Þjóðmál - 01.12.2018, Page 34
32 ÞJÓÐMÁL Vetur 2018
Áhrif slíkrar sviðsmyndar er hægt að gera
sér í hugarlund á mynd 4. Þar má annars
vegar sjá ráðstöfunartekjur reglulegra launa
full vinnandi launafólks eftir tekjutíundum
eins og þær eru áætlaðar í dag og hins vegar
hvernig þær gætu litið út árið 2021 miðað
við og 300.000 kr. skattleysismörk, án þess að
ríkið verði fyrir tekjutapi.
Niðurstaðan er sú að laundreifing landsmanna
myndi fletjast verulega út. Þeir sem eru í
fullri vinnu og á lægstu laununum munu
einungis hafa 25% lægri regluleg laun eftir
skatta heldur en 8. tíundin. Þá bætist við
tekjutenging bóta og annarra ráðstafana sem
jafnar tekjurnar enn frekar. Í slíku umhverfi
er því nær enginn fjárhagslegur hvati til
þess að mennta sig, taka áhættu og stofna
fyrirtæki, leggja sig sérstaklega fram eða ná
framþróun í starfi. Það væri forvitnilegt ef
aðilar verkalýðshreyfinganna væru í raun að
setja sér það sem markmið.
„Bilaða platan“ segir satt
Verði gengið að ýtrustu kröfum verkalýðs-
hreyfingarinnar eru því allar líkur á að þær
smitist yfir á vinnumarkaðinn í heild sinni.
Þar sem krafan er sú að laun á vinnu stund
hækki um fimmtung á ári er ekki óvarlegt
að gera ráð fyrir að heildarlaunakostnaður
atvinnu lífsins hækki um 10-20% á ári. Til að
launahækkanir séu í samræmi við stöðugt
verðlag og framleiðni, eða efnahagslegan
veruleika, er svigrúmið aftur á móti frekar
nær 4%. Eitthvað verður því undan að láta.
Í nýjum „Pakka“ Viðskiptaráðs, Hvað er til
skiptanna?, er fjallað um svigrúm til launa-
hækkana og þá valkosti sem fyrirtæki og þar
með hagkerfið í heild stendur frammi fyrir.
Þar kemur meðal annars fram að hlutfall
launakostnaðar af landsframleiðslu á Íslandi
sé það hæsta meðal þróaðra ríkja sem er skýr
vísbending um að svigrúmið felist aðallega
í því að stækka kökuna með aukinni
Viðskiptaráð Íslands | 4