Akranes - 01.07.1952, Blaðsíða 14

Akranes - 01.07.1952, Blaðsíða 14
Nú fór Ágúst að kynna sér ýmislegt í sambandi við þetta mál, og komst að þeirri niðurstöðu, að ástæðulaust væri með öllu að flytja til landsins erlent gras, þvi að hið ísl. gras væri yfirleitt kjarnmeira en vel flezt útlent. Ágúst keypti sér nú hraðþurrkunarvél ¦frá Ameríku og hóf skipulegar tilraunir i sambandi við heymjöl, sem gáfu góða raun. Þessa vél keypti Klemenz kornræktarmað- ur á Sámsstöðum og hélt áfram tilraunum með heymjölsvinnslu. Síðar keypti Ágúst aðra hraðþurrkunarvél og hóf nú að fram- leiða reglulegt grænfóðursmjöl. Bað hann Háskólann að efnagreina þetta mjöl, sem reyndist í alla staði ágæt vara. Þegar hér var komið sögu, horfði ekki vel fyrir Ágúst, þvi nú var hann í annað sinn orðinn svo að segja öreigi, en haifSi til viðbótar meiðst svo á höfði, að líklega ber hann þess aldrei bætur. Hærra mark. Það er kunnara en frá þurfi að segja, að hingað til hefur verið talið, að ekki væri hægt að fóðra öll alidýr á grasi einu saman. Rakst nú Ágúst á það í ensku tima- riti, að fundizt hafi aðferð til að gera venjulegt gras miklu auðmeltara en áður hafði þekkzt. Efni þetta heitir ACTlVTOR, og ef litlum skamti af þessu efni, — sem gert er úr lífrænum efnum, — er blandað saman við grasið, eða unnið saman á sér- stakan hátt, má gera grasið, — sem yfir- leitt er aðeins talið 22% meltanlegt, — um eða yfir 70% meltanlegt. Þetta gerir það að verkum, að á þennan hátt er hægt að framleiða hér innanlands meginhlutann aif allri kjarnfóðursþörf þjóðarinnar, úr hinu kjarnmikla grasi hinnar frjóu ísl. moldar. 1 fyrra var svo komið, að Ágúst taldi sér nauðsynlegt að leita lækninga í út- löndum í sambandi við hið mikla höfuð- högg, er hann fékk, og fyrr hefur verið getið. Nú gafst Ágúst því tækifæri til þess að hitta hinn enska mann, sem framleiðir hið fyrrnefnda merkilega efni, og kynnast verksmiðju þeirri, er hann hefur þegar sett á fót í Englandi, og framleiðir nú á þennan hátt mikið af kjarnfóðri. Ágúst samdi við þennan enska framleiðanda um að rannsaka ifyrir sig ísl. heygæði og selja sér hið nýja efni, til þess að gera ísl. hey auðmeltanlegra sem fóður fyrir alla gripi, og komast þannig hjá margra milljóna innflutningi á erlendu kjarnfóðri, þar sem ekki er aðeins sparað flutningspláss í skip- um og fragt, heldur einnig og fyrst og fremst miklar fjárfúlgur i erlendum gjald- eyri. En til viðbótar þessu má svo vitanlega bæta við innlendri vinnu við að framleiða meira gras til þess að gera arðgæft i stór- um stíl fyrir hina ýmsu kjarnfóðursgripi, með aðstoð hins merkilega efnis, sem blanda þarf í heyið og gera það á þann hátt auðmeltanlegra. Ágúst sendi einn hestburð af heyi til Englands til rannsókn- ar. Leiddi sú rannsókn i ljós, að hið. ísl. gras er hið bezta ifallið til þessarar fram- leiðslu. Hefi ég séð korn, framleitt úr ensku og ísl. grasi og er hið ísl. nokkuð dekkra en hið enska. Með þessari nýju ensku uppfinningu má meira að segja gera að meltanlegu fóðri ýmis úrgangsefni, trénuð og lítt eða ekki nothæf, svo sem hálm. Með þessu efni má og gera að alifuglafóðri, kart- öflugras, rófugras, hafragras, útengjagras og þara. Á ekki að gefa þessu gaum? Ágúst telur, að nú muni notað hér á landi fóðurefni til alifuglaræktar einnar sem svarar 6—7000 tonnum. Telur hann, að mestur hluti þessa fóðurbætis, eða um 60—70%, sé aðkeypt, erlent fóður, og muni kosta um 7—8 millj: króna. Af þessum sökum telur Ágúst meira en timabært og réttlætanlegt að vinna nú að því að gera hið ágæta ísl. gras að verð- mætu ifóðurbætisefni, með því að byggja hér verksmiðju til að breyta þvi í hið melt- anlega fóður fyrir alifugla sérstaklega, með aðstoð hins merka, nýja enska efnis. Hér hefur sérstaklega verið sagt frá a- huga og átaki Ágústs Jónssonar rafvirkja við að koma á súgþurrkun á heyi til ó- metanlegs gagns fyrir ísl. landbúnað. Nú vinnur hann að mikilsverðri athugun og rannsókn i sambandi við það að gera ísl. gras að enn arðgæfari almennum fóður- bæti fyrir alifugla, og spara með því millj- ónir kr. í erlendum gjaldeyri, og auk þess mikið lestarrými í skipum þeim, sem flytja til landsins erlendar vörur. Ég er ekki dómbær á gildi þessa nýja áhugamáls Á- gústs. Hins vegar sýnist mér, að hann hafi þegar unnið svo þarft verk fyrir land og þjóð með frumkvæði sínu í súgþurrkun- armálinu, að rétt sé fyrir þá aðila, sem málið varðar mest, — þó ekki væri nema með tilliti til gjaldeyrissparnaðar, — að kynna sér þetta merkilega mál nánar, en þegja það ekki í hel, eða seinka heilla- vænlegum framkvæmdum, ef til gagns má leiða. Þótt illa hafi tekizt til um þetta gagnvart Ágústi í sambandi við súgþurrk- unina, er ekki nauðsynlegt að þegja í hel þessa hugsjón hans og vakandi áhuga fyr- ir enn arðgæfari búrekstri og stórfelldum sparnaði á erlendum gjaldeyri. Það mætti ef til vill sýna honum þann verðuga heið- ur, að gagnrýna skoðanir hans um þetta efni og „sanna" honum, að þær séu einsk- is verðar. Að síðustu vil ég svo birta hér niður- lag af vottorði síra Sigurðar Pálssonar í Hraungerði til Ágústs í sambandi við súg- þurrkunina; það var ekki Ágúst, sem setti upp súgþurrkunina í Hraungerði, en hann reyndist sr. Sigurði bezti bjargvætturínn til að umbæta það, sem á vantaði að það kæmi endanlega að notum. Um þetta seg- ir sr. Sigurður svo: „Enn vil ég geta þess, að þessi misseri var Ágúst sífellt á ferð milli þeirra, sem sett höfðu tæki þessi upp, til að aðstoða og leiðbeina, útvega og um- bæta. Hann útvegaði alla hugsanlega hluti, sem menn vantaði i þessu sambandi og tók aldrei greislu fyrir slik ómök. Þótt ég sé honum ókunnugur að öðru en þessum viðskiptum, skoða ég hann — fyrir þau — einn minna mestu velgerðar- manna, því að hann bjargaði með þessu búskap mínum og reyndist mér svo ó- brigðull í öllu að ævintýri er likast. Hraungerði 10. okt. 1951. SigurSur Pálsson." Mörg þessu lik vottorð og bréf á Ágúst i fórum sínum, þótt ekki verði þeirra get- ið hér. Mér finnst, að margur hafi hlotið nokk- urt lof fyrir minna, og f'é úr ríkissjóði, fyrir minni afrek en Ágúst hefur innt hér af hendi fyrir alþjóð. Þvi fremur væri það og verðugt að sýna honum slikan sóma, sem hann hefur eytt efnum sínum fyrir þessa hugsjón, og þá alveg sérstaklega vegna þess, að hann gengur ekki heill til skógar. Ég vona að lokum, að hugsjónamenn megi lengi lifa í þessu landi, og verða þvi meiri hetjur, sem nirflar og nánasir verða fleiri, og glórulaus matrialismi legg- ur þjóðina í meiri fjötra. Ól. B. Bjórnsson. Vinakveðja (Fluit í Grand Forks, NorSur-Dakota, í júní 1952, viS heimsókn þeirra hjóna GuSmundar Þor- valdssonar og GuSfriSar Jóhannesdóttur frá Litlu- Brekku í Mýrasýslu og tengdasona þeirra og dætra: Thorolfs Smilh blaSamanns og Jóhónnu Smith frá Reykjavík og Hilmars Skagfield og Kristinar Skagfield frá Tallahassee, Florida). Komið heil! Þið hingað flytjið heimalandsins sumarblæ, bjarkaþyt úr blómgum hlíðum, báruglit af lygnum sæ. Komið heil! Þið hlýjan berið hjartans yl af móðurströnd, kveðjur frænda' og fornra vina, fastar hnýtið ættarbönd. Farið heil; Og hjartans þakkir hafið fyrir góða stund; geymist lengi gullin minning, grær sem blóm í hugans lund. Farið heil! Á fornum slóðum ífritt er nú um dal og sund. Flytjið kYeðjur frændum, vinum, fagra blessið ættargrund. Richard Beck. 86 AKRANES

x

Akranes

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Akranes
https://timarit.is/publication/865

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.