Úrval - 01.05.1964, Side 34

Úrval - 01.05.1964, Side 34
24 ÚRVAL ósjálfrátt frá ofninum. Alkunn- ugt cr hnéviðbragð, sem læknir- inn framkallar með því að slá með gúmhamri rétt neðan við hnéskelina. Það er aðeins gert í rannsóknarskyni, til þess að meta heilbrigði og viðbragðs- flýti taugakerfisins. Framleiðsla hinna sex munn- vatnskirtla, sem nemur 1—1% lítra af munnvatni á dag, er það af viðbrögðum (reflexum) líkamans, sem einna mest hef- ur verið athugað. Þessir litlu kirtlar bi'egðast við (react to) ýmsum óþægindum eða óeðli- legu ástandi líkamans. Tapi lík- aminn of miklu af vatnsforða sinum —- 20% tap er banvænt — svara munnvatnskirtlarnir með því að framkalla þorsta- tilfinningu. Þeir svara einnig utanaðkomandi áhrifum. Aðal ætlunarverk munnvatnsins er að bleyta upp fæðuna, til undir- búnings undir meltinguna. Við ilminn af, eða jafnvel bugsunina um góða steik, „kemur vatnið fram í munninn á manni.“ Ótti eða áhyggjur valda hins vegar þurrk í munninum, þess vegna þarf taugaspenntur fyrirlesari að hafa hjá sér vatnskönnu. Tvan Pavlov, binn frægi rúss- neski lífeðlisfræðingur, komst að raun um, að liann gat framkall- að munnvatnsrennsli með vissri þjálfun. Hann hringdi bjöllu i hvert sinn sem hann færði liund- um sínum mat. Brátt settu hund- arnir bjölluna í samband við matinn. Eftir nokkurn tíma þurfti hann ekki annað en að hringja bjöllunni, þá hófst munn- vatnsrennslið hjá þeim, enda þótt enginn matur kæmi. Þannig má einnig þjálfa önn- ur viðbrögð eða ósjálfráða starf- semi. Æfður slaghörpuleikari getur spjallað um heima og geima á meðan hann leikur. Jafnvel þótt hann einbeiti hug- anuin að samræðunum, slær bann aldrei á skakka nótu, leilc- ur bans er alveg sjálfvirkur (automatiskur). Fyrir allmörg- um árum kynntist ég blaðasím- ritara, sem gat lesið í blaði eða haldið uppi samræðum á meðan liann vélritaði fréttatilkynning- ar, sem bonum voru símritaðar með miklum hraða. Ekki eitt einasta orð úr fréttaskeytunum komst inn í meðvitund bans. Augun ráða yfir ýmsum varn- arviðbrögðum. Sjáöldrin dragast saman í sterkri birtu, til þess að hleypa ekki inn of miklu ljósi, sem gæti skaðað þau. Yér deplum augunum í sífellu, þar sem augnalokin verka eins og gluggaþurrka til að halda aug- unum breinum og rökum, en tárakirtlarnir framleiða vökva (tár) til að baða augun með. Stundum ber það við að tára-
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172

x

Úrval

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.