Eimreiðin - 01.10.1949, Qupperneq 7

EIMREIÐIN
VIÐ ÞJÓÐVEGINN
243
t>að hefur setið, kröfur um hjálp handa bændum út
af barðindum, sjómönnum út af síldarleysi, kauptúns-
búum út af skriðufalli, húsnæði handa aðfluttu fólki,
beimilisvélum handa hrærivélalausum húsmæðrum,
þvottavélalausu þurrabúðarfólki, o. s. frv. Ríkið á að
verða við öllum þessum kröfum, þessi óendanlega
stærð og ótæmandi uppspretta, sem ekki er til nema í
imyndun fulltrúa þess, sem þyrftu helzt að geta bent
a sjálfa sig og sagt, eins og Lúðvík XIV, „ríkið, það er
e§ > og lagt þar samkvæmt allt þetta fram sjálfir, sem
beir eru að krefjast af ríkinu, til þess að hægt væri
að taka kröfur þeirra alvarlega. Því svo er nú ástatt,
að greiðsluhalli ríkissjóðs hefur orðið 175 milljónir
k^'óna síðastliðin þrjú ár, skuldir hans voru í árslok
1948 orðnar um 200 milljónir króna, en ríkisábyrgðir
nema samtals í lok þessa árs 329 milljónum króna,
að því er Björn Ólafsson, fjármálaráðherra hinnar
nyju stjórnar, upplýsti í ræðu sinni í sameinuðu þingi
* dag, við fyrstu umræðu fjárlaga fyrir árið 1950.
Annars eru átökin um síðustu stjórnarmyndun enn
eitt dæmi þess hversu sjálft fyrirkomulagið er gallað.
^auðsynin á aðskilnaði löggjafarvalds og fram-
^væmdavalds ætti að vera augljós orðin öllum lands-
^ýð. Hvað eftir annað kemur það fyrir, að alþingi er
þess ekki megnugt að mynda starfhæfa stjórn. Þegar
einstaklingur ræðst í einhverja framkvæmd, þá varast
bann að blanda mörgum ólíkum og andstæðum sjónar-
^mðum saman, heldur setur sér ákveðnar starfsreglur
til að vinna eftir, að settu marki. Þetta er eðlileg og
síálfsögð aðferð, og sá, sem ekki beitti henni, myndi
talinn ónytjungur eða jafnvel eitthvað bilaður á skaps-
e^Unum. En þegar framkvæmdavald ríkisins á að
^ylgja þessari sömu sjálfsögðu aðferð, þá fær það ekki
Vlnnufrið stundinni lengur fyrir alls konar kröfum og
aukasjónarmiðum, sem trufla framkvæmdir og tefja