Líf og list - 01.05.1952, Side 15

SÓLARLAG
A hafsins altari hrennur hin heilaga glóð,
hœgt reika skýin i fjarska meS spenntar greipar
krjtipandi Esjan sig kufli gráleitum sveipar
kvöldgolan syngur himninum þakkaróS.
RauSgullinn sœr í himininn horfir og spyr,
hlustandi fjöll sér að musteriseldinum halla,
á kvöldi sliku kysi ég aS falla
á kné sem barn viS leyndardómsins dyr.
DÆMON.
D Æ M O N sá, er þetta yrkir,
lieitir kristilegu skírnarnafni
Kristján Árnason (Kristjánsson-
ar, píanóleikara). Hann segist
vera nýbyrjaður á þeim skolla
að yrkja og skrifa og ekkert
liafa getið sér til frægðar enn.
Ævi hans er ekki orðin löng.
Sjáum, hvað setur! — RITSTJ.
UNGUR MAÐUR TÆMIR BIKAR
Jökull Jakobsson:
TÆMDUR BIKAR
Helgafell — Rvík 1951
HRÓAR FLOSASON kemur
til Reykjavíkur með Laxfossi
öllum ókunnugur, saklaus og ó-
reyndur sveitapiltur. Hann lend-
ir strax í slæmum félagsskap
jafnaldra sinna. Síðar fær hann
inni hjá óvönduðu fólki. Kemst
í snattvinnu, sem hann missir
þó von bráðar, af því að hann
lendir í verkfalli af misgáningi.
Kynnist stúlku, sem ekki treyst-
ir sér til að vaða eld og reyk
auðnuleysisins með honum.
Stjórnmálaberserkirnir hugna
honum ekki. Svona tæmir hann
hvern beiskjubikarinn eftir ann-
an. Af efni er hér nóg. Bókin er
líka bæði spennandi og
skemmtileg. Höfuðkostur henn-
ar liggur þó í því eða ætti að
liggja, að 17 ára höfundur lýsir
hér sinni eigin kynslóð og segir
um leið skoðun sína á þeirri
eldri. Allt um það er mynd hans
af ungu kynslóðinni alt annað
en glæsileg. Og smeykur er ég
um, að hún sé helzt til mikið
sniðin eftir skoðunum eldri
mannanna. Hér hefði verið feng-
ur að fá verulega sjálfstæða
lýsingu. Eldri starfsbræður hans
skjóta upp rauðhærðum kollin-
um á öðru hverju leiti: Elías
Mar, Halldór Kiljan Laxness og
jafnvel Guðmundur Hagalín. En
bókmenntaáhrif eru raunar ekk-
ert tiltökumál lengur, og skal
því ekki lagzt á höfundinn fyrir
það.
Persónurnar eru i sjálfu sér
ekki óskýrar, en flestar gamlir
kunningjar. Frumlegust og
skemmtilegust finnst mér Jón
nokkur gagnfræðingur Jónsson.
í villtum partíum, þegar aðrir
syngja bibbidí babbidí bú (SL
baba yar þá komin úr tízku),
kyrjar Jón ísland farsældar
frón, og þegar hann er sendur
út eftir meira brennivíni, þá
gleymir hann ekki að taka með
sér harðfisk (fæst víst samt tæp-
lega á svörtum). Óþarfi þykir
mér þó af jafnþjóðræknum
manni og Jóni, að geta ekki
vitnað rétt í íslenzkar heimildir.
Höfundur lætur Reykjavíkur-
æskuna ekki aðeins tala Reykja-
víkurmál, heldur talar hún með
Reykjavíkur framburði. Það er
hægt í einni bók, en má ekki
koma fyrir í fleirum. Annars er
bókin skrifuð á eðlilegu og lipru
máli.
Þegar Hróar Flosason stendur
atvinnulaus og húsnæðislaus á
igötunni, svikinn af guði og
mönnum, hefur hann tæmt bik-
ar sinn í botn og bókinni lýkur
þar eftir efninu. Hvað sagði ég?
Hefur hann virkilega drukkið
bikarinn í botn, Jökull, þó að
hann hafi verið barinn 1 Bakka-
seli og lent í nokkrum skáld-
sögulegum hrakningum í
Reykjavík? Þetta er fílhraust-
ur unglingur með óspillta fortíð
og flekklausa sál. Hann þarf
ekki annað en bregða sér heim
á leið með næstu ferð Laxfoss.
Og því ekki láta hann gera það?
Rétta honum kaleikinn aftur.
Gera hann að einum hinna ungu
landnámsmanna íslands. Þar er
nóg efni í baráttu og stríð við
guð og valdstjórnina. Þar ólgar
ekki síður líf. Ást og hatur, heið-
ur og metnaður, sigrar og ósigr-
ar, gleði og sorg. Nýbýli nútím-
ans á sínu bernskuskeiði.
Jökull Jakobsson hefur skrif-
að hressandi bók og verður varla
skotaskuld úr að skrifa fleiri.
Vonandi tekur hann þá fyrir
viðameira verkefni. Hann ætti
óragur að hella aftur í kaleik-
inn. Næsta söguhetja hans get-
ur hvort eð er aldrei sagt annað
við höfund sinn en faðir, tak
þennan kaleik frá mér, en verði
samt þinn vilji, Sv. B.
15
LÍF og LIST