Eimreiðin - 01.10.1949, Page 14

250
ENSKA TÍMABILIÐ Á ÍSLANDI Á 15. ÖLD EIMREIÐIN
með honum. Þannig fléttaði hin mikla drottning, sem stjórnaði
Englandi með meiri stjórnkænsku en nokkur annar, fyrr eða
síðar, gaman og alvöru saman.
Skýrsla sendiherrans, á latínu, er í skjalasafni Dana. Sýnir hún,
hvernig Elizabet handlék utanríkismál Englands. Meir en helrn-
ingur þegna hennar voru kaþólskir og reyndu að fá kaþólsku
stórveldin, Frakkland og Spán, til að lijálpa þeim að velta lienni
úr völdum. Árum saman lézt hún vilja giftast ríkiserfingjuin
Frakklands og Spánar, en ahlrei varð úr því. Svo sigruðu enskir
sjómenn liinn ósigrandi flota (Armada invincibile) Spánverja,
en á minnispeningum, sem liún lét mynta eftir sigurinn, þakkar
liún vindunum, sem guð lét blása, fyrir tortímingu Armadaflotans.
Bæði Skotland og írland voru þá í fjandaflokki Englands. Talið
er, að England hafi liaft 5 milljónir íbúa á dögum Elizabetar,
Frakkland allt að 20 milljónum og Spánn, heimsveldið, sem átti
Mexicó og mikinn hluta Suður-Aineríku, Holland og Belgíu og
mikinn liluta Italíu, liafði stjórnað Englandi, af því María drottn-
ing yfir Englandi, næst á undan Elizabetu, og liálfsystir liennar, var
gift Filippusi Spánarkonungi. Elizabet lézt mundi giftast Filipp-
usi, og því var hún ekki hálshöggvin. Filippus konungur bann-
aði það. Elizahet bjargaði sjálfri sér og þjóð sinni úr öngþveiti
með dæmalausri stjórnkænsku. Ég hef verið langorður um liana,
því hún kynnti sér utanríkismálefni hetur en nokkur Eng-
landskonungur, fyrr eða síðar, og átti þó í vök að verjast við
ofurefli utan ríkis. Hún tefldi það tafl sjálf, en gaf sér samt tíma
til að kynnast út í æsar viðskiptum Englendinga við Islendinga.
Enskir biskupar sátu á Hóhim og í Skálholti. Þeir borguðu
Medici-ættinni í Flórents (Firenze) hin venjulegu afgjöld til páfa.
Sú ætt átti fyrsta bankann í Evrópu, og var ærið að vinna að inn-
lieimta páfagjöld úr öllum kaþólskum löndum. Gengið er alveg
fram hjá erkibiskupinum í Niðarósi. England á hér við páfa.
Ætli erkibiskupinn í Niðarósi liafi ekki samt fengið það afgjald,
sem hann átti að réttu, úr því hann lét þetta afskiptalaust?
Jolin Williainson Craxton var ví gður í Róm 23. apríl 1426, af
spönskum biskupi, til biskups að Hólum, liélt því embætti árin
1425—1434, en var síðan skipaður af páfa biskup í Skálholti 1435-
John Bloxwich tók við biskupsembætti á Hólum 1435. Hann sagði
af sér 1441, og skipaði páfi þá Robert Woodhorn Hólabiskup.