Ægir

Árgangur

Ægir - 01.04.1996, Blaðsíða 18

Ægir - 01.04.1996, Blaðsíða 18
firði tók nýlega undir þessar skoðanir og benti á að sjómenn þess fyrirtækis fengju 80% launanna þó þeir væru 20% mann- aflans. Hvert er þitt álit? „Jónas hefur rétt á sínum skoðunum. Hvað varðar talnaleik Róberts þá má benda á að sjómenn á íslandi borga tæp- lega 19% af öllum tekjuskatti lands- manna og er þá búið að draga frá sjó- mannafslátt. 8000 menn sem vinna fjarri heimilum sínum og njóta lítillar félags- legrar þjónustu og takmarkaðrar læknis- þjónustu en bera samt uppi fimmtung tekjuskattkerfisins. Breyting í fastlaunakerfi væri dauða- dómur yfir íslenskri útgerð sem er í dag á heimsmælikvarða í afköstum. Ég tel að einmitt þetta launahvetjandi kerfi eigi stærstan þátt í því að útgerðin á íslandi er arðbær og getur keppt við útgerð í öðr- um löndum. Hlutaskiptakerfi sjómanna er auk þess eina launakerfið í landinu sem tryggir al- gert jafnrétti kynjanna og launamunur þess hæsta og lægst launaða getur mest orðið tvöfaldur. ASÍ gæti verið vel sátt ef launakerfi í landi væru þannig að sá hæsti fengi aldrei meira en tvöföld laun þess lægsta." Fjórtánföld laun verkamanns Guðjón fór í haust sem skipstjóri einn túr á lettneskum togara á veiðar í Smug- una og kynntist þá öðru launakerfi og öðrum vinnubrögðum. Skipið heitir Od- inkova, 1800 tonna skip með 22 manna áhöfn. Þetta skip er á vegum íslenskra útgerð- araðila og við það var áhöfninni í fyrsta sinn greidd premía eða álag á veiddan afla. Enginn um borð hafði áður unnið eftir launahvetjandi kerfi. Þar var bilið milli skipstjóra og annarra í launum það mikið að skipstjórinn hafði fjórtánföld verkamannalaun áður en hann fór á sjó í fast kaup. „Mér er sem ég sæi íslenska útgerðar- menn tryggja okkur fjórtánföld verka- mannalaun í fastlaunakerfi. Ætli skip- stjórnarmenn myndu ekki flestir skrifa upp á slíkan samning." Algerlega kolólöglegt athæfi íslendingar hafa á síðustu tveimur árum iært að skilja hugtakið „hentifána- skip" þegar íslenskir útgerðarmenn fóru að senda gamla kanadíska togara undir Belize fána í Smuguna. Fá hentifánaskip til fiskveiða eru í eigu íslendinga en stærsta fiskiskip flotans, Heinaste HF, var fært á íslenskt flagg í febrúar og er nú á veiðum undir íslenskum fána en ekki munu vera í gildi íslenskir sjómanna- samningar um borð og sitthvað fleira at- hugavert. Sjólaskip í Hafnarfirði, sem gera skipið út, segjast hafa leigt það fyrir- tæki á Kýpur. Hver eru viðbrögð sjó- manna? „Þetta er algjörlega kolólóglegt. Ef skip er undir íslensku flaggi á að lögskrá á það samkvæmt íslenskum lögum og þó Sjóla- skip hafi stofnað eitthvert skúffufyrirtæki úti á Kýpur þá breytir það engu. Við munum aldrei viðurkenna þetta fram- ferði og ég trúi ekki að íslenskir útgerðar- menn sætti sig við þetta heldur." Hvað er hægt að gera? „Við stoppum ekki skipið í hafi en við getum stöðvað skipið hvar sem það kem- ur í höfn. Við höfum kært málið til ís- lenskra stjórnvalda og þau hljóta á taka á þessu lógbroti. „Breyting í fastlaunakerfí. vœri dauðadómur yfir íslenskri útgerð sem er í dag á heimsmœlikvarða íafköstum." Ef Sjólaskip kemst upp með þetta þá hrynur íslensk útgerð eins og spilaborg. Og ef íslensk stjómvöld ætla að stuðla að því þá eru þau að fremja glæp með af- skiptaleysi sínu." Byrjaði 14 ára Guðjón Arnar hóf sinn sjómannsferil ungur að árum. Hann er fæddur 1944 og aiinn upp á ísafirði, sonur hjónanna Kristjáns Guðjónssonar og Jóhönnu Jak- obsdóttur, sjötti í röð níu systkina. Fyrsta plássið fékk hann 14 ára á handfærabátn- um Bryndísi frá ísafirði en þar var skip- stjóri Agnar Jónsson sem margir þekkja af starfi hans hjá LÍÚ. Guðjón útskrifað- ist úr Stýrimannaskólanum 1966 og var stýrimaður á Guðbjörgu ÍS fyrst um sinn en fyrsta skipið sem hann stýrði var Gunnhildur ÍS. Guðjón stýrði bæði Guð- rúnu Jónsdóttur ÍS og Guörúnu Guðleifs- dóttur ÍS en 1972 sótti hann nýjan skut- togara, Pál Pálsson ÍS, til Japan og var skipstjóri þar þangað til fyrir þremur árum. Hann er í hálfu starfi hjá FFSÍ og grípur í skipstjórn í afleysingum ennþá til þess að halda sér í þjálfun. „Ég tala við skipstjóra allt í kringum landið á hverjum degi svo ég veit alltaf hvað er að gerast á miðunum þó ég sé minna til sjós en áður." Guðjón hefur reynt á sjálfum sér þá gífurlegu tæknibyltingu sem orðið hefur á íslenskum fiskiskipum síðustu 30 ár. Fiskileitar- og staðsetningartæki eru yfir- leitt frekar nýlega til komin tæki en yfir- leitt voru klukkan og kompásinn helstu vinnutæki skipstjórans. „Við sigldum Guðrúnu Jónsdóttur einu sinni frá Bretlandi, bara með kompásinn því við höfðum ekkert raf- magn eftir að ljósavélin bilaöi. Við feng- um versta veður við Shetlandseyjar og sáum síðast land við Færeyjar. Næsta land sem við sáum var á Prestabugtinni á ísafirði, en þá vorum við búnir að tengja dýptarmælinn." Margir telja að góðir skipstjórar séu gæddir nær yfimáttúrlegum hæfileikum og sögur af draumspeki og sérviskutökt- um þeirra styðja þær frásagnir. Guðjón Arnar telur ekkert yfimáttúrulegt við það að veiða fisk. „Þú þarft að hafa tilfinningu fyrir líf- ríkinu sem þú þjálfar með því að einbeita þér nógu mikið að þeim verkefnum sem þú fæst við. Það má ekki hugsa um neitt annað eða sinna neinu öðru. Þú fylgist með þessu frá barnæsku og hlustar á þaö sem gömlu mennirnir segja. Mér hefur alltaf fundist gífurlega lærdómsríkt að tala við gamla fiskimenn. Það er hægt að grúska í fiskifræði og ýmsu sem tengist faginu og smátt og smátt byggist upp þekking og þá fara menn að vakna á næt- urnar og vita hvert þeir eiga að fara til að finna fiskinn." D 18 ÆGIR
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56

x

Ægir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ægir
https://timarit.is/publication/584

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.