Eimreiðin - 01.10.1949, Side 56

292
STJÓRNLÖG
eimreiðin
brigðs og áfallalauss stjórnarfars, sem stjórnarsamvinnan sjálf
ræður ekki við. Hún hefur vakið upp draug, seni hún getur ekki
kveðið niður. Þetta virðast þeir stjórmnálaflokkarnir ekki skilja»
sem þykjast vilja byggja á hagkerfi stjórnarskrárinnar, þeir skilja
það ekki, að þeir eru „alltaf að tapa“.
Hinir flokkarnir tveir hlakka aftur á móti í liug yfir liverju
nýju skarði, sem þeim tekst að brjóta í múrveggi einkareksturs,
athafnafrelsis og almennra mannréttinda.
Spurt liefur verið, með hvaða rétti stjórnmálaflokkarnir tveir,
sem þykjast byggja á grundvelli gildandi stjórnarskrár, gefa ur
hendi lífsteina hennar og fjöregg til þjóðnýtingarflokkanna
tveggja.
Það er von, að spurt sé.
Með tilliti til þeirrar reynslu, sem fengin er af stjórnarsani-
vinnu tveggja andstæðra liagkerfa, má sýnast, að í stjómlögu®
þjóðveldisins væntanlegum, sé fidl þörf á að setja ótvíræðar
skorður við slíkri stjórnarsamvinnu.
RÁÐSTJÓRN.
Einn votturinn um óliæfi samsteypustjórnar andstæðra liagkerfa
eru nefndirnar og ráðin.
Þegar ríkisstjórnir og alþing liafa ekki getað leyst málin ur
þeim flækjum, sem þau eru koinin í, er það orðin venja að varpa
yfirráðum og úrlausnum á vald nefnda og ráða. Til þess hefur
fengizt meiri hluta þingfylgi, af því að allir þingflokkarnir voru
látnir fá fulltrúa í nefndunum og ráðunum, „bein“ í vasann. r
eðli sínu eru þetta mútur. Nefndir þessar og ráð eru svo látin
fá fjárkröfuvald og margskonar völd önnur yfir lífshagsmuna-
málum almennings.
Menn er tekið að greina á um það, livort stjórnarfarið er orðið
að meiru leyti á grundvelli stjórnarskrárinnar eða ráðstjórnar-
skipulagsins, svo djúpt niður er stjómmálalífið sokkið í valda-
átökum flokkanna og samningum sín á inilli.
TILVÍSANIR TIL ÞJÓÐARINNAR.
Algengt er að heyra talað um að vísa málum til þjóðarinnar,
og það er raunverulega gjört við liverjar alþingiskosningar. Þmg'