Muninn - 01.05.1997, Qupperneq 70
ákveðnum verkum og hafa þannig ekki eins mikla möguleika á því að
skapa sér stíl.
Halldór leggur áherslu á að mynda brú á milli áhorfandans og
leikverksins, hvort sem það felst í því að færa það nær nútímanum eða í
því að finna samasemmerki, tákn sem allir þekkja. „Ég hef gaman af því að
nota mikið af dóti og drasli og ég hef gaman af því að nota alls konar
nútímahluti, og nota músík, dans, hreyfingu.” Halldór hefur ekki
einskorðað sig við neitt í leikhúsinu,
heldur fengist við flest sem hægt er að
setja á svið jafnt hérlendis sem erlendis.
Hann hefur sett upp óperur, klassísk- og
nútímaleg leikrit, söngleiki. Látbragðs-
leikur og götuleikhús voru partur af
daglegu lífi í þrjú ár og svo mætti lengi
telja. Nútímaleikhúsið, þar sem alls kyns
listamönnum er hópað saman í
stórbrotna sýningu, er draumaleikhús, en
það er ekki til hér á landi. Það vantar
peninga, tæknin og undirbúningurinn er
oft flókinn og þess vegna dýr.
„íslendingar þekkja svo Iítið, hafa séð í
raun og veru lítið af leikhúsi." „íslenskt
leikhús er mjög gott upp að vissu marki"
... og alltaf er það hagfræðilegs eðlis...
„Við lendum í narratívu leikhúsi."
Grámuggan úti heldur áfram að hafa það huggulegt, kurteis læðist hún
meðfram húsveggjum og ullar á grunlausa kaffihúsgesti sem í gáleysi er
litið út um eina gluggann. Lúmskt lágt spiluð tónlist smýgur inn í
undirmeðvitundina og róar aftur sálartetrin sem horfa spurnaraugum ofan
í svart kaffið. Ég fæ mér bita af kökusneiðinni sem bíður þolinmóð á
diskinum og íhuga sögð og ósögð orð. Við snúum okkur að verkinu sem
hann er nú að leikstýra niðri á Renniverkstæði, Vefarinn mikli frá Kasmír.
Leikritið er unnið upp úr bók eftir afa hans, Halldór Kiljan Laxness, og ég
velti fyrir mér valinu. „Það er eitthvað í þessari bók sem ég held að eigi
erindi til fólks í dag og þar af leiðandi set ég þetta á svið."
Ég ætla ekki að fara að rekja söguráðinn í smáatriðum en bókin er 320
blaðsíður og þær komast ekki allar í leikhús. Halldór segist skera svona
250 af og leggja mesta áherslu á átökin og samböndin úr sögunni. „Þetta
er tangó í raun og veru." Hann hefur áhuga á því að taka það fyrir á
öðrum nótum og gerir grein fyrir þeim fjölda möguleika sem ein bók
hefur upp á að bjóða. „Þetta er mesta samansafn af gullkornum sem til
er." Það eru geysilegar pælingar í bókinni og margar eiga ennþá við í dag.
Tuttugasta öldin, tæknilegasta öldin og trylltasta öldin. Þrátt fyrir allar
þær framfarir í vísindum sem hafa gefið af sér öll nútíma þægindi þá erum
við ennþá jafn nær um svarið við stóru spurningunni „Til hvers erum við
hérna?" Aðalpersóna bókarinnar, hugsjónamaðurinn, bíður skipbrot þrátt
fyrir allar framfarir, og hið einfalda sigrar að lokum. „Bókin sýnir þann
sem er með svo miklar hugsjónir, ætlar að bjarga mannkyninu en gleymir
manninum." Ófullkomleiki mannsins er dreginn fram í bókinni. „Aðalmálið
er að þjóna lífinu ekki að þjóna hugmyndum.”
Halldór er sáttur við leikhúsið á íslandi, honum finnst Leikfélag Akureyrar
70 MUNINN 1997