Þjóðmál - 01.12.2018, Side 38

36 ÞJÓÐMÁL Vetur 2018
Gunnar Páll Pálsson
Hver verður uppskera
verkalýðshreyfingarinnar?
Greinaflokkur: Kjarasamningar og kjaramál
Allir sem hafa sótt fundi stéttarfélaga í
aðdraganda kjarasamninga vita að þar er
sjaldan skortur á röddum sem vilja sækja
miklar kjarabætur. Starfsgreinasambandið og
verslunarmenn hafa nú farið fram á hækkun
lágmarkslauna upp í 425 þúsund krónur, að
skattleysismörk verði tvöfölduð, vinnutími
styttur og að gert verði stór átak í að auka
framboð á hagstæðu húsnæði svo eitthvað
sé nefnt. Ef kröfurnar ná fram að ganga svarar
það til um 50% hækkun lágmarkslauna. Nú
þegar ný forysta verkalýðshreyfingarinnar
boðar rótæka stéttabaráttu er líklegt að reynt
verði til þrautar að ná fram þessum kröfum.
Það stefnir því í átök á vinnumarkaði í byrjun
árs 2019.
Skipta má sögu kjarasamninga síðustu 50 ára
í grófum dráttum í tvennt. Fram undir 1990
má með vissri einföldun segja að það hafi
verið sátt meðal stjórnmálamanna um að
koma í veg fyrir atvinnuleysi þegar þrengdi
að afkomu fyrirtækja og því var gengið
reglulega fellt til að lækka raunlaun á Íslandi
ef verð á fiskmörkuðum stóð ekki undir
Það má segja að kjarasamningar hafi verið sniðnir utan um þarfir kjarnafjölskyldunnar um að vinnu skuli lokið fyrir kvöld­
mat, en þjónustusamfélagið sem við búum í kallar stöðugt á fleiri störf utan hefðbundins dagvinnutíma. Í dag eru einungis
17% heimila á Íslandi með svokallaða kjarnafjölskyldu þar sem eru tveir fullorðnir einstaklingar í sambúð með börn.