Morgunblaðið - Sunnudagur - 04.11.2012, Blaðsíða 23

Íslendingar hafa öðlast færni í að þekkja og meðhöndla ýmisskonar grænmeti og ávexti sem ekki voru notuð áður.Sumar vörurnar fengust ekki fyrr en fyrir nokkrum árummeðan aðrar hafa verið til öðru hvoru og margir hafa komist
upp á lag með að þær.
Með hjálp dagblaða, gamalla auglýsinga og uppskriftarbóka frá
ýmsum tímum var reynt að leiða að því líkum hvenær nokkrar
vinsælar grænmetis- og ávaxtategundir slógu fyrst í gegn hérlendis.
Tímalínan er ekki miðuð við hvenær tegundirnar voru fyrst fáan-
legar í verslunum heldur hvenær þær voru komnar almennt á
borð neytenda landsins, enda tekur það fólk oft tíma að kynnast
nýju hráefni matvörubúðanna og margt sem getur spilað inn í
hvað viðkemur vinsældum. Segja má því að tímalínan sé miðað
við hvenær „fjöldinn“ fer að þekkja og nota vöruna því vissulega
er það einstaklingsbundið hvenær hver og einn uppgötvar sitt
grænmeti og sína ávexti.
Nanna Rögnvaldardóttir matreiðslubókahöfundur og Sólveig
Ólafsdóttir sagnfræðingur veittu dygga aðstoð í gagnaöflun enda af-
skaplega fróðar um mat hérlendis.
Hafa ber í huga að um áratuga skeið var mestallur innflutningur á
ávöxtum og grænmeti háður leyfum og um tíma þurfti sérstaka uppáskrift
til að fá ávexti hjá Grænmetisverslun ríkisins. Jólaeplin voru lengi vel sér-
stakur viðburður þar sem yfirleitt fengust ávextir ekki þess utan.
* 1977GREIP
Greipaldin sló í gegn
með greipaldinkúrnum
sem birtist í tímaritinu
Vikunni 1977 og lék í
áraraðir aðalhlutverkið
í megrunarkúrum
landsmanna.
* 1983 HVÍTLAUKURHvítlauksduft og hvítlaukssalt 8. áratugarins lögðu
grunninn að æði fyrir ferskum hvítlauk í kringum
1983-1985 en það var einnig áratugur ítalska mat-
arins sem landsmenn fengu dálæti á. Nanna Rögn-
valdar segir að ekki megi gleyma hve smart laukurinn
þótti einnig í stærðarinnar hvítlauksfléttum á vegg.
* 1985 SVEPPIRFerskir sveppir urðu vinsælt hráefni í
kringum árið 1985 en höfðu verið
ræktaðir frá árinu 1960. Þáttaskil urðu
í ræktuninni hérlendis á miðjum 9. ára-
tugnum með stóraukinni framleiðslu.
Pítsur og dálæti landsmanna á ítölskum
mat hafði einnig mikið að segja.
* 1982 KÍVÍKíví er einn af þeim ávöxtum sem
komust í tísku og árið 1982 var
hann algengur í matarkörfunum.
Hann var dýr en þótti flottur,
ekki síst sem hráefni og skraut í
æðri eftirrétti.
* 1960 BANANAR
Bananar höfðu verið algengir í verslunum á þriðja
áratugnum en hurfu að mestu á kreppuárunum.
Upp úr 1960 verða þeir aftur algengir og hluti af
þeirri fæðu sem til var á hverju heimili.
* 1970 PAPRIKA Upp úr 1970 er paprika orðin jafn-
sjálfsagt grænmeti á borðum og gúrkan
og tómatarnir. Í stöku uppskriftum voru
paprikur fylltar með kjöti og jafnvel
kjötfarsi en algengast var að þær færu
ofan á brauð og í pott- og ofnrétti.
* 1985 AVÓKADÓ
Avókadó fór fyrst að
sjást í búðum um 1970
en er talið ekki hafa
náð almennum vin-
sældum fyrr en um
miðjan 9. áratuginn.
4.11. 2012 MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 23
Morgunblaðið/Árni Sæberg
Gerðu gæða- og verðsamanburð
FINNDU MUNINN
Listhúsinu Laugardal, 581 2233 · Baldursnesi 6, Akureyri, 461 1150 · Opið virka daga kl. 10.00 - 18.00 · laugardaga 12.00 - 16.00
*3,5% lántökugjald
ÝMIR rúm 153x203 aðeins kr. 124.900
ÝMIR, SAGA, FREYJA,
ÞÓR OG ÓÐINN
Hágæða svæðisskiptar heilsudýnur
Valhöll heilsudýna
5 svæðaskipt gormakerfi
153x203 aðeins kr. 89.900
Tilboðsverð
12 mánaðavaxtalausargreiðslur*