa vandlega á það til
að athuga hvort hlaupalagið á sök á þessu.
Gangi þér vel!
LÍTID ÞDL
Kæri Magnús!
Ég er fimmtán ára stelpa og nýbyrjuð að
æfa knattspyrnu. En það háir mér að ég hef
lítið þol. Hvað á ég að gera til að auka það?
Ég borða yfirleitt hollan mat en á það til að
fá mér sælgæti á milli mála. Hvað á ég að
gera og hvaða mat á ég að borða til að
styrkja líkamann?
Ein vongóð.
Svar:
Til hamingju með að vera byrjuð að stunda
knattspyrnu!
Best er að auka þolið með því að stunda
þolæfingar í meira en 30 mínútur í senn, t.d.
þolfimi, einhverja boltaíþrótt og hlaup, einkum
langhlaup.
Byrjaðu hægt og rólega með því að ganga
f 30-60 mínútur á dag. Síðan eykur þú
hraðann og ferð að skokka jafnlengi. Eftir
nokkra mánuði eykur þú hraðann aftur og
hleypur.
Þú skalt stunda aðrar íþróttir með þessu,
gjarna sund og þolfimi.
Það tekur tíma að auka þol svo að þú
skalt ekki fara of geyst í þetta. Mundu að
ganga eða hjóla alltaf þegar þú getur - í
skólann, vinnuna og heimsóknir. Gakktu upp
stiga en notaðu ekki lyftur. Neyttu daglega
allra tækifæra sem þú færð til að auka þolið!
Leiðbeiningar um mataræði sérðu í
svörum við öðrum bréfum.
Sýningarhópur unglinga íþolfimi
Svar:
Þegar maður er að stækka getur verið að
maður fái vaxtarverki í bakið. En það getur
ekki verið eina ástæðan. Hefur þú velt fyrir
þér hvernig þú hleypur (skokkar)? Eru
kviðvöðvarnir
spenntir (þeir eiga
að vera það)?
Ertu bogin í baki
eða beinir þú
öxlunum fram?
Allt þetta getur
skipt máli, einnig
hvaða aðrar
íþróttir þú hefur
stundað. Best er
að stunda þolfimi
og sund og gera
magaæfingar
reglulega.
Þú skalt fara
2 8 Æ S K A N