Upp í vindinn - 01.05.2007, Qupperneq 27

... Upp í vindinn
Mynd 5 Reykjavík Mynd: Sveinn Bjarnason
hverjum byggðum hektara á höfuð-
borgarsvæðinu að meðaltali aukast
um tæp 30% til ársins 2024. Hlutfall
samgöngumannvirkja af landnotkun
í Reykjavík er í dag um 48%. Ef við-
halda á því þjónustustigi sem gatna-
kerfið hefur í dag mun tæplega
þriðjungs aukning umferðarþunga
valda því að hlutfall samgöngumann-
virkja af uppbyggðu landi mun
hækka verulega.
Samgöngur í Reykjavík -
Framtíðarlausnir
Það er óvinnandi vegur að koma í
veg fyrir umferðartafir á annatímum (
borgum. Það er hægt að bæta ástand-
ið verulega en það er mikilvægt að
framtíðarmarkmið séu raunhæf.
Miðað við reynslu borga beggja
vegna Atlantshafs er ólíklegt að mark-
mið sem sett voru á svæðisskipulagi
um óbreytta þjónustugráðu stofn-
brautakerfisins náist. Þó svo að mikið
fjármagn fáist til vegagerðar á höfuð-
borgarsvæðinu má búast við aukinni
tregðu við framkvæmd stórra verk-
efna. Þessi tregða kemur meðal
annars til með virkara íbúalýðræði og
breytingum á viðhorfi fólks til um-
hverfisgæða. Til eru nærtæk dæmi
um verkefni sem mætt hafa andstöðu
og þeim á eflaust eftir að fjölga. Þar
ber hæst að nýlega hafnaði borgarráð
hugmyndum að mislægum lausnum
á gatnamótum Reykjanesbrautar og
Bústaðavegar. Þá höfðu íbúasamtök í
Grafarvogi mikil áhrif á þá ákvörðun
að hætt var við breikkun Hallsvegar
og könnun á vefsíðu íbúasamtaka 3.
hverfis (Hlíðar,Holt og Norðurmýri)
bendir til að íbúar þar vilji ekki mis-
læga lausn á mótum Kringlumýrar-
brautarog Miklubrautar.
í takt við niðurstöður greiningar á
samgöngum í bandarískum borgum
er það almennt álit umferðarverk-
fræðinga að í framtíðinni verði ferða-
þörf íbúa í borgum ekki uppfyllt með
ofuráherslu á einkabíl sem ferðamáta.
í framtíðinni þarf að beita öllum að-
ferðum til að draga úr umferðartöfum,
engin ein aðferð mun duga. Meira
malbik leysir ekki öll vandamál þó
vissulega þurfi áfram að byggja
umferðarmannvirki þar sem það er
besta lausnin.
Reykjavík er lítil borg og hér eru
fjölmörg vannýtt tækifæri til að bæta
samgöngur. Miðað við tímadreifingu
umferðar á stofnbrautakerfinu eru
miklir möguleikar fólgnir í stjórnun
umferðarálags. Með því að dreifa um-
ferðarálagi yfir lengri tíma á morgn-
ana með fleytitíð og sveigjanlegum
vinnutíma er hægt að bæta umferð-
arflæði án umtalsverðs kostnaðar.
Með því að nýta betur tækni nútím-
ans, t.d. sjálfvirka aðlögun umferðar-
Ijósa að umferðarálagi (rauntímabest-
un) og aðreinastýringar er mögulegt
að nýta mun betur umferðarrýmd
núverandi innviða og auka arðsemi
nýrra fjárfestinga.
Sá tími er kominn að stuðla þarf að
breyttum ferðavenjum, bæði tíma-
setningu ferða og ferðamátavali.
Nokkuð stór hluti Reykvíkinga er í
góðri aðstöðu til að nýta einkabíl á
skynsamlegri máta, þ.e. nota hann
ekki í stuttar ferðir (1-2 km) til vinnu
eða í skóla. Áralöng reynsla af stjórn-
un umferðarálags í erlendum borgum
bendir til þess að hægt sé að minnka
notkun einkabíla ( ferðum til/frá
vinnu og skóla um allt að því fjórð-
ung. Til að bæta samgöngur í Reykja-
vík er grundvallaratriði að áætlanir
um uppbyggingu almenningssam-
gangna verði hluti af áætlun kostn-
aðar við svæðisskipulag. Án skýrrar
framtíðarsýnar mæta almennings-
samgöngur afgangi við gerð fjár-
hagsáætlana sveitarfélaga og upp-
bygging og framþróun þeirra verður
mjög takmörkuð.
Samgönguyfirvöld í Reykjavík
standa í sporum sem yfirvöld í fjöl-
mörgum erlendum borgum stóðu í
fyrir einhverjum árum síðan. Það er
mikilvægt að nýta sér reynslu borga
þar sem aðstæður voru sambærilegar,
beita þeim aðferðum sem hafa gefið
góða raun erlendis og forðast þannig
fyrirsjáanleg vandamál. Því það er
fátt sem bendir til að töfralausnir eins
og svífandi bílar og sjálfvirkar hrað-
brautir verði hluti af íslenskum raun-
veruleika á næstu árum.
Helstu stuðningsrit:
Hönnun hf. 2006. Samgönguskipulag í
Reykjavík - Fyrsti hluti. Greining á stöðu og
stefnu. Skýrsla úr fyrsta hluta verkefnis sem
unnið var fyrir Skipulags- og byggingarsvið
Reykjavíkurborgar.
Hönnun hf. 2006. Samgönguskipulag I
Reykjavík - II. hluti. Stjórnun umferðarálags.
Skýrsla úr öðrum hluta verkefnis sem unnið
var fyrir Skipulags- og byggingarsvið
Reykjavíkurborgar.
nes Planners. 2002. Svæðisskipulag
höfuðborgarsvæðisins 2001-2024 - Fylgirit 4,
Umferðarspár og Fylgirit 6,
Framkvæmdakostnaður. Unnið fyrir
samvinnunefnd um svæðisskipulag á
höfuðborgarsvæðinu.
Schrank D. & Lomax T. 2005. The 2005
Urban Mobility Report. Texas Transportation
Institute. The Texas A&M University System.
Transportation Research Board - National
Research Council. 1998. National Automated
Flighway System Research Program - A
Review. TRB Special Report 253.
g
HVERAGERÐISBÆR
TERKFRÆÐISTOFAN
VATNASKIF
A
smmúr
-alhliða múrvinna- .
27