Fréttablaðið - 05.06.2021, Qupperneq 8

Ný meistararitgerð skoðar
regluverk um skimun
erlendra fjárfestinga. Ríki
geta þannig metið og skilyrt
fjárfestingar á grunni þjóðar-
öryggis. Höfundur segir
áríðandi að íslensk stjórnvöld
taki slíkt upp.
arib@frettabladid.is
STJÓRNSÝSLA „Þetta virkar mjög
einfalt í hugsun en þetta er gríðar-
lega f lókið fyrirbæri til að setja
í lagatexta,“ segir Albert Guð-
mundsson laganemi, sem skilaði
nýverið meistararitgerð um skimun
erlendra fjárfestinga hér á landi.
Í skimuninni felst að ríki geti
metið, heimilað, skilyrt, bannað
eða undið ofan af erlendum fjárfest-
ingum á grundvelli þjóðaröryggis.
Um er að ræða þróun í alþjóðlegum
fjárfestingarétti sem birtist meðal
annars í nýrri reglugerð Evrópu-
sambandsins. Þá hafa Bandaríkja-
menn einnig hert sínar reglur um
erlendar fjárfestingar.
„Það er alltaf hætta á því að þetta
verði háð geðþótta og það leynist
verndarstefna í ákvörðunum þjóða.
Það er gömul saga og ný að sumar
þjóðir eru í náðinni þegar kemur
að fjárfestingum. Það er því mikil-
vægt að slíkar lagareglur séu skýrar
og fyrirsjáanlegar og feli ekki í sér
dulda mismunun,“ segir Albert.
Líta þarf til f leiri þátta en einung-
is þjóðernis fjárfesta við skimun, til
að koma í veg fyrir slíka mismunun.
„Skimanir nágrannalanda taka iðu-
lega til fjárfestinga innan ákveðinna
geira eða þvert á geira og miða þá
yfirleitt við ákveðinn þröskuld. Til
dæmis ef fjárfestingar ná ákveðnum
þröskuldi, segjum 10 til 25 prósenta
eignarhlut, þá fer skimunarkerfið í
gang.“
Meðal atvinnugreina sem nýlega
er byrjað að skima sérstaklega í
eru tæknigeirinn og heilbrigðis-
geirinn. „Það er verið að koma í veg
fyrir kaup á fyrirtækjum sem eru
að þróa bóluefni eða eru að þróa
búnað varðandi smitvarnir, svo að
ríki geti tryggt möguleika sína til að
berjast við heimsfaraldurinn. Það er
áhugavert að skoða hvaða atvinnu-
greinar eru mikilvægar á hverjum
tíma. Hvernig viðhorf ríkja breytist
til þess hvað teljist þjóðhagslega
mikilvægar greinar. Auðkenni ehf.
og Creditinfo eru dæmi um íslensk
fyrirtæki sem ég tek fyrir í ritgerð-
inni. Þjóðhagslegt mikilvægi þess-
ara fyrirtækja og þessa atvinnugeira
er orðið mjög mikið. Hvergi er þó
skilgreint í íslenskum lögum hvaða
grunnvirki eða innviðir teljast þjóð-
hagslega mikilvæg.“
Erlendar fjárfestingar hafa valdið
fjaðrafoki hér á landi, þá sérstaklega
í kringum landakaup Huang Nubo
og Jim Ratcliffe.
Hvenær telst fjárfesting ógna
þjóðaröryggi?
„Það er stóra spurningin. Til að
byrja með þarf að skoða áhættuna
sem felst í erlendri fjárfestingu,
hvaða öryggismunur er á innlend-
um og erlendum fjárfestingum.
Þjóðir eru nú að reyna að feta mjög
vandmeðfarin skref með þessum
nýju reglum. Það er engu að síður
mjög áríðandi að mínu mati að
íslensk stjórnvöld taki þessa lög-
gjöf til gagngerrar endurskoðunar
og taki upp skimunarkerfi. Því það
er alltaf á ábyrgð ríkja að tryggja sitt
eigið þjóðaröryggi. Það er enginn
annar að fara að passa upp á þjóðar-
öryggi okkar.“ n
Áríðandi að skima erlendar
fjárfestingar kerfisbundið
Auðkenni ehf. og
Creditinfo eru dæmi
um íslensk fyrirtæki
sem ég tek fyrir í rit-
gerðinni. Þjóðhagslegt
mikilvægi þessara
fyrirtækja og þessa
atvinnugeira er orðið
mjög mikið.
kristinnhaukur@frettabladid.is
TRÚMÁL Nítján trú- og lífsskoð-
unarfélög standa að þjóðardegi
samstöðu vegna Covid-19 í dag, til
að minnast þeirra sem fallið hafa
fyrir sjúkdómnum og þakka fyrir
óeigingjarna hjálp margra stétta í
baráttunni gegn honum.
„Öll félögin gera eitthvað á sinn
hátt. Sum verða með messur eða
bænastundir og sum senda út
myndbönd. Við ákváðum að fara
þá leið að senda út orðsendingu
til að minna á að þótt faraldurinn
sé í rénun hjá okkur er hann erf-
iður víða um heim,“ segir Siggeir
Ævarsson, framkvæmdastjóri Sið-
menntar.
Félögin eru Ásatrúarfélagið,
Bahá´íar, Búddistar, DíaMat, Fjöl-
skyldusamtök heimsfriðar og sam-
einingar, Fríkirkjurnar í Hafnarfirði
og Reykjavík, Hjálpræðisherinn,
Kristskirkjan, Kaþólska kirkjan,
Mormónakirkjan, Menningar-
setur og Stofnun múslima, Óháði
söfnuðurinn, Rétttrúnaðarkirkjan,
Samfélag g yðinga, Siðmennt,
Aðventistar og Þjóðkirkjan.
Hver sókn innan Þjóðkirkjunnar
tekur þátt á sinn hátt. Í Neskirkju
verður til dæmis þvertrúarleg bæna-
stund með bahá´íum og múslimum.
„Þetta verður einföld athöfn
þar sem við minnumst þeirra sem
hafa látist, hugsum til þeirra sem
þjást enn þá og þökkum þeim sem
hafa létt þjáningar annarra,“ segir
Steinunn Arnþrúður Björnsdóttir,
prestur við Neskirkju.
„Þessa dagana hugsa ég sjálf
mikið til Indlands, þar sem ég hef
oft verið og á marga vini. Ríku þjóð-
irnar hafa fengið mest af bóluefn-
unum og það verður að passa upp á
að fátækari löndin beri ekki skarðan
hlut.“ n
Sameinast í minningu
fallinna og þakka fyrir
Í Neskirkju verður þvertrúarleg bænastund með bahá´íum og múslimum.
AÐALFUNDUR
Heimssýnar í Friðarhúsi 9. júní kl. 17.30
Arnar Þór Jónsson talar
Boðað er til aðalfundar í Heimssýn. Fundurinn verður haldinn í Friðarhúsi á
horni Njálsgötu og Snorrabrautar 9. júní nk. kl. 17.30.
Á dagskrá eru venjuleg aðalfundarstörf.
Kl. 18.00 mun Arnar Þór Jónsson ávarpa fundinn. Arnar Þór hefur að undan-
förnu rætt mikilvægi lýðræðis og fullveldis Íslendinga og varað við hinni
hægfara breytingu sem er að verða á stjórnskipun landsins.
Ódý
rt
998 kr.pk.
Hamborgarar 4 stk. með brauði
Mmm...
Djammborgari
á grillið!
Afgreiðslutímar á www.kronan.is
1379 kr.pk.
Fabrikkan Ribeye borgarar 2x175 g
Albert Guðmundsson skoðaði umhverfi fjárfestinga. MYND/HÅKON BRODER LUND
8 Fréttir 5. júní 2021 LAUGARDAGUR