Morgunblaðið - Sunnudagur - 17.11.2013, Blaðsíða 42

*Fjármál heimilannaÞað er góð regla að reyna að spara ekki minna en tíu prósent af útborguðum launum
Í nógu er að snúast hjá Hjördísi Ástráðs-
dóttur, kynningarfulltrúa Sinfóníuhljóm-
sveitar Íslands. Þessa dagana fer vinnutíminn
einkum í að undirbúa Jólatónleika Litla tón-
sprotans, sem hún segir vera eina hátíðleg-
ustu tónleika sveitarinnar. Hún reynir að
spara í heimilishaldinu með góðu skipulagi.
Hvað eruð þið mörg í heimili?
Heimilið er oft og tíðum þriggja kynslóða
ættarsetur þar sem synirnir tveir, Gils og
Jóel, njóta þess að alast upp með báðum
foreldrum og ömmu.
Hvað áttu alltaf til í ísskápnum
Ísskápurinn hýsir alltaf mjólk, egg, ost og
abt-mjólk.
Hvað fer fjölskyldan með í mat
og hreinlætisvörur á viku?
Það er lifandi stærð sem er æ fyrirferð-
armeiri í hverjum mánuði.
Hvar kaupirðu helst inn?
Stórinnkaupin eru gerð í Bónus í Garðabæ
en það sem á vantar fæst í Fjarðarkaupum.
Einnig er gott að geta stólað á Hagkaup 24
tíma á sólarhring ef eitthvað gleymist.
Hvað freistar helst í matvöru-
búðinni?
Dökkt súkkulaði freistar mest en þó er allt
sem er ferskt og fallegt á litinn alltaf girni-
legt. Mjög erfitt er að standast freisting-
arnar í Frækorninu, heilsuhorni Fjarð-
arkaupa.
Hvernig sparar þú í heimilis-
haldinu?
Á hefðbundinn hátt, með góðu skipulagi og
vitneskju um hvað er til í ís- og frystiskápn-
um ásamt heimaræktun á grænmeti.
Hvað vantar helst á heimilið?
Það vantar nú sitthvað og hugurinn girnist
ýmislegt en helst langar mig í heildarsafn
Jónasar Hallgrímssonar í viðhafnarbúningi.
Eyðir þú í sparnað?
Já … eða nei, stundum en alltaf og reglulega
fyrir synina.
Skothelt sparnaðarráð?
Kaupa bláa strætókortið, hagkvæmt og
þægilegt. Ég tek strætó eins oft og ég get og
kem mér þannig undan darraðardansinum í
umferðinni og streituvaldandi akreinatjútti
ökumanna á álagstímum. Eins ráðlegg ég að
fjárfesta í menningu í áskrift, til dæmis regn-
bogakorti Sinfóníunnar sem hægt er að
kaupa allt árið.
HJÖRDÍS ÁSTRÁÐSDÓTTIR KYNNINGARFULLTRÚI
Ræktar eigið
grænmeti
Hjördís segir bláa strætókortið góða sparnað-
arleið og þægilegt að sleppa við darraðardans-
inn sem fylgir því að aka sjálfur í umferðinni.
Morgunblaðið/Rósa Braga
Aurapúkinn telur sig vera heppinn
að eiga þess kost að vinna heima.
Þegar Púkinn fékk fyrst að prufa að
vinna heiman frá sér uppgötvaði
hann að þannig má spara bæði mik-
inn tíma og peninga.
Ef meðalferðalagið til vinnu á
höfuðborgarsvæðinu kallar á 20
mínútna akstur aðra leið þá má,
með því að vinna heima tvo daga í
viku, spara hátt í sex klukkustundir
af ferðatíma yfir mánuðinn og allt
að 200 km af akstri.
Margt gagnlegt má gera við
þennan viðbótartíma og bens-
ínsparnaðurinn ætti að vera í kring-
um 10-25 lítrar á mánuði eftir
stærð og gerð bílsins.
Aurapúkinn veit að það að vinna
heima hentar ekki öllum. Sum störf
bjóða ekki upp á fjarvinnu og
mörgum þykir heimaumhverfið
truflandi. Þeir sem telja sig ráða við
freistingarnar og truflanirnar heima
ættu þó endilega að prufa og sjá
hvað sparast.
púkinn
Aura-
Fjarvinnan
borgar sig
H
vað er of og hvað er van þegar fjár-
mál heimilisins eru annars vegar?
Hversu mikið þarf að spara, hvað má
heimilið kosta og hvað ætti að kaupa
háa líftryggingu?
Bandaríski heimilisbókhaldsvefurinn Mint.com
hefur tekið saman nokkrar gagnlegar þum-
alputtareglur sem svara þessum spurningum og
fleirum. Eru þar á ferð góð ráð sem geta varðað
leiðina að fjárhagslegri heilsu.
10% beint í sparnað
Fyrst ber að nefna mikilvægi þess að spara
reglulega. Góð viðmiðunarupphæð er 10% af út-
borguðum launum. Að temja sér að spara er
fjarskagóður siður enda hjálpar sparnaðurinn til
við að standa straum af óvæntum útgjöldum og
stórinnkaupum sem annars myndi þurfa að taka
lán fyrir. Það er gott að eiga varasjóð en enn
betra að geta komist hjá lántöku þegar t.d.
skreppa á til útlanda eða kaupa nýtt sjónvarp í
stofuna.
Einnig er rétt að stefna að því að eiga neyð-
arsjóð sem jafngildir útborguðum launum
þriggja til sex mánaða. Reikna má með áföllum
einhvern tíma á lífsleiðinni, s.s. dýrri viðgerð á
bílnum, atvinnumissi eða löngum veikindum.
Neyðarsjóðurinn er öryggispúði sem mildar
höggið.
Rausnarleg líftrygging
Mint.com mælir með því að fólk líftryggi sig fyr-
ir sem nemur sexföldum árlegum tekjum heim-
ilisins. Slíkar tryggingar ættu ekki að vera óhóf-
lega dýrar ef tryggingataki er ungur, en geta
skipt öllu fyrir það hvernig fjölskyldumeðlimum
reiðir af ef önnur fyrirvinnan fellur frá.
Fasteignakaup eru einhver stærsta og hættu-
legasta fjárfesting sem fólk ræðst í á lífsleiðinni.
Góð þumalputtaregla er að taka ekki meira en
80% lán fyrir eigninni og fá ekki meira að láni
en sem nemur tvöföldum árstekjum heimilisins.
Ef þessar reglur eru brotnar er töluverð hætta á
að fasteignalánin geti orðið óviðráðanleg ef trufl-
un verður á tekjustreyminu eða sveiflur verða í
fasteignaverði.
Hvaða lán eru dýrust?
Góð regla er síðan að fara vandlega yfir skuldir
heimilisins og byrja á að borga fyrst niður þær
skuldir sem bera hæstu vextina, og greiða skuld-
irnar niður eins hratt og kostur er. Það liggur
t.d. meira á að borga niður yfirdráttinn og
greiðslukortadreifinguna sem algengt er að beri
12-16% vexti en að greiða upp námslánin hjá
LÍN sem bera allt að 3% vexti.
Með réttu yfirsýnina getur jafnvel komið í ljós
að það skiptir meira máli að hreinsa upp skuld-
irnar en að leggja fyrir og fjárfesta. Ávöxtunin
sem vænta má af fjárfestingum er oftast mun
minni en vextirnir sem greiða þarf af skuld-
unum.
EINFALDAR VIÐMIÐUNARREGLUR FYRIR FJÁRHAGINN
Ertu með þumalputta-
reglurnar í lagi?
Gott er að stefna að því að eiga neyðarsjóð sem nemur þriggja til sex mánaða tekjum til að dempa
höggið af fjárhagslegum áföllum, s.s. atvinnuleysi. Mynd úr safni tekin hjá Vinnumálastofnun.
Morgunblaðið/Árni Sæberg
HVAÐ ÆTTI FASTEIGN AÐ KOSTA SEM HLUTFALL AF TEKJUM HEIMILISINS? HVERSU STÓR ÆTTI VARASJÓÐURINN
AÐ VERA? Á AÐ GERA FYRST UPP VIÐ GREIÐSLUKORTAFYRIRTÆKIN EÐA LÁNASJÓÐINN?
Ásgeir Ingvarsson ai@mbl.is