Tímarit Máls og menningar - 01.03.1961, Blaðsíða 28

TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR
verður að því skapi fávíslegri sem ör-
uggari heimildir eru kannaðar. Ekki
fer heldur hjá því að kjarni slíkrar
vítistrúar skýrist og ýmsir boðendur
hennar fái á sig harla tortryggilegan
blæ, ef ferðast er um sjálft þrælaríkið,
þar sem sjá má margvíslega nýskipan
og þreifa á stórfelldum framkvæmd-
um til augljósra hagsbóta fyrir hundr-
uð miljónir manna. Hin fullyrðingin
er vitaskuld fjarstæða, barnaskapur
og draumórar, að kínverjar búi við
alsælu og allsnægtir, hafi á fáeinum
árum sveiflazt aftan úr miðaldabú-
skap á flestum sviðum inn í jarðneska
paradís, þar sem hvergi beri á skugga.
Ef miðað er við sitthvað annað en
brýnustu lífsnauðsynjar, svo sem fjöl-
breytilegan fatnað og neyzluvarning,
híbýli, innanstokksmuni, heimilistæki
og þægindi ýmiskonar, þá kemst sú
paradís ekki í neinn samjöfnuð við
aðstæður almennings á Norðurlönd-
um. Ný hverfi þokkalegra íbúðarhúsa
spretta upp hvarvetna í Kína, ofur-
kapp er lagt á iðnvæðingu, vélafram-
leiðslu og vélakaup, en mikill hluti
þjóðarinnar býr samt enn í gömlum
kofum eða hreysum og verður að not-
ast við lítilf j örleg og frumstæð amboð
eins og fyrir þúsund árum. Kínverjar
mundu áreiðanlega brosa, ef reynt
væri að telja þeim trú um, að þeir
byggju í hálfgildings himnaríki. Þeir
vita manna bezt, að þeir hafa á marg-
an hátt dregizt aftur úr öðrum og
sopið af því seyðið. Þeir skjóta því
hvorki undan í fræðsluritum sínum né
leyna því fyrir erlendum gestum, að
þeir eigi við mikla örðugleika að etja
og þurfi að leggja hart að sér til að
sigrast á þeim, vinna upp langan
drátt, koma nútímaskipan á búskap
sinn, hefjast til vegs að nýju. En fáar
þjóðir munu vera eins bjartsýnar um
þessar mundir og kínverjar, eins sam-
huga um stefnu og markmið, eins
ánægðar með ríkisstjórn sína og kjör
sín, enda er það ekki að ástæðulausu.
Skynugum andstæðingum sósíal-
isma og kommúnisma dettur ekki í
hug að bera á móti því að óvenju
mikilhæfir leiðtogar sitji á valdastóli
í Peking. Kínverska þjóðin á það ekki
sízt að þakka ráðsnilld og þrautseigju
þessara foringja sinna að auður henn-
ar sogast ekki lengur í hendur ný-
lendukúgara eða skjólstæðinga þeirra
og málaliðs. Torvelt er einnig að gera
sér í hugarlund að grundvöllur kín-
verska alþýðulýðveldisins væri þegar
orðinn svo traustur sem raun ber
vitni, ef þjóðin hefði ekki haldið
áfram að njóta leiðsögu, skipulags-
gáfna og eldmóðs þeirra manna, sem
risu með henni úr öskustónni og
stjórnuðu langri og tvísýnni baráttu
hennar við erlenda og innlenda
drottna, ekki úr fjarlægð, heldur í
fylkingarbrjósti. Nýir búnaðarhættir
hafa komið í veg fyrir hallæri og hor-
fall í Kína síðan alþýðulýðveldið var
stofnað, þrátt fyrir nokkur vond sum-
ur, en slíkt hefði einhverntíma þótt
18