Bændablaðið - 10.09.2015, Side 8

8 Bændablaðið | Fimmtudagur 10. september 2015
Björgvin Magnússon, fyrrverandi
hafnsögumaður í Vest manna-
eyjum, er mikill áhugamaður um
garðyrkju. Hann er því góður
liðsmaður eiginkonunnar, Jónu
Þórunnar Markúsdóttur, sem
segja má að hafi ýtt þessu sam-
eiginlega áhugamáli þeirra úr vör.
Björgvin segir uppskeruna nú
furðu góða miðað við þá kuldatíð
sem einkennt hafi fyrri hluta sumars.
Hann ræktar ýmiss konar matjurtir
auk kartaflna.
„Það var kalt vor og júní mjög
slæmur. Ég var búinn að forrækta 70
plöntur í bílskúrnum hjá mér og var
of bráður að setja þær út. Samt setti
ég þær nú undir tvöfaldan dúk, en
þá þurfti hitinn endilega að fara allt
niður í 2–3 gráður á Stórhöfðanum
í einar tvær til þrjár nætur. Þá eyði-
lagðist mest allt nema grænkálið og
spergilkálið, það stóð kuldann vel
af sér,“ sagði Björgvin. Hnúðkálið,
rófurnar og blómkálið fóru sérstak-
lega illa, en hvítkálið virðist ætla að
ná sér.
Útlitið ágætt í kartöflunum
Af kartöflunum er það að frétta að
þar er útlit fyrir ágætis uppskeru. Þótt
þær hafi komið seint til, þá hefur
verið hér ágætis tíðarfar síðan rétt
fyrir þjóðhátíð.“
Vestmannaeyjar búa svo vel að
vera syðsti hluti íslenska eyjaklasans
eins og Vestmannaeyingar myndu
eflaust orða það. Það þýðir um leið
að minnsti lofthiti er yfirleitt hærri
en á meginskerinu.
„Það koma til dæmis engin haust-
frost hér og því getur maður verið
með ræktun í gangi fram eftir öllu.
Sem dæmi þá rigndi hér látlaust í tvo
mánuði fyrri hluta sumars í fyrra og
það stytti ekki upp fyrr en akkúrat
um þjóðhátíð. Í svona rigningartíð
hverfur köfnunarefnið í jarðveginum.
Ég setti því ekki áburð fyrr en í lok
ágúst og þá helling af honum. Svo
tók ég ekki upp fyrr en í október og
var sennilega sá eini hér sem náði því
að fá einhverja uppskeru. Það lukk-
aðist vel og uppskeran var ágæt.“
Hrifnastur af Gullauganu
„Ég get alveg ímyndað mér að ég
nái fimmtán- eða sextánfaldri upp-
skeru núna í haust. Þetta er jurt sem
þarf alveg þrjá mánuði til að gefa
almennilega af sér, þó það sé oft
verið að djöfla þessu upp með ein-
hverjum kúnstum. Enda finnst manni
þetta oft óttalegar vatnskartöflur sem
maður er að kaupa hjá þessum kart-
öflubændum. Mér finnst t.d. ekkert
varið í Premier kartöflur og er sjálfur
að rækta Gullauga og Rauðar. Ég
hef svolítið verið með Helgu líka,
en er ekki eins hrifinn af henni. Ég
er hrifnastur af Gullauganu.
Svo er ég með gulrætur á öðrum
stað og þær tek ég bara upp eftir
þörfum og er að því langt fram á
vetur. Ég er með tveggja tommu
steinull yfir þeim og það dugar þó
það komi örlítið frost.“
Björgvin segist hafa verið að
mestu laus við ýmsa óværu og sjúk-
dóma.
„Það var þó talsvert að ásækja
mig sniglar í fyrra í blómkálinu
og hvítkálinu. Þeir voru helvíti
aðgangsharðir. Nú hafa þeir bara
ekki sést.“
Rósir konunnar flottar
„Ég er með töluvert stóran garð
heima hjá mér. Þar er konan mín
mjög dugleg í rósarækt og þær hafa
aldrei komið eins vel út þrátt fyrir
kuldann.“
Jóna Þórunn tekur undir þetta og
segir að þrátt fyrir kaldari tíð í sumar,
þá hafi veður verið mun stilltara en
oft áður. Þá virðist líka hafa verið
minna um aðskotadýr eins og lús.
„Þetta er búið að vera mjög
óvenjulegt sumar. Ég er með
Handsarósir sem ég hef átt lengi.
Ég skipti mér ekkert af þeim í vor og
klippti þær ekki niður. Þær stækkuðu
bara og stækkuðu og blómstruðu svo
óvenju fallega,“ segir Jóna. /HKr.
Fréttir
Sumar káltegundir misfórust vegna kulda hjá Björgvini Magnússyni í Eyjum:
Gott útlit með kartöflurnar
− og rósir konunnar, Jónu Þórunnar Markúsdóttur, hafa aldrei komið betur út
Forystufjárræktarfélag Íslands
hélt aðalfund sinn að Svalbarði í
Þistilfirði 23. ágúst sl. Fundarsókn
var góð og bættust margir nýir
félagar við þá 160 sem voru skráð-
ir fyrir fundinn.
Ný stjórn var kjörin á fundinum
og er Anna Englund, sauðfjárbóndi
í Sandfellshaga 2 í Öxarfirði, for-
maður hennar.
Ólafur R. Dýrmundsson, sem
gegnt hefur formennsku frá því að
félagið var stofnað vorið 2000, gerði
grein fyrir starfseminni. Hefur hún
byggst á upplýsingagjöf um hið ein-
staka forystufé, bæði innan lands og
utan, stuðningi við verndun erfða-
efnis o.fl.
Frá upphafi lagði félagið áherslu
á að allt forystufé í landinu yrði
einstaklingsmerkt og skráð í skýrslu-
haldskerfi Bændasamtaka Íslands.
Þá yrði unnið sérstakt uppgjör fyrir
forystuféð enda að mestu önnur rækt-
unarmarkmið en hjá öðru íslensku
sauðfé. Nú er RML að koma á slíkri
skipan, án þess að forystufjáreigend-
ur þurfi að sækja um það sérstaklega,
þ.e. að forystuféð fái eigin uppgjör,
og er það vissulega fagnaðarefni.
Miklar og góðar umræður urðu
um framtíðarstarfsemi félagsins en
reiknað er með að komið verði á
formlegri samvinnu við Fræðasetur
um forystufé á Svalbarði í Þistilfirði
sem opnað var sumarið 2014. Þangað
héldu fundargestir eftir að hafa hlýtt
á erindi Ólafs um Ásgeir Jónsson
frá Gottorp og bókina Forystufé og
erindi Jóns Viðars Jónmundssonar
um gagnasöfnun og rannsóknir á for-
ystufjárstofninum. Forstöðumaður
safnsins, Daníel P. Hansen, kynnti
fræðasetrið fyrir fundargestum, en
það er jafnframt safn, og var gerður
góður rómur að þeim fróðleik sem
þar er á borð borinn með smekkleg-
um hætti. /HKr
Aðalfundur Forystufjárræktarfélagsins:
Anna Englund tekur við formennsku
af Ólafi Dýrmundssyni
Tilraun á Hólasandi:
Líf í moltunni og vætu-
tíðin kom sér vel
Tilraun til notkunar moltu við
trjárækt á sandauðn var sett
niður á Hólasandi í byrjun júlí
í sumar. Tilraunin er samvinnu-
verkefni Skógræktar ríkisins,
Landgræðslunnar og Moltu ehf.
Settar voru niður birki- og lerki-
plöntur í 11 mismunandi tilraunahópa.
Aðalmarkmiðið var að sjá hvernig
gengi að nýta moltu frá jarðgerðar-
stöð Moltu ehf. í Eyjafjarðarsveit sem
nesti fyrir trjáplöntur í mjög snauðu
landi en í leiðinni eru gerðar ýmsar
prófanir með tilbúinn áburð, kjötmjöl
og sáningu niturbindandi plantna.
Daði Lange, héraðsfulltrúi
Landgræðslunnar á Norðausturlandi,
fór á Hólasand um miðjan ágúst og
leit á tilraunina. Í ljós kom að allar
plönturnar sem gróðursettar voru í
tilraunareitnum eru lifandi og lúpína
og hvítsmári sem sáð var með sumum
trjánna er að koma upp.
Mikilvægt að fá nægan raka
Svo vel vildi til að daginn eftir
gróðursetninguna rigndi duglega á
Hólasandi. Sú rigning kom eins og
kölluð enda mikilvægt fyrir nýgróð-
ursettar plöntur að fá nægan raka til
að koma sér fyrir. Því er ljóst að
þurrkur eftir gróðursetningu mun
ekki spilla fyrir niðurstöðum til-
raunarinnar og þótt svalt hafi verið á
Hólasandi frá því í byrjun júlí virðist
kuldinn ekki hafa komið að sök og
vætutíðin frekar hjálpað til en hitt.
Fyrsta úttekt í september
Með Daða í för voru skógfræðinem-
ar við Landbúnaðarháskóla Íslands
sem voru í yfirreið um landið ásamt
Bjarna Diðriki Sigurðssyni prófessor
til að fræðast um skógrækt í landinu
og ýmis skógræktarverkefni. Nú í
september er meiningin að gera
fyrstu úttekt á tilrauninni á Hólasandi
og ef til vill er þarna komið efni
fyrir áhugasama nemendur til að
skrifa um í námi sínu, segir á vef
Skógræktar ríkisins. /MÞÞ