Bændablaðið - 10.09.2015, Blaðsíða 34

34 Bændablaðið | Fimmtudagur 10. september 2015
Traktorarnir sem tíndir verða
til að þessu sinni eru reyting-
ur héðan og þaðan en eiga það
sameiginlegt að hafa verið
framleiddir í Bandaríkjunum
á fyrrihluta og miðri síðustu öld.
Nöfn dráttarvéla eru oftar en
ekki kennd við stofnendur fyr-
irtækjanna sem framleiða þá.
Hér er að finna skemmtilega
undantekningu á því enda hlýtur
nafnið Happy Farmer að teljast
glaðværasta nafn sem nokkur
dráttarvél hefur nokkurn tíma
verið nefnd.
Happy Farmer
Nafnið Happy Farmer hlýtur að
teljast glaðværasta nafn sem nokk-
ur dráttarvél hefur nokkurn tíma
verið nefnd. Fyrirtækið
The Happy Farmer co.
var stofnað í Minnesota
í Bandaríkjunum árið
1915. Vörumerki fyr-
irtækisins var óvenju-
legt á sínum tíma og
var teikning af skæl-
brosandi bónda. Fyrstu
traktorarnir sem Happy
Farmer framleiddi voru
litlar tvígengisvélar
með opnum gírkassa.
Til að byrja með voru
dráttarvélarnar á þrem-
ur járnhjólum en seinna
framleiddi fyrirtækið
einnig fjögurra hjóla vélar.
Árið 1916 tilkynnti fyrirtækið
að 500 og 1500 týpurnar sem þá
voru á hönnunarstigi yrðu fram-
leiddar í samstarfi við H.E. Wilcox
Motors Co. og La Crosse Tractor
Co. Þrátt fyrir að nálega 20.000
Happy Farmer-traktorar væru
framleiddir endaði samstarfið
illa fyrir Glaðværa bóndann og
skömmu fyrir 1920 yfirtók La
Crosse Tractor Co. fyrirtækið. Á
meðan framleiðsla gekk vel var
talsverður fjöldi véla fluttur út til
Suður-Ameríku, Frakklands og
Bretlandseyja.
Keck Gonnerman
Þrátt fyrir að Keck Gonnerman
eða KG, eins og fyrirtækið var
yfirleitt kallað, hafi verið þekkt-
ast fyrir framleiðslu á vélum og
vélahlutum framleiddi fyrirtækið
á tímabili dráttarvélar. Bræðurnir
John og Louis Keck og samstarfs-
maður þeirra, Louis Gonnerman,
sameinuðu krafta sína árið 1873
og hófu framleiðslu á gufuvélum,
þreskimaskínum og sögunarmyll-
um. Árið 1917 hófu þeir svo fram-
leiðslu á dráttarvélum.
Ólíkt flestum dráttarvélafram-
leiðendum á þeim tíma sem fram-
leiddu stóra og þunga traktora ein-
beitti KG sér af minni, léttari og
ódýrari, 15 til 30 hestafla tveggja
strokka vélum.
Fyrstu traktorarnir sem Keck
Gonnerman setti á markað þóttu
gamaldags í útliti og í raun
úreltir í hönnun. Árið
1928 setti fyrirtækið á
markað endurhannaða
dráttarvél með nýju
útliti. Vélin var 18 til
35 hestöfl og fjögurra
strokka. Meðal nýjunga
í hönnun traktorsins var
að það mátti fá hann
með eða án akstursljósa
og rafmagnsstartara.
Gamla góða sveifin var
þrátt fyrir það enn á sínum stað.
Minni útgáfan af nýju traktor-
unum, týpa 22/45, var fljótlega
leyst af stærri vél, 25/50 sem þótti
þyngri í stýri enda tvisvar sinnum
þyngri í kílóum talið. Þegar hér
var komið sögu voru starfsmenn
fyrirtækisins orðnir ríflega tvö-
hundruð.
Keck Gonnerman hætti fram-
leiðslu á dráttarvélum árið 1937
en framleiðsla þess á vélahlutum
hélt áfram til 1953. Það var síðan
yfirtekið af Harrison and Spencer
í Kaliforníu.
Gibson
The Gibson Manufacturing
Corporation í Longmont í
Colorado, var stofnað árið 1946
af Wilbert Gibson. Faðir Wilbert
framleiddi sportbíla áður en seinni
heimsstyrjöldin skall á og hannaði
traktora í frístundum. Sonurinn sá
gróðatækifæri í því að framleiða
traktora í kjölfar stríðsins enda eft-
irspurnin gríðarleg. Þrátt fyrir að
líftími fyrirtækisins væri skammur
framleiddi það margar gerðir drátt-
arvéla. Heildarfjöldinn er í kring-
um 50 þúsund og voru vélarnar
fluttar út til 26 landa.
Fyrsti traktorinn sem Gibson
sendi frá sér, Model A, var eins
strokka, sex hestöfl, með loftkældri
vél og þriggja gíra. Dráttarvél vó
ekki nema 397 kíló og þótti henta
vel fyrir minni garðyrkjustöðvar.
1948 setti fyrirtækið Super D2
dráttarvélina á markað sem var
stærri útgáfa af Model A. Model
D fylgdi fljótlega en sú týpa var
fjögurra strokka og 25 hestöfl og
síðan Model I sem var 40 hestöfl.
Gibson var yfirtekið af iðn-
framleiðandanum Helene Curtis
árið 1952 og framleiðslu á drátt-
arvélunum hætt. /VH
Glaðværi bóndinn
Utan úr heimi
Framámenn í kínverskum og írsk-
um mjólkuriðnaði hittust á fundi á
Írlandi 1. september í höfuðstöðv-
um iðnaðarrisans Alltech í Meath-
sýslu. Verkefni fundarins var að
búa til ramma að auknu samstarfi
Kína og Írlands í mjólkuriðnaði.
Undirbúningurinn að þessu
hefur staðið í nokkurn tíma. Einn
liður í því var heimsókn nema frá
Landbúnaðarháskóla Kína (China
Agricultural University) nú í sumar.
Voru þeir á Írlandi í nokkrar vikur
við að kynna sér sérstöðu Íra við að
nota útibeit og færanlegar utanhúss
mjaltagryfjur við mjólkurframleiðsl-
una.
Þörf á að auka landbúnaðar-
framleiðsluna um 70%
Er sérstaklega horft til þess að talið
er að íbúar jarðar muni verða orðn-
ir 9 milljarðar um 2050. Því þurfi
framleiðsla á landbúnaðarvörum að
aukast um 70% fram að þeim tíma til
að mæta aukinni eftirspurn á fæðu.
Kevin Tuck, framkvæmdastjóri
Alltech á Írlandi, telur að í þessu
felist mikil tækifæri fyrir írskan
mjólkuriðnað til að reyna fyrir sér
í Kína.
„Þótt veldisvöxtur hafi verið í
kínverskri mjólkurframleiðslu á
undanförnum árum, þá nær hú aldrei
þeirri stöðu að geta annað eftirspurn
eftir mjólkurvörum í takt við fólks-
fjölgun. Þar er Írland í einstakri
aðstöðu til að deila þekkingu úr
sínum „ósanngjarna“ mjólkuriðnaði
með Kínverjum. Þegar ég tala um
ósanngjarna framleiðslu á ég við
mikla framleiðni og hagnað og
viðurkennda sjálfbærni í greininni
undir áætlun sem kölluð er „Grænn
uppruni (Origin Green)“.“
Undrandi á metnaði Íra
Professor Li Shengli, hjá Land-
búnaðarháskóla Kína, segir að hann
hafi orðið undrandi í heimsókn sinni
til Írlands. Með því að sjá þetta með
eigin augum tryði hann því loks sem
honum hafi verið sagt.
„Ég er mjög hrifinn af þeim metn-
aði sem Írar sýna í sínum landbún-
aði.“ Sagði hann að sitt markmið
væri að koma á tæknilegri samvinnu
á milli kínverskra framleiðenda og
framleiðenda á kjöti og mjólkur-
iðnaðarins á Írlandi.“
Mjólkurhneykslið í Kína 2008
þar sem óprúttnir framleiðendur
blönduðu melamini í mjólkina til að
auka hagnað sinn, olli straumhvörf-
um í þarlendri mjólkurframleiðslu.
Þrátt fyrir öra þróun og aukna mjólk-
urframleiðslu í landinu eru kínversk-
ir bændur miklir eftirbátar bænda
í Evrópu hvað mjólkurframleiðni
varðar. Þá er um 90% af mjólkinni í
dag framleidd á stórum mjólkurbúum
með yfir 100 kúm og er þar gjarnan
beitt sjálfvirkum mjaltaþjónum eða
mjaltagryfjum.
Brendan Gleeson, landbúnaðar-
og sjávarútvegsráðherra Írlands,
sagði á fundinum með Kínverjunum,
að meira hafi verið flutt út af írsk-
um mjólkurvörum til Kína á fyrstu
sex mánuðum þessa árs en allt árið
2014. Þá sagði hann að þrír af stærstu
framleiðendum heims á mjólkurvör-
um fyrir ungbörn væru staðsettir á
Írlandi. Sagði hann jafnframt að Írar
myndu halda áfram að bæta aðgengið
að kínverskum markaði. Slíkt muni
auka möguleika til rannsókna og
frekari þróunar sem leiði síðan til
aukinnar samkeppnishæfni mjólkur-
iðnaðarins.
Þar kemur Alltech inn í spilið.
Fram kom á fundinum að fyrirtækið
hafi komið á fót 23 rannsóknarstöðv-
um hjá leiðandi háskólum í Kína.
Þá starfi á þeirra vegum 90 vísinda-
menn í þremur líftækniverum á mis-
munandi stöðum í heiminum. Ein
þeirra, Bioscience Centre, sé staðsett
í Dunboyne í Meath-sýslu á Írlandi.
Alltech var stofnað af írskum
frumkvöðlum og vísindamanninum
dr. Pearse Lyons árið 1980. Alltech
hefur m.a. unnið að plönturannsókn-
um og framleiðslu efna sem bæta
eiga heilsu hjá mönnum og dýrum.
Nú starfa um 4.200 manns hjá fyr-
irtækinu. Höfuðstöðvarnar eru rétt
utan við Lexinton í Kentucky í
Bandaríkjunum. /HKr.
Kínverskur háskóli, landbúnaðaryfirvöld á Írlandi og Alltech í samstarf:
Kínverjar sækja reynslu og þekkingu
í mjólkuriðnaði til Írlands
Kínverjar hafa mikinn áhuga á að nýta sér úrræði Íra við að nota útibeit og færanlegar utanhúss mjaltagryfjur við
mjólkurframleiðsluna.
Prófessor Maurice Boland frá Alltech, ræðir þróunian við Li Shengli prófessor
við Landbúnaðarháskóla Kína og dr. Mark Lyons aðstoðarforstjóra Alltech.
Myndir / Altech
Færanleg mjaltagryfja á dráttarvagni.
Nemendur frá Landbúnaðarháskólanum í Kína, fulltrúar Keypak Group,
DongYing Austasia Modern Dairy Farm, Tianjin Jia Made Livestock ásamt
starfsmönnum Alltech.