Akranes - 01.07.1952, Blaðsíða 5

Akranes - 01.07.1952, Blaðsíða 5
um. —, og Jötunn h/f, véla- og viðgerðarverk- stæði. Þá má minna á þrjú Tyrirtæki Sam- bandsins á sama stað; íshúsið Herðubreið og Garnahreinsunarstöð- ina, sem bæði hafa mikla þýðingu fyrir framleiðsluna til sveita og Kirkjusand h/f, sem annast verkun á sjá- varafurðum. Trygging arstarfsemi samvinnu- manna hefir mjög rutt sér til rúms síðustu árin, og náð hinum glæsilegasta árangri. Samvinnutryggingar annast nú sjó- hruna- bifreiða- og endurtrygg ingar, en Andvaka lif- tryggingar. Er hér um að ræða hina merki- legustu starfsemi, sem þegar hefir látið mikið gott af sér leiða, en á þó vafalítið eftir að gera enn meira gagn á komandi tímum. Þá er starfsemi Fasteigna- lánafélags samvinnumanna nýr og athygl- isverður þáttur i samvinnustarfinu. Helfir hann þegar opnað mörgum möguleika til þess að eignast skjólshús yfir sig og sína, þótt torfundin verði leið til þess að sinna á jákvæðan hátt ölluta þeim aragrúa beiðna, sem borist halfa. Er lánastarfsemi þessi rekin m. a. í sambandi við líftrygg- ingar Andvöku. Árið 1946 hóf Olíufélagið h/f starfsemi sína sem fyrsta alíslenzka olíufélagið hér á landi. Varð það fyrir tilverknað samvinnusamtakanna, í félagi við stærstu ohusamlög útvegsmanna viðs- vegar um landið, og nokkra aðra aðila. Er þess vissulega að vænta, að félaginu auðnist að verða til sem mestra nytja varðandi eðlilegt og heilbrigt ástand í olíuverzlunarmálum landsmanna. Er a. m. k. ekki auðvelt að sjá, hverjum aðila öðr- um ætti að vera jafnvel treystandi í þvi efni, hvað þá betur. Félagsheimili Samvinnumanna, Bifröst í BorgarfirSi. Ekki má, þótt á stóru sé stiklað, minnast svo á samvinnustaxlf nokkurs lands, að eigi sé getið armars en þess, sem verzl- unar- og viðskiptamálunum viðkemur. Hvort sem litið er til „grundvallarlaga" samvinnuhreyfingarinnar á alþjóðlegan mælikvarða eða eigin laga SlS og sam- þykkta sambandsfélaganna sjálfra; hvers einstaks þeirra — blasa við augum ákvæð- in og skyldurnar í sambandi við fræðslu- og félagsmál samtakanna. Og þótt almennt hafi í þessu efni, hér sem annars staðar, verið gert minna en skyldi og vilji og vonir hinna beztu samvinnumanna á hverjum tíma stóðu til, verður það þó að segjast, að víðast hvar hefir orðið vart nokkurrar viðleitni kaupfélaganna til at- hafna á þessu sviði og sums staðar allmik- illar. Yrði of langt mál hér að fara út í atriði varðandi einstök sambandsfélög. Skal hins heldur freistað, að nefna nokk- ur dæmi úr sögu Sambands islenzkra sam- vinnufélaga til sannindamerkis um skyldu- rækni og skilning þess á orðalagi og anda viðkomandi samvinnuákvæða. Þegar á fyrstu staiifsárunum voru ráðnir merkismenn til fyrirlestrahalds víðsvegar um landið. Þrátt fyrir erfiðar samgöngur heimsóttu þeir marga staði, ræddu og fræddu um samvinnumál o. fl. Voru ýmsir sem sinntu þessum störfum. Má þar helzt tilnefna þá Yztafellsfeðga, Sigurð og Jón, Sigurð á Arnarvatni og Benedikt frá Hofteigi. Það var ekki Ifyrr en 1946, að sérstakur erindreki var ráðinn. Hefir hann síðan ferðast um milli sambands- félaganna og í einstakar deildir þeirra sumra hverra, verið málflytjandi á veg- um annarra samtaka og f lutt fræðsluerindi um samvinnumál i mörgum skólum lands- ins, og oftast sýnt kvikmyndir um leið, til fræðslu og skemmtunar. Árið 1907 tók Sambandið að gefa út tímarit, og hefir gert það óslitið síðan. Ekki hét það frá upphafi nákvæmlega sama nafni, frekar en Sambandið sjálft, en „Samvinnan" hef- ir lengi verið, og er ennþá, langsamlega útbreiddasta tímarit landsins, enda jaifn- framt hið vandaðasta og ódýrasta. Sam- virmuskólinn hóf starfsemi sína 1918, og var 30 ára afmælis hans veglega minnst, m. a. með útgáfu vandaðs afmælisrits. Hefir hann frá upphafi verið hin merk- asta fræðslustofnun. Bréfaskóli SlS er nú kominn á annan áratuginn að aldri. Er hann eini bréfaskólinn i landinu. Hefir starfsemi hans mjög farið vaxandi siðustu árin, og getur fólk á öllum aldri aflað sér staðgóðrar þekkingar í mörgum mikils- verðum námsgreinum og hagað sjálfsnámi sínu alveg eftir því, sem bezt hentar með tilliti til atvinnuhátta og annarra aðstæðna. Fyrir nokkrum árum keypti SlS bóka- útgáfuna Norðra á Akureyri. Hefir starf- semi hennar síðan farið mjög vaxandi, og gefur Norðri nú út árlega margar merkar bækur og hefir sérstaklega lagt rækt við þjóðleg fræði. Hefur hann fyrir skömmu hafið útgáfu nýs tímarits, „Heima er bezt." Sézt í sjálfri nafngiftinni að hverju ritið vill stuðla, og mun nú mörgum þjóðholl- um manni ekki finnast af veita, þegar tekið er tillit til tíðarandans annars vegar, en viðhorfs langflestra svokallaðra „heim- ilisrita" hins vegar. Þá hefir verið brugðið upp nokkrum skyndimyndum úr starfssögu kaupfélag- anna og Sambands islenzkra samvinnu- félaga. Lítið segja þær þó um sjálft líf og starf þeirra mörgu heiðursmanna, sem á undanförnum áratugum hafa lagt fram AKRANES 77

x

Akranes

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Akranes
https://timarit.is/publication/865

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.